Tat Gıda’nın temelleri, 22 Haziran 1967’de Vehbi Koç tarafından Bursa Mustafakemalpaşa’da domates ürünleri işlemek üzere “Tat Konserve” adıyla atılmıştır. Bursa Karacabey ve İzmir Torbalı’daki fabrikaları ile büyümeye devam eden Tat Gıda, açıldığı günden beri ihracat faaliyetlerini sürdürmektedir.
Koç Holding’e bağlı Tat Gıda A.Ş olarak Tat markası ile yurt içinde ve yurt dışında domates ürünlerine olan yüksek talebi, üç ayrı lokasyonda ileri teknolojisiyle üretim yapan fabrikalarından karşılıyor.
Salça, domates ürünleri, konserve ve ketçap pazarının lider markasıdır.
Tat kurulduğu günden bugüne kesintisiz şekilde sözleşmeli tarım yaparak çiftçilerini eğitip geliştiriyor.
Çiftçiye uygun fide ve gübre desteği, Tat’ın mühendis ve teknikerlerden oluşan uzman ziraat ekibinin çalışmaları ile bilinçli domates tarımına öncülük ederek salça üretimi için gerekli kalitedeki domatesler çiftçilerden satın alınıyor.
Bugün 600’ü sözleşmeli olmak üzere 1000’in üzerinde çiftçiyle çalışmaları devam ediyor.
Tat Gıda’nın büyüme hedefleri içerisinde ihracat önemli bir yer tutuyor. Bugün; domates ürünleri, salça, ketçap ve konserve denince ilk akla gelen, Türkiye’nin pazar lideri markası olarak ABD’den Japonya’ya kadar toplam 37 ülkeye ihracat gerçekleştiriyor.
Tarihçe
Tat Konserve’nin tarihsel serüveni, uzun, sabırlı ve meşakkatli yollardan geçerek 1967 yılında başladı. Vehbi Koç’un 1950’li yılların başından itibaren hayal ettiği ve kurmak için çalıştığı Tat Konserve, 1967 yılında kuruldu. Bursa, Mustafakemalpaşa’da inşa edilecek olan fabrikanın temeli Şubat 1968’de atılmış ve aynı yıl üretime geçilmişti.
1970 yılında Tat Konserve fabrikasında, 41.500 ton domates işlendi ve 8 bin tondan fazla salça üretildi. Üretilen salçaların 6.100 tonunun ihraç edilmesi, Vehbi Bey’in hayalini kurduğu ihracata dayalı tarımsal üretim hedefinin gerçekleştiğinin göstergesiydi. Aynı yıl Tat Konserve Türkiye’nin ilk konsantre çorbasını ve tüpte salçasını tüketicilerin beğenisine sundu.
1980’li yıllar Tat Konserve için atılım yılları oldu. Fabrikaların üretim kapasiteleri yeni teknoloji makinelerin eklenmesi ile artmıştı, iç ve dış piyasadaki satışlarda istikrarlı büyüme devam ediyordu. 80’lerin sonuna gelindiğinde Tat Konserve’nin işlediği domates miktarı 5 katına varan bir artış gösterdi. 1981 yılında modern teknoloji gereği olan “aseptik hattı” kuruldu, bunu 1985 yılında kurulacak olan ikinci hat izledi.
90’lı yıllara gelindiğinde ise Tat, birden çok noktada üretim yapan, ABD’den sonra dünyada ikinci büyük, Avrupa’nın birinci salça üreticisi olan bir şirket olmuştu. 1993 yılında halka açılan Tat, 97 yılında yeni bir atılım daha yaparak, son teknoloji ve el değmeden üretim yapan makineler ile; hardal, ketçap ve mayonez üretim dolum hatları kurdu.
2003 yılında Amerika’da sayılı işletmelerde, Avrupa’da ise sadece Türkiye’de Tat’ta bulunan, kutuların hava alma riskini milyarda bire indiren kaynaklı kapak teknolojisi Rossi Catelli Magnum Doğranmış Domates Dolum Hattı ile çalışılmaya başlandı.
Tat Konserve, 2000’li yıllara büyüyen bir şirket olarak girdi. 2004 yılında Tat logosu yenilendi. 2006’da İzmir Torbalı’da yeni bir fabrika açan Tat Konserve’nin üretim kapasitesi arttırıldı.
2011’de 40’dan fazla ülkeye ihracat yapan Tat; salça, domates ürünleri ve ketçapta yine öncü şirket olma özelliğini koruyordu. 15 Kasım 2013 tarih itibarıyla Tat Gıda Sanayi A.Ş. unvanını alan Tat Gıda, Türkiye’nin en büyük gıda şirketlerinden biri olarak faaliyetlerini sürdürmeye devam etti.
2016’da Tat Gıda sektöründe bir ilke daha imza atarak Türkiye’de sanayi domatesi üretiminin gelişmesi ve uluslararası pazarda rekabet edecek bir konuma gelmesini hedefleyen “Domatesin Önderleri” projesini başlattı. Bu projeyle tarımda dijitalleşme amacıyla uygulamalar geliştirilirken verim artışı ve çiftçilerin modern tarım teknikleri üzerine eğitilmesi gibi birçok çalışma hayata geçirildi.
Firma #KCHOL Koç Holding Bünyesinde bulunmaktadır.
BIST Yıldız Pazarda #TATGD koduyla işlem görmektedir.
