Ekonomik büyümenin öncü göstergesi olarak kabul edilen İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI, eylül ayında 46,9’a düştü ve yavaşlamanın üçüncü çeyrek sonunda daha belirgin duruma geldiğine işaret etti.
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI (Satın Alma Yöneticileri Endeksi) anketinin Eylül 2022 dönemi sonuçları belli oldu.
Eşik değer olan 50,0’nin üstünde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına göre, manşet PMI üst üste yedinci ay eşik değer 50’nin altında kalarak imalat sektörünün performansında bozulmanın devam ettiğini gösterdi.
Ağustos ayında 47,4 olan PMI eylül ayında 46,9’a geriledi ve yavaşlamanın üçüncü çeyrek sonunda daha belirgin duruma geldiğine işaret etti. Anket katılımcılarından gelen bildirimlere göre, kırılgan talep koşulları ve enflasyonist baskılar eylül ayında hem üretim hem de yeni siparişlerde yavaşlamaya neden olan temel faktörler oldu. Toplam yeni siparişler aylık bazda son bir sene boyunca hız kaybederken, üretimde ise yavaşlama eğilimi 10 ayı ardında bıraktı. Yeni ihracat siparişlerinde ise özellikle Avrupa’dan kaynaklanan talep zayıflığına bağlı olarak düşüş gözlendi.
İstihdam 28 ay sonra ilk defa daraldı
Rapora göre eylül ayında takip edilen 10 sektörün tamamı yeni siparişlerde yavaşlama gösterdi. Düşüşün en sert yaşandığı sektör tekstil olurken, en ılımlı ivme kaybı gıda üreticilerinde yaşandı. Yeni ihracat siparişleri neredeyse tüm sektörlerde yavaşlarken, sadece kara ve deniz taşıtlarında yatay bir seyir gözlendi. Yeni siparişlerdeki zayıflık, çoğu sektörün üretimini azaltmasına sebep oldu. On sektörün beşi istihdamını artırdı, girdi maliyetleri enflasyonu ise yeniden genel bir yükseliş gösterdi. Enflasyonun ağustosa göre hız kestiği tek sektör kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri oldu.
Eylül ayında iş yükündeki hafifleme ve gönüllü istifalara bağlı olarak istihdam son 28 ayda ilk defa azalma gösterdi.
Stoklardaki artış beşinci ayda da devam etti
Diğer yandan, yeni siparişlerdeki zayıflık nedeniyle satılmamış ürün miktarının artması, firmaların nihai ürün stoklarında da yükselişe sebep oldu. Üretim sonrası stoklar üst üste beşinci ay yükseliş gösterdi ve söz konusu artış Şubat 2012’den bu yana en yüksek hızda ölçüldü.
İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI anket verileri hakkında değerlendirme yapan S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, şunları belirtti:
“Hem iç piyasada hem de yurt dışında (özellikle Avrupa) devam eden zorlu talep koşulları nedeniyle eylül ayı PMI verileri Türk imalatçıları açısından pek olumlu bir tablo sunmadı. Yeni siparişlerde devam eden yavaşlama istihdamı etkiledi ve firmalar salgının ilk dalgasından bu yana ilk kez çalışan sayısını azalttı. İmalatçıların nihai ürün stoklarında süregelen artış, üretimin önümüzdeki aylarda zayıf seyredebileceğine işaret ediyor.”
