Türkiye’nin en büyük sosyal konut projesi olan ve ilk etabında 81 ilde 250 bin sosyal konut, 100 bin altyapılı konut arsası, 10 bin iş yerinin vatandaşlara sunulduğu projeye çok sayıda başvuru yapılıyor. Dün ilk başvuruların alınmaya başlanmasıyla e-devlet sistemi sık sık tıkandı. Bunun yanında Halk Bankası ile Ziraat Bankası şubeleri önünde uzun kuyruklar yaşandı
Dün saat 23.00 itibarıyla alınan başvuru sayısı 865 bini buldu. Bu kapsamda başvuru sürecine yönelik merak edilenleri cevaplamak ve e-devlet ve bankadan başvuru aşamalarını inceledik.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Murat Kurum, ‘İlk Evim İlk İş Yerim’ isimli dev sosyal konut projesine yönelik detayları dün İstanbul’da yaptığı toplantıda basın mensupları ile paylaştı. Bakan Kurum, “Açıkladığımız andan beri telefonlarımız susmadı. 81 il ve 600 ilçede proje büyük heyecan oluşturdu” ifadelerini kullandı.
‘İlk Evim, İlk İş Yerim’ projesiyle dar gelirli vatandaşlar için Türkiye’nin en büyük sosyal konut projesi hayata geçiriliyor. Devam edecek bir yapıda hayata geçirilen projede ilk etapta 81 ilde 250 bin konut inşa edilecek, 100 bin altyapılı konut arsası satışa sunulacak, 10 bin iş yeri ile vatandaşlara kendi işini kurma imkanı sunulacak.
Sosyal konut geliştirme tarihinde ilk kez gençlere ayrı kontenjan uygulanacak projede ayrıca emekliler, şehit yakınları/gaziler ve engelliler için de kontenjan ayrımı sürecek. Gençler ve emeklilere yüzde 20’şer; şehit yakınları/gaziler ve engelliler için ise yüzde 5’er kota ayrıldı. Başvurular dün itibarıyla başladı ve 31 Ekim’e kadar sürecek.
En yüksek taksit 3.500 lira
608 bin lira fiyata sahip 2+1 konutlar, aylık 2 bin 280 liradan başlayan taksitlerle ve 240 ay vadeyle satılacak. 2+1 daireler 75 ile 105 metrekare arasında değişiyor. 2+1’lerde illere göre değişmekle birlikte en yüksek fiyat 770 bin lira. 105 metrekarelik 3+1 dairelerin fiyatı ise yine illere göre değişiyor, 850 bin lira ile 950 bin lira arası olacak. Taksitler 3 bin 187 liradan başlıyor, İstanbul’da yaşayan vatandaşlar 3 bin 500 lira taksitle evleri satın alacaklar.
Başvuru nasıl yapılacak?
1 – E-devlet ekranından başvuru işlemi: Öncelikle TOKİ sitesinden yapılmak istenen işlemler dahil olmak üzere sistem sizi e-devlet üzerine yönlendiriyor.
TC kimlik numarası ve şifreniz ile giriş yaptığınız e-devlet ekranının ana sayfasında ‘TOKİ konut başvurusu’ sekmesi ‘İlk Evim İlk İş Yerim’ sosyal konut başvurusuna hemen geçebiliyorsunuz. Burada öncelikle ‘şartları taşıyorsanız başvuru yapın’ şeklinde bir ön yazı ile karşılaşılıyor.İlk olarak il seçimi yapmanız gerekiyor.
İli seçtikten sonra karşınıza ilçe isimleriyle projeler çıkacak. Ayrıca projedeki konut büyüklükleri de belirtiliyor.
İstediğiniz ilçeyi seçerek başvuruya devam ediyoruz. Burada karşınıza bir bilgilendirme metni çıkıyor. Başvuru şartlarının net şekilde ele alındığı belgede yazanları eğer şartları yerine getiriyorsanız kabul etmeniz isteniyor. Kabul edip ilerlediğimizde tüm bilgilerinizin görüntülendiği bir ekran geliyor.
Buradan devam et butonuyla başvuruya devam ediyoruz.
Bu aşamada ise emekli, genç, şehit yakını/gazi ve engelli kontenjanlarından birine dahil iseniz seçmeniz, ya da direkt başvuruya devam etmeniz isteniyor. Başvurudan sonra Halk Bankası tarafından adınıza açılacak ve SMS ile size bildirilecek olan hesaba 1 iş günü içinde 500 lira ödeme yapmanız gerekiyor. Son olarak başvurunuz kaydediliyor ve değerlendirilmek üzere işleme alındığı belirtiliyor.
2 – Bankada nasıl ilerliyor? Banka şubelerinden başvuru işlemi içinse öncelikle kayıtlı olduğunuz ilin banka şubelerinden başvuru yapabiliyorsunuz. Buna göre, yoğun bir başvuru sırasının olduğu banka şubelerinde sıraya girenlere genellikle sıra alma ekranı önünde güvenlikler tarafından sözleşme metinleri dağıtılıyor. Bu metinlerde şartlara uyduğunuzun belgelenmesi gerekiyor. Sıranız geldiğinde belgenizi teslim edip, 500 liralık başvuru ücretini yatırdıktan sonra başvurunuz sisteme alınıyor.