- Öz kaynak kullanımı makul.
- Dış kaynak kullanımı daha dengeli olmalı.
- Hisse fiyatı pahalı değil.
- Rasyoları vasatın üstünde.
- Oran analizleri sektörüne baz vasat.
- Borçluluk kontrol edilebilir seviyede.
- Endeksle hareket etmeye çalışıyor.
- Karlılık vasat.
- Büyüme makul.
Bilanço Yorum :
- Firma Mart 2022’de 45.6 milyon TL temettü dağıtmış.
- Dönen varlıklarını geçen yılın aynı dönemine göre %17 arttırmış, rakam olarak 208 milyon TL.
- Bu artışın 27 milyon TL ticari alacaklarda gerçekleşmiş, bu alacakların totali 467 milyon ve bu rakamın 394 milyon TL’si firmanın iştiraklerinden alacaklarıdır, ancak ticari faaliyet alacağıdır.
- Türev araçlarda da 9 milyon TL artış var.
- Stoklarını da %50 oranında arttırmış, rakam 156 milyon TL’dir. Stok seviyesi oldukça makul.
- Diğer dönen varıklarında da %110 artış var, rakam 65 milyon TL.
- Duran varlıklarını geçen yılın aynı dönemine göre %110 arttırmış, rakam 156 milyon TL’dir.
- Firma duran varlık alımı gerçekleştirmiş, yeni makine yatırımı yapmış 143 milyon TL.
- Kısa vadeli yükümlülükleri %50 artmış, rakam 109 Milyon TL’dir.
- Firmanın banka kredilerinde %200 artış var, rakam 120 milyon TL.
- Ticari borçlarında %40 artış var rakam 71 milyon TL.
- Diğer borçlarında da 22 milyon TL artış var.
- Görüldüğü gibi artış rakamı kısa vadeli yükümlülüklerinin üstünde çıkıyor ancak firma uzun vadeli dönem ödemelerinden de 103 milyon TL ödeme yapmış.
- Uzun vadeli yükümlülükleri geçen yılın aynı dönemine göre %190 artmış, rakam 86 milyon TL.
- Bu artışın tamamı banka kredisi olmayan uzun vadeli borçlanmadır.
- Firmanın borçlarında 195 milyonluk bir artış vardır, ancak varlıklarında ki artış ise 363 milyon TL’dir, yani 168 milyon TL fark vardır ve toplam varlıkları içerisinde 143 milyon makine yatırımıyken, 156 milyon TL’de stoklarına eklemiş, makul bir tablo bizim için.
- Öz kaynaklarını %25 arttırmış, makul.
- Satışlarını, faaliyetler ve brüt karlarını %100-250 arasında arttırmışken karlılıkta pek bir fark yok ve dolar bazında bakarsa geçen yılın yarısı kadar kar etmiş diyebiliriz, bu durumun sebebine bakalım.
- Firmanın genel yönetim giderleri geçen senenin aynı dönemine göre %200 artmış, total rakam 51 milyon TL’dir, izaha muhtaçtır.
- Pazarlama giderleri de %200 artmış, rakam total olarak 49 milyon TL.
- Geçen yıl 4 milyon TL finansman gelirlerinden kar yazmışken bu dönem 11 milyon TL finansman gideri yazmış.
- Firma geçen yıllarda faal olan bir faaliyetini durdurmuş bu faaliyetin sonlanmasına kadar buradan kar edilmiş, geçen yılın aynı döneminde bu kalemden 65 milyon TL kar yazılmış, ancak 2021 son döneninde faaliyet tamamen sonuçlanmış ve hesap kapatılmış. Yani karlardaki kayıp buradan ve finansman giderlerinden geliyor.
- Firmanın nakit akışı olumlu.
- Kambiyo kasası artıda, makul.
Sonuç :
- Firma sektör olarak her geçen gün önemi artan ve anlaşılan bir sektördür.
- Özellikle stoklanabilir gıda anlamında dünyada büyüyen bir pazardır.
- Lokasyon olarak Akdeniz ülkesi münasebetiyle birçok kıymetli tarım ürünü üretebiliyoruz ve katma değerli olarak satabiliyoruz.
- Tat gıda uzun yıllardır dünyada marka değeri olan ve saygın bir Holding’in iştiraki olarak pazar payını arttırıyor.
- Ayrıca firma yeni yatırımlar yapmış dolayısıyla bu sene yatırımlarının meyvelerini de alacaktır.
- Firmanın büyümesi ürün çeşitliliği esasıyla da sürdürülmelidir ve öyle de olacaktır.
- Karlılık noktasında durumu yukarıda yazdım, durdurulan bir faaliyetten kaynaklanıyor, ayrıca borçlarında artış kaynaklarındaki artışın altındadır ve firmanın büyümesi reel ve kıymetlidir.
- Firmanın mali verileri olumlu, kar kalemlerini de yeni yatırımların geri dönüşüyle arttıracaktır.
- Firma Mart 2022’de temettü dağıtmış ve önümüzdeki yılda ortaklarını bu anlamda fazlasıyla mutlu edecektir diye düşünüyorum.
YASAL UYARI
Burada yer alan yatırım bilgi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan ve hiçbir şekilde yönlendirici nitelikte olmayan içerik, yorum ve tavsiyeler ise genel niteliktedir. Bu tavsiyeler mali durumunuz ile risk ve getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanılarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlanmayabilir.
Servet KÖKÇÜ
