Milyonlarca emekli ve memur, temmuz ayında yılın ikinci maaş artışını alacak. Mayıs ayı enflasyonunun açıklanmasıyla 5 aylık zam oranı netleşirken, kesin tablo Haziran enflasyon verisinin duyurulmasıyla ortaya çıkacak. SSK ve Bağ-Kur emeklileri için 5 aylık artış oranı yüzde 16,61’e ulaşırken, memur ve memur emeklileri için hesaplanan oran yüzde 12,41 oldu.
Emekli ve memur maaş zammı için Temmuz ayı beklenirken, milyonlarca kişinin gündeminde 6 aylık enflasyon farkı, kök maaş hesabı ve ek ödeme tutarı yer alıyor. Haziran ayı enflasyonunun açıklanmasıyla birlikte SSK, Bağ-Kur ve memur emeklileri ile çalışan memurların alacağı zam oranları kesinleşecek.
Mevcut veriler, Temmuz zammına ilişkin beklentilerin büyük ölçüde şekillendiğini gösteriyor. Tahminlere göre SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin zam oranının yüzde 18-19 aralığında, memur ve memur emeklilerinin artış oranının ise yüzde 14-15 bandında oluşması bekleniyor.
5 Aylık Enflasyon Farkı Netleşti
Mayıs ayı enflasyon verisiyle birlikte yılın ilk 5 aylık dönemine ilişkin zam hesabında önemli bir aşama geride kaldı. Buna göre SSK ve Bağ-Kur emeklileri için 5 aylık enflasyon farkı yüzde 16,61 olarak hesaplandı.
Memur ve memur emeklileri için ise toplu sözleşme zammı ve enflasyon farkı dikkate alındığında 5 aylık oran yüzde 12,41 seviyesinde oluştu. Haziran ayı enflasyonunun eklenmesiyle birlikte yılın ilk yarısına ilişkin 6 aylık enflasyon oranı kesinleşecek.
SSK ve Bağ-Kur emeklileri maaş artışını doğrudan 6 aylık enflasyon oranı üzerinden alırken, memur ve memur emeklilerinde toplu sözleşme hükümleri de hesaplamaya dahil ediliyor.
Temmuz Zammı İçin Beklenen Oranlar
Haziran enflasyonuna ilişkin tahminler, Temmuz ayında uygulanacak zam oranlarının sınırlarını ortaya koyuyor. Mevcut beklentilere göre SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaş artışının yüzde 18 ile yüzde 19 arasında gerçekleşmesi bekleniyor.
Memur ve memur emeklilerinde ise Temmuz zammının yüzde 14 ile yüzde 15 aralığında oluşabileceği tahmin ediliyor. Kesin oranlar, Haziran ayı enflasyon verisinin açıklanmasının ardından belli olacak.
Bu oranlar kök maaşlara uygulanacağı için, emeklilerin banka hesaplarına yatacak net tutar yalnızca zam oranına değil, ek ödeme ve taban aylık uygulamasına göre de değişiklik gösterecek.
Emekli Ek Ödemesi Nasıl Hesaplanır?
Emekliler, maaşlarına ek olarak her ay “vergi iadesi” olarak bilinen ek ödeme alıyor. Ek ödeme oranı genel olarak yüzde 4 olarak uygulanıyor. Daha düşük maaş alan emeklilerde ise bu oran yüzde 5’e çıkabiliyor.
Örneğin 30 bin TL kök maaşı olan bir emekli için yüzde 4 ek ödeme 1.200 TL olarak hesaplanıyor. Bu durumda emeklinin hesabına yatan toplam ödeme 31 bin 200 TL’ye ulaşıyor.
Temmuz zammı kök aylığa uygulandığı için ek ödeme tutarı da otomatik olarak artıyor. Kök maaşı 30 bin TL olan bir emeklinin maaşına yüzde 18 zam yapılması halinde kök aylık 5 bin 400 TL artarak 35 bin 400 TL’ye yükseliyor. Bu durumda yüzde 4’lük ek ödeme 1.416 TL oluyor.
Böylece emeklinin kök aylık ve ek ödeme toplamı 36 bin 816 TL’ye çıkıyor.
