Milyonlarca emekli ve memurun Temmuz ayında alacağı zam oranı için geri sayım sürüyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun haziran ayı enflasyon verilerini 3 Temmuz’da açıklamasıyla birlikte SSK, Bağ-Kur ve memur emeklileri ile çalışan memurların maaşlarına yansıyacak 6 aylık enflasyon farkı kesinleşecek.
Temmuz ayı yaklaşırken, emekli maaşı zammı, memur maaş katsayısı ve en düşük emekli aylığına ilişkin hesaplamalar kamuoyunun en çok takip ettiği başlıklar arasında yer alıyor. TÜİK’in ocak-mayıs dönemine ilişkin açıkladığı enflasyon verileri ve haziran ayı beklentileri, maaş artışlarına ilişkin olası tabloyu büyük ölçüde ortaya koydu.
SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin zam oranı doğrudan 6 aylık enflasyona göre belirlenirken, memur ve memur emeklilerinde toplu sözleşme zammına ek olarak enflasyon farkı dikkate alınıyor. Bu nedenle haziran ayı enflasyon verisi, farklı statülerdeki milyonlarca kişi için nihai maaş artışını belirleyecek.
İlk 5 Aylık Enflasyon Yüzde 16,60 Oldu
TÜİK tarafından açıklanan resmi verilere göre yılın ilk beş ayında enflasyon kademeli şekilde birikti. Ocak ayında enflasyon yüzde 4,84, şubat ayında yüzde 2,96, mart ayında yüzde 1,94, nisan ayında yüzde 4,18 ve mayıs ayında yüzde 1,71 olarak gerçekleşti.
Bu veriler doğrultusunda ocak-mayıs dönemini kapsayan ilk beş aylık kümülatif enflasyon yüzde 16,60 seviyesine ulaştı. Haziran ayı verisinin de eklenmesiyle birlikte yılın ilk yarısına ilişkin 6 aylık enflasyon oranı kesinleşmiş olacak.
SGK uzmanı Özgür Erdursun’un değerlendirmelerine göre, 3 Temmuz’da açıklanacak haziran ayı enflasyonu öncesinde Temmuz maaş zammına ilişkin aralık büyük ölçüde belirginleşti. Haziran verisi, bu oranların nihai hale gelmesini sağlayacak.
Haziran Enflasyonu Zam Oranını Belirleyecek
Haziran ayı enflasyon beklentisi, Temmuz ayında uygulanacak emekli ve memur zammı açısından kritik önem taşıyor. Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketi’nde haziran ayı enflasyon beklentisi yüzde 1,36 olarak açıklandı.
Uzman tahminlerinde ise haziran enflasyonunun yüzde 1,20 ile yüzde 1,30 aralığında ya da bu seviyelerin biraz altında gerçekleşebileceği değerlendiriliyor. Bu beklentilerin gerçekleşmesi halinde yılın ilk 6 ayına ilişkin toplam enflasyonun yaklaşık yüzde 18 seviyesinde oluşması bekleniyor.
Haziran verisinin 3 Temmuz’da açıklanmasıyla birlikte hem emeklilerin alacağı enflasyon farkı hem de memur ve memur emeklilerine uygulanacak toplu sözleşme kaynaklı artışla birlikte nihai zam oranı netleşecek.
SSK ve Bağ-Kur Emeklileri İçin Zam Oranı Ne Olacak?
SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin Temmuz zammı, yılın ilk 6 ayında gerçekleşen enflasyona göre hesaplanıyor. İlk beş aylık yüzde 16,60’lık kümülatif enflasyonun ardından haziran ayı verisinin yüzde 1,20 ile yüzde 1,30 bandında gelmesi halinde, 6 aylık toplam enflasyonun yaklaşık yüzde 18 seviyesine ulaşacağı tahmin ediliyor.
Bu senaryoya göre SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin Temmuz ayında alacağı zam oranının yüzde 18 ile yüzde 18,18 arasında gerçekleşmesi bekleniyor. Kesin oran, TÜİK’in 3 Temmuz’da açıklayacağı haziran ayı enflasyon verisinin ardından belli olacak.
