Endeksa verilerine göre, Covid-19 salgını döneminde yatırımcı ilgisinin arttığı imarsız arazi piyasasında fiyat artış hızı belirgin şekilde yavaşladı. Türkiye genelinde konut imarsız arazi fiyatları son bir yılda yüzde 14,67 artarken, yıllık yüzde 32,37 seviyesindeki TÜFE’nin gerisinde kaldı. İstanbul, Ankara ve İzmir’de de fiyat artışları enflasyonun altında gerçekleşirken, Diyarbakır yüzde 69,34’lük artışla listenin ilk sırasında yer aldı.
Arazi Fiyatlarında Reel Getiri Zayıfladı
Gayrimenkul bilgi platformu Endeksa’nın verileri, pandemi döneminde öne çıkan imarsız arazi yatırımında son dönemde reel getiri görünümünün zayıfladığını ortaya koydu. 2021 yılı Ocak ayından bu yana yaklaşık 10 kat yükselen arazi fiyatlarında, son bir yılda artış hızının önemli ölçüde yavaşladığı görüldü.
Türkiye genelinde ortalama konut imarsız arazi fiyatları yıllık bazda yüzde 14,67 artış kaydetti. Aynı dönemde TÜFE’nin yüzde 32,37 seviyesinde gerçekleşmesi, arazi fiyatlarındaki artışın enflasyonun altında kaldığını gösterdi. Bu tablo, yatırımcı açısından reel değer kaybına işaret eden önemli göstergelerden biri oldu.
Özellikle salgın döneminde müstakil yaşam, alternatif yatırım arayışı ve şehir dışı gayrimenkul talebinin etkisiyle imarsız arazilere yönelen ilginin, yüksek faiz ortamı ve farklı yatırım araçlarındaki getirilerin öne çıkmasıyla daha sınırlı hale geldiği değerlendiriliyor.
Enflasyonun Üzerinde Artış Sadece 9 İlde Görüldü
İl bazında yapılan incelemeye göre, Türkiye’de yalnızca 9 ilde imarsız arazi fiyatlarındaki yıllık artış enflasyonun üzerinde gerçekleşti. Bu iller arasında Diyarbakır ve Kırşehir, yüzde 60’ı aşan fiyat artışlarıyla dikkat çekti.
Diyarbakır’da ortalama metrekare fiyatı 1.861 TL’ye yükselirken, yıllık fiyat artışı yüzde 69,34 oldu. Böylece Diyarbakır, imarsız arazi fiyatlarında enflasyonun en fazla üzerinde kalan il olarak listenin zirvesine yerleşti.
Kırşehir’de ise ortalama metrekare fiyatı 299 TL olarak hesaplandı. Kentte yıllık değişim yüzde 61,62 seviyesinde gerçekleşti. Bu oran, Kırşehir’i Diyarbakır’ın ardından en yüksek artış gösteren ikinci il konumuna taşıdı.
Doğu ve Güneydoğu İlleri Listede Öne Çıktı
Endeksa verilerine göre, enflasyonun üzerinde fiyat artışı görülen iller arasında Doğu ve Güneydoğu Anadolu şehirleri ağırlık kazandı. Hakkâri’de ortalama metrekare fiyatı 1.974 TL’ye ulaşırken, yıllık fiyat artışı yüzde 47,75 olarak kaydedildi. Bingöl’de ortalama metrekare fiyatı 713 TL, yıllık artış oranı ise yüzde 45,81 oldu.
Şanlıurfa’da imarsız arazi metrekare fiyatı ortalama 1.289 TL seviyesine çıkarken, yıllık artış yüzde 37,27 olarak gerçekleşti. Muş’ta ortalama metrekare fiyatı 1.014 TL’ye yükseldi ve fiyat artışı yüzde 36,47 oldu. Şırnak’ta ise ortalama metrekare fiyatı 1.639 TL, yıllık artış oranı yüzde 34,12 olarak belirlendi.
Karadeniz Bölgesi’nden listeye giren Trabzon’da ortalama metrekare fiyatı 1.810 TL’ye ulaştı. Kentte yıllık fiyat artışı yüzde 32,70 ile enflasyonun sınırlı şekilde üzerinde gerçekleşti.
Batı Anadolu’dan Listeye Sadece Uşak Girdi
Yıllık enflasyonun üzerinde getiri sağlayan iller arasında Batı Anadolu’dan yalnızca Uşak yer aldı. Uşak’ta konut imarsız arazi ortalama metrekare fiyatı 207 TL olarak hesaplandı. Kentte yıllık fiyat artışı yüzde 39,86 seviyesinde gerçekleşti.
Bu veri, Batı Anadolu’da imarsız arazi fiyatlarının genel olarak enflasyonun altında seyrettiğini gösterirken, Uşak’ın bölgesel ayrışma gösteren illerden biri olduğunu ortaya koydu.
İstanbul, Ankara ve İzmir’de Artış TÜFE’nin Altında Kaldı
Türkiye’nin üç büyükşehri olan İstanbul, Ankara ve İzmir’de imarsız arazi fiyatları son bir yılda artış göstermesine rağmen, bu artışlar TÜFE’nin gerisinde kaldı. İstanbul’da arazi fiyatları yıllık bazda yüzde 20,38 yükseldi. İzmir’de artış oranı yüzde 12,61 olurken, Ankara’da yüzde 8,04 seviyesinde gerçekleşti.
Üç büyükşehirde kaydedilen bu oranlar, yıllık yüzde 32,37 seviyesindeki enflasyon dikkate alındığında reel getiri açısından zayıf bir tablo ortaya koydu. Özellikle Ankara’daki yüzde 8,04’lük artış, büyükşehirler arasında en düşük fiyat yükselişi olarak öne çıktı.
Büyükşehirlerde imarsız arazi fiyatlarının enflasyonun altında kalması, pandemi döneminde hızlanan talebin aynı ivmeyle devam etmediğini ve yatırımcıların arazi piyasasına yönelik ilgisinin daha seçici hale geldiğini gösterdi.
Yatırımcı İlgisi Faiz ve Altına Yöneldi
Sektör temsilcilerine göre imarsız arazi, konut gibi düzenli kira geliri sağlamaması ve hızlı nakde çevrilmesi daha zor bir varlık olması nedeniyle yüksek faiz dönemlerinde yatırımcı açısından daha sınırlı cazibe sunuyor.
Mevcut piyasa koşullarında yüksek faiz oranları ve altın fiyatlarında görülen hareketlilik, yatırımcıların tercihlerini farklı araçlara yönlendirdi. Bu durum, özellikle son bir yılda imarsız arazi talebinin zayıflamasında etkili faktörlerden biri olarak değerlendiriliyor.
Endeksa verileri, Türkiye genelinde imarsız arazi fiyatlarındaki artışın enflasyonun belirgin şekilde altında kaldığını gösterirken, sadece sınırlı sayıda ilde reel getiri oluştuğunu ortaya koydu. Diyarbakır, Kırşehir, Hakkâri, Bingöl, Uşak, Şanlıurfa, Muş, Şırnak ve Trabzon, yıllık fiyat artışı TÜFE’yi aşan iller olarak öne çıktı.
