Goldman Sachs, Türkiye’de para piyasası fonlarında yaşanan çıkışların ardından yatırımcıların Türk lirası mevduatlara yöneldiğini bildirdi. Bankanın hesaplamasına göre TL mevduatlar eylül ayı içerisinde yaklaşık 20 milyar dolar artarken, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) brüt rezervleri 17 Eylül itibarıyla haftalık bazda 9 milyar dolar azalarak 180 milyar dolara geriledi.
Raporda, mevduat faizlerindeki düşüşe rağmen TL mevduatlarda görülen güçlü artışın, para piyasası fonlarından çıkan kaynakların önemli bölümünün bankacılık sistemindeki TL mevduat hesaplarına yöneldiğine işaret ettiği değerlendirildi.
TL mevduatlarda bir haftada 12 milyar dolarlık artış
Goldman Sachs’ın hesaplamalarına göre TL mevduatlar 15 Eylül itibarıyla bir haftada yaklaşık 12 milyar dolar arttı.
Eylül ayının başından itibaren hesaplanan toplam yükseliş ise yaklaşık 20 milyar dolara ulaştı.
Banka, söz konusu artışın TL mevduat faizlerinde gerilemenin sürdüğü bir dönemde gerçekleşmesine dikkat çekti. Raporda bu görünümün, son haftalarda para piyasası fonlarından yapılan çıkışların ardından yatırımcıların kaynaklarını TL mevduata kaydırdığına işaret ettiği belirtildi.
Para piyasası fonlarından iki haftada yaklaşık 4 milyar dolar çıktı
Para piyasası fonlarında ise ters yönde bir hareket görüldü.
Goldman Sachs’ın verilerine göre 11 Eylül haftasında para piyasası fonlarından 1,8 milyar dolarlık çıkış gerçekleşti. Eylül ayının ilk iki haftasındaki toplam çıkış yaklaşık 4 milyar dolar olarak hesaplandı.
Aynı haftada değerleme etkilerinden arındırılmış bankacılık sistemi döviz ve altın mevduatlarında ayrı ayrı yaklaşık 1 milyar dolarlık artış görüldü.
Yurt içi NDF pozisyonlarının ise hafta boyunca sınırlı ölçüde gerilediği ve düşük seviyelerde kalmaya devam ettiği belirtildi.
TCMB’nin brüt rezervleri 180 milyar dolara geriledi
Goldman Sachs, TCMB’nin brüt rezervlerinin 17 Eylül itibarıyla bir önceki haftaya göre 9 milyar dolar azalarak 180 milyar dolar seviyesine indiğini hesapladı.
Altın fiyatlarındaki değerleme etkisi hariç tutulduğunda rezervlerdeki haftalık düşüşün yaklaşık 7 milyar dolar olduğu belirtildi.
Raporda, TCMB rezervlerinin İran savaşı öncesindeki seviyenin 36 milyar dolar altında bulunduğu ifade edildi. Altın değerleme etkisi çıkarıldığında ise söz konusu farkın yaklaşık 14 milyar dolar olduğu hesaplandı.
Bankanın döviz likiditesinin de savaş öncesindeki döneme kıyasla yaklaşık 10 milyar dolar daha düşük olduğu belirtildi.
Yabancı yatırımcı girişleri sınırlı kaldı
Goldman Sachs’ın raporuna göre 11 Eylül haftasında yabancı yatırımcıların Türk hisse senetlerine ve yerel borçlanma araçlarına yaklaşık 200’er milyon dolarlık giriş yaptığı hesaplandı.
Buna rağmen şubat ayından bu yana hisse senedi ve yerel borçlanma araçlarından toplam yabancı çıkışının yaklaşık 3 milyar dolar olduğu belirtildi.
Çıkışların büyük bölümünün yerel borçlanma araçlarında gerçekleştiği kaydedildi.
Banka, TL pozisyonlarına yönelik diğer girişlerin de hesaba katılması halinde şubat ayından bu yana toplam yabancı sermaye girişinin yaklaşık 5 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu tahmin etti.
TL mevduat faizi yüzde 43,9’a düştü
Raporda bankacılık sistemindeki faiz oranlarındaki değişime de yer verildi.
11 Eylül haftasında TL mevduat faizleri 0,5 puan gerileyerek yıllık yüzde 43,9 seviyesine indi.
Aynı dönemde tüketici kredisi faizleri 0,8 puan artarak yüzde 61,7’ye yükselirken, ticari kredi faizleri 0,4 puan düşüşle yüzde 53,6 oldu.
Goldman Sachs, yıllıklandırılmış politika faizinin yaklaşık yüzde 45 seviyesinde bulunduğunu belirterek tüketici kredisi faizlerinin bu seviyenin yaklaşık 17 puan, ticari kredi faizlerinin ise yaklaşık 9 puan üzerinde seyrettiğini hesapladı.
Bankacılık sistemindeki likidite fazlası devam ediyor
Goldman Sachs’a göre TCMB’nin bankacılık sistemine sağladığı toplam fonlama, 17 Eylül itibarıyla bir haftada 38 milyar TL artarak eksi 948 milyar TL seviyesine geldi.
Raporda negatif fonlama büyüklüğünün, bankacılık sisteminde yüksek seviyedeki likidite fazlasının devam ettiğine işaret ettiği belirtildi.
TCMB’nin son dönemde repo fonlamasına yeniden ağırlık vermesinin ardından Goldman Sachs’ın takip ettiği alternatif miktar bazlı finansal koşullar endeksinin de yaklaşık 0,5 puan gevşediği kaydedildi.
TL kredi büyümesi yüzde 36’ya geriledi
Kredi tarafında ise TL cinsi kredilerde büyümenin yavaşladığı görüldü.
15 Eylül itibarıyla TL kredi büyümesi önceki haftaya göre yaklaşık 1 puan gerileyerek, aylık üç aylık hareketli ortalama ve yıllıklandırılmış bazda yüzde 36 seviyesine indi.
Döviz kredilerindeki büyüme ise yüzde 12 civarında yatay kaldı.
Goldman Sachs, TL ve döviz kredilerini birlikte değerlendirdiğinde toplam ağırlıklı kredi büyümesinin yıllık bazda yaklaşık yüzde 27 seviyesinde bulunduğunu belirtti.
Bankanın değerlendirmesi, para piyasası fonlarından yaşanan çıkışların önemli bölümünün TL mevduata yöneldiğine işaret ederken; aynı dönemde rezervlerde gerileme, kredi büyümesinde yavaşlama ve bankacılık sistemindeki yüksek likidite fazlası finansal koşulların öne çıkan başlıkları oldu.