TC kimlik numarası çözümü
E-devlet üzerinden başvuru yapmak isteyenler için yoğunluk oluşmaması için TC kimlik numarası son hanesine göre bir başvuru sistemi de getirildi. TC kimlik numarası sonu 0 olanlar dün, 2 olanlar bugün, 4 olanlar cuma günü, 6 olanlar cumartesi günü, 8 olanlar ise pazar gününden itibaren başvurabilecekler. 19 Eylül itibarıyla ise sınırlama olmayacak.
Alınan evler satılabilecek mi? Kiracıya verebilir miyiz?
TOKİ sosyla konut projesinden almaya hak kazandığınız evleri borç bitmeden satamaz fakat kiraya verilebilirsiniz.
Hane içinde kimler başvurabilir?
Hane geliri aile geliri olarak eşler/anne-baba geliri olarak hesaplanıyor. Evde 18 yaşının üzerindeki genç ayrı bir birey olarak değerlendiriliyor. Tek başına şartları karşılayan hane içindeki gençler de ayrı başvuru hakkına sahip. Yani anne baba geliri 18 bin lirayı aşsa bile, 18 yaşının üzerindeki çocuklarının geliri 16-18 bin liranın altında ise kendi adına başvuru yapabilir.
Başvurular hangi illere olabilir?
Kişilerin başvuru yapacakları ilde bir yıl ikamet şartı var. Bunun dışında ise nüfusa kayıtlı oldukları illere yani memleketlerine de başvuru yapabilecekler.
Yapım ihalesi ve kuralar için süreç ne zaman işleyecek?
Konutların iki yılda teslimi öngörülüyor. İlk temel ekimde atılacak. Kura çekimlerinin 2023 ilk çeyreğe kadar tamamlanması hedefleniyor.
Yurt dışında yaşayan Türkler nasıl başvuru yapabilir?
Gelir şartını taşıyan yurt dışında yaşayan Türkler de memleketleri için başvuru yapabilir. Bu durumda yaşadıkları yerdeki gelirleri tespit edilecek.
Konut taksit ödemeleri ve zam oranı nasıl belirlenecek?
Konutların inşaatının başladıktan sonra sözleşme aşamasına getirilmesi yani 12 aylık süre ardından taksit ödemelerinin başlanacağı hesaplanıyor. Taksitlerin yıllık artışları ise memur maaş artışlarına göre yapılıyor.
Memur maaşlarının fazla artışı olduğu zamanlarda nasıl bir yöntem izleniyor?
Devlet burada devreye girerek oran belirliyor. Örneğin bu yıl memur maaş artışı toplamda yüzde 80 olduğu belirtilirken, buna karşılık TOKİ ödemelerinde toplam zam oranının yüzde 25’de tutulduğu ifade edildi.
Yüzde 10 peşinat ödemesi için kamu bankaları destek sunacak mı?
Daha önce kamu bankalarının TOKİ’den ev alanlara peşinat ödemelerinde imkanlar oluşturduğu belirtilirken, yine tüketici kredisi gibi sistemlerle destekler verilecek.
Süreç ne kadar şeffaf ilerleyecek?
Yapım ihaleleri ihale kanunu ile takip edilirken, kura çekimleri ise noter huzurunda vatandaşın katılımı ile yapılıyor. Ayrıca bugüne kadar TOKİ’nin herhangi bir ihale ve kura çekiminde sıkıntılar oluşmadığı belirtilirken, Sayıştay denetiminin sürekli üzerinde olduğu bir sistemin işletildiği ifade edildi.
Daha önce evini satanlar başvuru yapabilir mi?
Gelir beyanı, başvuru tarihi itibarıyla dikkate alınıyor. Yani bundan bir süre önce evini satan kişinin de hakkı var.
Arsalar için süreç nasıl işliyor?
Arsalar üzerinde iki yıl içinde ev yapım süresi olacak. Altyapıdan kaynaklı uzama olursa süreç de uzayacak.
Başvuru bedeli: Konut ve hazır arsalar için 500 lira, iş yerleri için ise 2 bin lira.
Yaş şartı: 18 yaş üzerinde şartları karşılayan her vatandaş başvuru yapabiliyor.
Gelir şartı: İstanbul için aylık hane halkı gelirinin en fazla net 18 bin lira, yurt genelinde 16 bin lira olmalı.
Hangi illerde proje var: 81 il ve 600 ilçede konut projesi var. Başvurular 1 yıl ikamet şartı ile yaşanılan şehre ya da nüfusa kayıtlı ile olabilir.
Teslimat: Konutların 2 yıl sonra tamamlanması bekleniyor.
Peşinat bedeli: Yüzde 10 peşinat şartı var. En az 60 bin lira olmak üzere 85 bin liraya kadar konut tipi ve şehre göre değişiyor.
Metrekare bilgileri: 2+1 konutlar 75-105 metrekare arasında, 3+1 konutlar ise 105 metrekare olacak.
Arsa ve dükkan satışları: Başvuralar 10 Ekim – 7 Kasım arasında başlayacak.
Taksitler sabit mi, nasıl artıyor: Taksitler genel TOKİ ödemelerinde olduğu gibi 6 ayda bir yapılan memur maaş artış oranına endeksli.
Başvuru kanalları: Konutlar için e-devlet ve Halkbank ile Ziraat Bankası şubeleri.