Kök Maaş Hesabı Neden Önemli?
Emekli maaş artışlarında esas alınan tutar kök aylık oluyor. Bu nedenle açıklanan zam oranı, doğrudan bankaya yatan toplam maaşa değil, emeklinin kök maaşına uygulanıyor.
Mevcut durumda en düşük emekli maaşı 20 bin TL olarak uygulanıyor. Kök aylık ve ek ödeme toplamı bu tutarın altında kalan emeklilerin maaşları, Hazine desteğiyle 20 bin TL’ye tamamlanıyor.
Taban aylık alan emekliler için Temmuz zammı önce kök maaşa yansıtılacak. Ardından ek ödeme hesaplanacak. Ortaya çıkan tutar belirlenen en düşük emekli maaşının altında kalırsa, aradaki fark yine tamamlama ödemesiyle kapatılacak.
Bu nedenle kök aylığı düşük olan emeklilerde, zam oranı yüksek görünse bile bankaya yatan maaşta aynı oranda artış görülmeyebilir. Taban maaş uygulamasında yeni bir yasal düzenleme yapılması halinde ise en düşük emekli aylığı yeniden belirlenebilecek.
Taban Aylık Alan Emeklilerde Hesaplama Nasıl Yapılır?
Taban aylık alan emeklilerde hesaplama üç aşamada yapılıyor. Önce kök maaşa Temmuz zammı uygulanıyor. Daha sonra bu yeni kök aylık üzerinden yüzde 4 veya yüzde 5 oranında ek ödeme hesaplanıyor. Kök aylık ve ek ödeme toplamı en düşük emekli maaşının altında kalırsa, eksik tutar Hazine desteğiyle tamamlanıyor.
Örneğin kök aylığı ve ek ödemesi toplamda 20 bin TL’nin altında olan bir emekli, mevcut uygulamada 20 bin TL ödeme alıyor. Temmuz zammı sonrasında kök aylık ve ek ödeme toplamı yine taban aylığın altında kalırsa, emeklinin hesabına yatırılan tutar taban aylık seviyesinde kalmaya devam edecek.
Bu nedenle en düşük emekli maaşı alan milyonlarca kişi açısından Temmuz ayında yalnızca enflasyon farkı değil, taban aylık için yapılabilecek yasal düzenleme de belirleyici olacak.
Kök Aylık ve Ek Ödeme e-Devlet’ten Görülebiliyor
Emekliler, kök aylıklarını ve ek ödeme tutarlarını e-Devlet üzerinden görüntüleyebiliyor. Bunun için e-Devlet’te “Emekli Aylık Bilgisi” bölümüne girilmesi gerekiyor.
Bu ekranda “aylık tutarı” olarak görünen rakam emeklinin kök aylığını gösteriyor. “Ek ödeme tutarı” bölümünde ise maaşa ilave edilen yüzde 4 veya yüzde 5 oranındaki ek ödeme yer alıyor.
Kök aylık ve ek ödeme toplamı taban aylığın altında kalan emekliler için ekranda ayrıca “5510 Ek 19 Miktarı” bölümü bulunuyor. Bu bölümde, maaşı en düşük emekli aylığına tamamlayan ilave ödeme tutarı yer alıyor.
Kesin Zam Oranı Haziran Verisiyle Belli Olacak
Temmuz ayında uygulanacak emekli ve memur maaş zammı için son veri Haziran enflasyonu olacak. Bu verinin açıklanmasıyla birlikte SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin 6 aylık enflasyon farkı kesinleşecek.
Memur ve memur emeklilerinde ise toplu sözleşme zammı ile enflasyon farkı birlikte hesaplanarak yeni maaş artış oranı belirlenecek. Mevcut 5 aylık tabloya göre SSK ve Bağ-Kur emeklilerinde yüzde 16,61, memur ve memur emeklilerinde ise yüzde 12,41’lik oran şimdiden oluşmuş durumda.
Haziran enflasyonunun eklenmesiyle birlikte Temmuz zammının SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 18-19, memur ve memur emeklileri için yüzde 14-15 bandında oluşması bekleniyor.