Emekli maaşı zammı hesaplamasında kök aylıklar esas alınacağı için, özellikle düşük kök aylığa sahip emeklilerin alacağı net ödeme tutarı yasal düzenleme olup olmamasına göre değişebilecek.
Memur ve Memur Emeklilerinde Artış Yüzde 14’e Yaklaşabilir
Memur ve memur emeklilerinin Temmuz ayı maaş artışı, yalnızca 6 aylık enflasyon oranına göre değil, toplu sözleşme hükümleri ve enflasyon farkının birlikte hesaplanmasıyla belirleniyor.
Mevcut veriler ve haziran ayı beklentileri dikkate alındığında, memur ve memur emeklilerinde Temmuz ayı toplam artışının yüzde 13,7 ile yüzde 14 aralığında oluşabileceği tahmin ediliyor.
Bu oran, haziran ayı enflasyon verisine göre küçük değişiklikler gösterebilir. Ancak ilk beş aylık enflasyonun ardından ortaya çıkan tablo, memur maaş katsayısında ve memur emeklisi aylıklarında uygulanacak artışın büyük ölçüde bu bantta şekilleneceğini gösteriyor.
En Düşük Emekli Maaşı İçin Yasal Düzenleme Beklentisi
Temmuz zammında en çok merak edilen başlıklardan biri de en düşük emekli maaşının ne kadar olacağı. Zam oranlarının kesinleşmesi kadar, bu artışların kök maaşlara nasıl yansıyacağı da milyonlarca emekli açısından belirleyici olacak.
Mevcut sistemde zamlar kök aylıklar üzerinden hesaplanıyor. Kök aylığı düşük olan emeklilerde, enflasyon farkı uygulandıktan sonra dahi hesaplanan tutar taban aylığın altında kalabiliyor. Bu durumda yasal bir düzenleme yapılmazsa, söz konusu emeklilerin fiilen aldığı net maaşta değişiklik sınırlı kalabiliyor ya da hiç artış olmayabiliyor.
Bu nedenle en düşük emekli aylığı için yeni bir yasal düzenleme yapılması bekleniyor. Düzenleme yapılmaması halinde yalnızca kök aylıklara enflasyon farkı yansıtılacak.
En Düşük Emekli Maaşı 24 Bin TL veya 25 Bin TL’ye Tamamlanabilir
Haziran ayı enflasyonunun beklentiler doğrultusunda açıklanması ve sadece enflasyon farkının esas alınması halinde en düşük emekli aylığının yaklaşık 23 bin 600 TL ile 23 bin 620 TL arasında oluşabileceği hesaplanıyor.
Bununla birlikte, en düşük emekli maaşının siyasi kararla 24 bin TL ya da 25 bin TL seviyesine tamamlanması da olası senaryolar arasında yer alıyor. Bu yönde bir artış için yasal düzenleme yapılması gerekiyor.
Emeklilerin Temmuz ayında alacağı net ödeme, yalnızca açıklanacak enflasyon oranına değil, taban aylığa ilişkin yapılacak düzenlemeye de bağlı olacak. Bu nedenle 3 Temmuz’da açıklanacak haziran ayı enflasyonunun ardından hükümetin en düşük emekli aylığına ilişkin atacağı adımlar yakından izlenecek.
Maaş Tablosu 3 Temmuz’da Kesinleşecek
TÜİK’in 3 Temmuz’da açıklayacağı haziran ayı enflasyon verisiyle birlikte yılın ilk 6 aylık enflasyonu kesinleşecek. Bu veri, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin alacağı zam oranını doğrudan belirleyecek.
Memur ve memur emeklilerinde ise toplu sözleşme zammı ile enflasyon farkı birlikte hesaplanarak yeni maaş artış oranı ortaya çıkacak. Mevcut beklentilere göre SSK ve Bağ-Kur emeklilerinde artışın yüzde 18 civarında, memur ve memur emeklilerinde ise yüzde 14’e yakın bir seviyede oluşması bekleniyor.
En düşük emekli aylığı için yapılacak olası yasal düzenleme, Temmuz maaş döneminde taban aylık alan milyonlarca emeklinin gelirini doğrudan etkileyecek.
