Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, küresel ekonomide yaşanan dalgalanmaların Türkiye’ye etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. İstanbul Finans Merkezi’nde düzenlenen Anadolu Ajansı Katılım Finans Zirvesi’nde konuşan Şimşek, büyümede ivme kaybı riskine dikkat çekerken, Türkiye’nin arz güvenliği, rezerv yeterliliği ve kamu maliyesi alanlarında önemli avantajlara sahip olduğunu söyledi.
“Büyümede İvme Kaybı Riskiyle Karşı Karşıyayız”
Anadolu Ajansı ile Türkiye Katılım Bankaları Birliği işbirliğinde düzenlenen zirvede ekonomiye ilişkin açıklamalarda bulunan Bakan Şimşek, küresel ekonomide belirsizliklerin yüksek seyrettiğini belirtti.
Şimşek, hem dünya ekonomisinin hem de Türkiye ekonomisinin zorlandığı bir dönemden geçildiğini ifade ederek, yüksek faiz ortamında küresel borçluluğun önemli bir sorun haline geldiğini dile getirdi. Bu çerçevede büyümede ivme kaybı riskinin gündemde olduğunu vurgulayan Şimşek, kısa vadede belirsizliklerin etkisini koruduğunu kaydetti.
“Çok Büyük Bir Şok Söz Konusu”
Bakan Şimşek, küresel ölçekte ciddi bir şok yaşandığını belirterek, Türkiye’nin bazı ülkelere kıyasla önemli avantajlara sahip olduğunu söyledi. Türkiye’de arz güvenliğinin tehlikede olmadığını ifade eden Şimşek, enerji tarafında Hürmüz Boğazı’na bağımlılığın neredeyse bulunmadığını aktardı.
Bu durumun Türkiye’nin uzun süredir izlediği pazar ve ürün çeşitlendirme stratejisinin sonucu olduğunu belirten Şimşek, uzun vadeli tahvil faizlerinde dünya genelinde dramatik artışlar yaşandığını ve finansal koşulların daha sıkı hale geldiğini dile getirdi.
“Programı Rayında Tutmak İçin Gerekeni Yapacağız”
Ekonomi programına ilişkin mesajlar da veren Şimşek, programın rayında kalması için gerekli adımların atılacağını söyledi. Bakan Şimşek, mevcut ekonomi programının gelir dağılımı üzerinde olumlu etkiler oluşturmaya başladığını ifade etti.
Programın yükünü dar gelirli ve ücretli kesimlerin taşıdığı yönündeki eleştirilere değinen Şimşek, iş gücünün milli gelirden aldığı payın program döneminde ciddi biçimde arttığını belirtti. Şimşek’e göre gelir dağılımındaki iyileşme ve iş gücünün milli gelirden daha fazla pay alması, uygulanan programın toplumsal öncelikleri gözettiğini gösteriyor.
“Şok Büyük Ancak Yönetilebilir”
Bakan Şimşek, yaşanan şokun büyük olmakla birlikte yönetilebilir durumda olduğunu söyledi. Türkiye’nin bu tür şoklara karşı tamponlar oluşturduğunu belirten Şimşek, kamuda tasarruf ve harcama disiplini konusunda hassasiyetle hareket edildiğini ifade etti.
Kamuda ciddi tasarruf sağlandığını belirten Şimşek, harcama disiplininin kritik öneme sahip olduğunu ve bu alanda sonuç alındığını söyledi. Büyük bir petrol şoku yaşandığını vurgulayan Bakan Şimşek, bu etkinin esnaf ve sanayiciye daha sınırlı yansıması için bazı tedbirlerin devreye alındığını kaydetti.
Türkiye’nin rezerv yeterliliğine de değinen Şimşek, normal şartlarda üç aylık ithalatı karşılayacak rezerv seviyesinin yeterli kabul edildiğini, Türkiye’nin ise en düşük seviyede dahi yaklaşık beş aylık ithalatı karşılayabilecek rezerv kapasitesine sahip olduğunu ifade etti.
Türkiye’nin Risk Priminde Ciddi Değişiklik Olmadı
Bakan Şimşek, Türkiye’nin ülke risk priminde ciddi bir değişim yaşanmadığını belirtti. İlk aşamada yükseliş görüldüğünü ancak verilen doğru tepkilerin ardından Türkiye’nin sağlam bünyesinin öne çıktığını ifade eden Şimşek, Türkiye’nin bu alanda benzer ülkelerden olumlu ayrıştığını söyledi.
Enflasyon beklentilerinde bir miktar bozulma olduğunu dile getiren Şimşek, bunun küresel koşullar altında normal karşılanabileceğini belirtti. Büyük bir emtia şokuyla karşı karşıya olunduğunu söyleyen Şimşek, bu durumun yalnızca petrol ve doğal gazla sınırlı kalmadığını; petrokimya ürünleri, helyum, nafta, gübre ve gıda fiyatlarında da artışların görüldüğünü aktardı.
