Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) eylül ayına ilişkin İktisadi Yönelim İstatistikleri ve Reel Kesim Güven Endeksi verilerine göre, mevsimsellikten arındırılmış Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE-MA) bir önceki aya göre 0,1 puan artarak 102,5 seviyesine çıktı. Mevsimsellikten arındırılmamış endeks ise aynı dönemde 0,8 puan gerileyerek 102,0 oldu.
Endeksin alt kalemlerinde genel gidişata ilişkin değerlendirmeler, mevcut toplam sipariş miktarı, gelecek üç aya ilişkin istihdam beklentisi ve son üç aydaki toplam sipariş miktarı güveni destekleyen başlıklar arasında yer aldı.
İç siparişlerde görünüm iyileşti
Son üç aya ilişkin değerlendirmelerde üretim hacmindeki olumlu seyrin bir önceki aya göre güçlendiği görüldü.
İç piyasa siparişlerinde de belirgin bir değişim yaşandı. Önceki dönemde siparişlerin azaldığını bildiren firmaların ağırlığı daha yüksekken, eylül ayında artış bildirenlerin ağırlığı öne geçti.
Buna karşılık ihracat siparişlerinde ters yönde bir görünüm oluştu. Önceki ay artış bildirenlerin ağırlıkta olduğu tablo, eylülde azalış bildiren firmalar lehine değişti.
Mevcut toplam siparişlerin normal seviyelerin altında olduğunu belirtenlerin oranı azalırken, mamul mal stoklarının normal seviyelerin üzerinde olduğunu bildirenlerin ağırlığı arttı.
İstihdam beklentisi güçlendi
Gelecek üç aya ilişkin beklentilerde iç piyasa siparişlerindeki artış beklentisinin güçlendiği görüldü.
Buna karşın üretim hacmi ve ihracat siparişlerinde artış bekleyen firmaların ağırlığı bir önceki aya göre azaldı.
Şirketlerin gelecek üç aya yönelik istihdam beklentilerinde ise daha olumlu bir görünüm ortaya çıktı. İstihdam artışı bekleyenlerin ağırlığı güçlenirken, gelecek 12 aya ilişkin sabit sermaye yatırım harcamalarında artış beklentisi zayıfladı.
Maliyet ve satış fiyatı beklentileri yukarı yönlü
Firmaların maliyet beklentilerinde yükseliş eğilimi dikkat çekti.
Son üç ayda birim maliyetlerinin arttığını bildiren firmaların ağırlığı yükselirken, gelecek üç ayda maliyetlerin artacağını öngörenlerin oranında da artış görüldü.
Benzer şekilde gelecek üç aya ilişkin satış fiyatlarında artış bekleyen firmaların ağırlığı da güçlendi.
Buna karşılık firmaların gelecek 12 ay sonuna ilişkin yıllık Üretici Fiyat Endeksi beklentisi bir önceki aya göre 0,2 puan gerileyerek yüzde 31,0 seviyesine indi.
Eylül verileri, reel kesim güveninde genel olarak yatay ve sınırlı pozitif bir görünümün korunduğunu; iç talep ve istihdam beklentilerinin güveni desteklerken ihracat, üretim ve yatırım beklentilerinin daha zayıf seyrettiğini gösterdi.
