Petrol fiyatları yeni haftaya sert düşüşle başladı. Brent petrolün kasım vadeli varil fiyatı, önceki kapanışa göre yüzde 2 gerileyerek 101,78 dolara inerken, WTI ham petrolün kasım vadeli fiyatı 94,04 dolar seviyesinde işlem gördü. Fiyatlardaki gerilemede ABD ile İran arasında görüşmelerin yeniden başlamasına yönelik diplomatik girişimlerin güçlenmesi ve Suudi Arabistan’ın ham petrol ihracatındaki toparlanma etkili oldu.
Brent petrol cuma günü 105 dolara kadar yükselmiş, günü 103,87 dolardan tamamlamıştı. Yeni haftanın ilk işlemlerinde ise arz risklerinin bir miktar hafiflemesiyle satışlar hızlandı.
Katar ABD-İran görüşmelerini yeniden başlatmak için devrede
Petrol piyasasının odağında Washington ile Tahran arasındaki diplomatik temaslar bulunuyor.
Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari, yaklaşık iki haftadır ABD ile İran arasındaki görüşmelerin yeniden başlamasını sağlayabilecek farklı öneriler üzerinde çalışıldığını açıkladı. Ensari, Katar’ın arabuluculuk ekibinin Tahran ve Washington ile temaslarını sürdürdüğünü ve ilerleme sağlanabilmesi için farklı başkentler arasında diplomatik görüşmeler yürüttüğünü söyledi. Katar’ın görüşmelerin yeniden başlamasına yönelik aktif arabuluculuk yürüttüğü bağımsız kaynaklar ve Katar Dışişleri Bakanlığının önceki açıklamalarıyla da doğrulanıyor.
Ensari ayrıca ABD yönetimindeki bazı yetkililerden Washington’ın bir anlaşmaya ulaşmak istediğine ilişkin teyit aldıklarını belirtti. Katar tarafı, özellikle Hürmüz Boğazı gibi stratejik su yollarının güvenliğinin bölgesel istikrar açısından kritik olduğunu vurguluyor.
Diplomatik sürecin yeniden canlanabileceğine yönelik beklentiler, ABD-İran geriliminin hafifleyebileceği ve Orta Doğu kaynaklı petrol arz risklerinin azalabileceği düşüncesini güçlendirdi.
Suudi Arabistan’ın petrol ihracatı yeniden yükseliyor
Fiyatlar üzerindeki ikinci önemli baskı unsuru Suudi Arabistan’ın ihracatındaki toparlanma oldu.
Yemen’deki Husilerin Suudi Aramco’nun Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’na yönelik saldırılarının ardından şirketin Hürmüz Boğazı üzerinden sevkiyatını artırması, piyasadaki arz kaygılarını kısmen hafifletti.
Kpler verilerine göre Suudi Arabistan’ın ham petrol ihracatı ağustosta günlük 2,4 milyon varile kadar gerileyerek 2013’ten bu yana en düşük seviyeye indikten sonra eylülde yeniden günlük 4 milyon varilin üzerine çıktı. Reuters’ın son verileri de Suudi ihracatındaki toparlanmayı doğruluyor.
Aramco’nun ayrıca Körfez üzerinden yaptığı ihracatı artırmak için Umman açıklarında gemiden gemiye transfer yöntemlerini daha yoğun kullandığı belirtiliyor.
JPMorgan: Orta Doğu’dan petrol akışı güçlü kalıyor
JPMorgan analistleri 18 Eylül tarihli değerlendirmelerinde, Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı Petrol Boru Hattı’ndaki kesintilere rağmen Orta Doğu’dan petrol akışlarının güçlü seyrettiğine dikkat çekti.
Bankanın hesaplamasına göre bölgedeki toplam petrol akışı son 10 günde günlük ortalama 17,1 milyon varil seviyesinde gerçekleşti. Bu rakamın 2025 ortalamasının günlük yaklaşık 6,1 milyon varil altında kaldığı belirtildi. Reuters’ın güncel sevkiyat verileri de Orta Doğu üreticilerinin alternatif rotalarla ihracatı sürdürdüğünü gösteriyor.
Bu tablo, bölgede askeri ve lojistik riskler sürmesine rağmen piyasanın beklediği kadar sert bir arz daralması yaşanmadığı yönündeki değerlendirmeleri güçlendiriyor.
Fed’in yeni faiz artışı ihtimali petrolü baskılıyor
Petrol fiyatlarında aşağı yönlü baskı oluşturan diğer unsur ise ABD Merkez Bankasının para politikasına ilişkin beklentiler.
Fed’in geçen hafta Temmuz 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına gitmesinin ardından piyasalarda yıl sonuna kadar yeni bir artırım ihtimali fiyatlanmaya başladı. ABD tahvil faizlerindeki yükseliş ve doların güçlenmesi, petrol gibi dolar üzerinden fiyatlanan emtialar açısından ek baskı oluşturuyor.
Sıkı para politikasının ekonomik aktiviteyi ve enerji talebini yavaşlatabileceği beklentisi de petrol piyasasındaki alımları sınırlıyor. Küresel piyasalarda yeni haftaya ilişkin değerlendirmelerde, Fed’in ek faiz artırımlarına yönelik beklentilerin güçlenmesinin tahvil getirilerini yukarı taşıdığı belirtiliyor.
Hürmüz’de trafik düşük, ancak petrol akışı devam ediyor
Bölgedeki risklerin tamamen ortadan kalktığı söylenemiyor. Reuters verilerine göre Hürmüz Boğazı’ndaki görünür gemi trafiği savaş öncesi seviyelerin oldukça altında kalmayı sürdürüyor.
Buna karşın Orta Doğu üreticileri, transponderlarını kapatan tankerler ve gemiden gemiye transfer operasyonları dahil alternatif yöntemlerle petrol ihracatını sürdürüyor. Son veriler, sevkiyatların ciddi lojistik maliyetlere rağmen tamamen durmadığını gösteriyor.
Brent petrolde teknik olarak 105,80 dolar direnç, 101,48 dolar ise destek seviyesi olarak izleniyor. Fiyatların 101,48 doların altına gerilemesi halinde satış baskısının derinleşip derinleşmeyeceği, diplomatik temaslardan gelecek açıklamalar ve Orta Doğu’daki petrol sevkiyatlarının seyriyle birlikte takip edilecek.