Bu beklentiler nedeniyle Türkiye’de özellikle Türk lirası cinsinden hazine kâğıtlarının faizlerinde 400 baz puanlık yükseliş yaşandığını belirten Şimşek, buna karşın döviz cinsinden 10 yıl vadeli kâğıtlarda büyük bir bozulma olmadığını ifade etti.
Reform Gündemi ve Sanayide Dönüşüm
Bakan Şimşek, Türkiye’nin gündeminde reformların ve kaçırılmaması gereken fırsatların bulunduğunu söyledi. Mevcut krizin Türkiye açısından heba edilmemesi gerektiğini belirten Şimşek, bu dönemin ülke lehine fırsata dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı.
Sanayide dönüşümün hızlandırıldığını ifade eden Şimşek, üretken altyapı yatırımlarının önceliklendirildiğini söyledi. Kamu maliyesi alanındaki reform çalışmalarının sürdüğünü aktaran Şimşek, yeni yatırım çerçevesi ve sanayide dönüşüm programlarının da bu kapsamda ele alındığını belirtti.
Yeşil dönüşümün Türkiye için bir zorunluluk olduğunu dile getiren Şimşek, dijital dönüşümün de ıskalanmaması gereken kritik bir alan olduğunu ifade etti. Bu kapsamda güçlü bir yol haritası oluşturulduğunu söyleyen Bakan Şimşek, büyük ölçekli veri merkezi yatırımlarının sürdüğünü, nükleer enerji yatırımının da kısmen yapay zekâ teknolojileriyle ilişkili olduğunu belirtti.
“Terörsüz Türkiye En Büyük Fırsat Penceresi”
Bakan Şimşek, “Terörsüz Türkiye” hedefinin ülkenin önündeki en büyük fırsat penceresi olduğunu söyledi. Türkiye’nin yeni büyüme motorlarını devreye almak istediğini belirten Şimşek, GAP bölgesi ile Güneydoğu ve Doğu Anadolu’nun bu açıdan önemli potansiyele sahip olduğunu dile getirdi.
Bölgedeki genç nüfus ve altyapı olanaklarına dikkat çeken Şimşek, terörün gölgesinin ortadan kalkmasıyla bölgenin Türkiye ortalamasını yakalamak için hızla ilerleyebileceğini ifade etti. Şimşek, bunun Türkiye’nin gelişmiş ülkelerle arasındaki farkı kapatmasına katkı sağlayacağını söyledi.
Varlık Barışı Uygulaması Nasıl İşleyecek?
Bakan Şimşek, yurt içi ve yurt dışındaki varlıkların finansal sisteme kazandırılmasına yönelik düzenlemelere ilişkin de bilgi verdi. Varlık barışı kapsamında paranın sistemde uzun süre tutulması halinde vergi alınmayacağını belirten Şimşek, sisteme giren varlığın kısa sürede çıkarılması durumunda yüzde 5 vergi uygulanacağını söyledi.
Vergilendirmenin varlığın sistemde ne kadar süre tutulduğuna göre belirleneceğini ifade eden Şimşek, bu uygulamayla bankacılık sistemi ve sermaye piyasalarının güçlendirilmesinin amaçlandığını belirtti.
Şimşek, söz konusu varlıkların şirketlere sermaye olarak konulması halinde vergi alınmayacağını, bankalara mevduat olarak yatırılması durumunda ise vadesine bağlı olarak verginin sıfıra kadar inebileceğini dile getirdi. Uygulamanın basit ve yatırımcı odaklı olduğunu vurgulayan Şimşek, İstanbul Finans Merkezi’nin güçlü biçimde konumlandırılmasının hedeflendiğini söyledi.
Yeni Enerji ve Ticaret Koridorlarında Türkiye’nin Rolü
Bakan Şimşek, savaş sonrası döneme ilişkin fırsatlar gördüklerini belirterek, petrol fiyatlarında düşüş beklediklerini söyledi. Venezuela ve Libya’da arzın sınırlı kaldığını hatırlatan Şimşek, normalleşmeyle birlikte bu arzın artabileceğini ifade etti.
Savunma sanayisinde önemli bir teknolojik dönüşüm yaşandığını belirten Şimşek, Türkiye’nin bu alandaki güçlü konumunun önemli fırsatlar sunduğunu söyledi. Bölgede istikrar ve barış istediklerini dile getiren Şimşek, yeniden inşa döneminde Türkiye’nin ürünleri ve girişimcileriyle önemli rol üstlenebileceğini kaydetti.
Yeni enerji ve ticaret koridorlarının gündemde olduğunu ifade eden Bakan Şimşek, bu hatların merkezinde Türkiye’nin yer aldığını belirtti. Şimşek, Türkiye’nin yaşanan şoktan etkilendiğini ancak bu etkinin yönetilebilir olduğunu söyledi.
