Morgan Stanley tarafından yayımlanan yeni raporda, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalma süresinin Haziran ayını aşması halinde küresel petrol piyasasında fiyatları dengeleyen mevcut tampon mekanizmanın zayıflayabileceği belirtildi. Raporda, ABD’nin artan ihracatı ve Çin’in azalan petrol ithalatı sayesinde şimdiye kadar sınırlanan arz baskısının, tıkanıklığın Temmuz ayına sarkması durumunda Brent petrol fiyatlarında sert yükseliş riskini artırabileceği ifade edildi.
Petrol Piyasasında 9,3 Milyon Varillik Geçici Denge
Morgan Stanley analistleri, İran savaşı nedeniyle yaklaşık 1 milyar varillik petrol kaybı yaşanmasına rağmen fiyatların 2022 zirvelerini aşmamasında geçici denge unsurlarının etkili olduğunu değerlendirdi.
Martijn Rats liderliğindeki analist ekibine göre, küresel petrol piyasası şimdiye kadar iki temel faktör sayesinde arz şokunun etkisini sınırlı tuttu. Bunlardan ilki, ABD’nin ihracatını günlük 3,8 milyon varil artırarak piyasaya ek arz sağlaması oldu. İkinci unsur ise Çin’in petrol ithalatını günlük 5,5 milyon varil azaltmasıyla küresel talep tarafında oluşan rahatlama olarak öne çıktı.
Bu iki gelişmenin toplam etkisiyle piyasada günlük 9,3 milyon varillik bir dengeleme alanı oluştu. Morgan Stanley raporunda, söz konusu dinamiğin savaş kaynaklı fiziksel arz kaybının fiyatlara daha sert yansımasını şimdiye kadar engellediği vurgulandı.
ABD İhracatı ve Çin Talebi Piyasayı Dengede Tuttu
Raporda, ABD’nin rekor seviyelere ulaşan petrol ihracatının küresel arz tarafında önemli bir destek sağladığı belirtildi. ABD’den gelen ek arz, Hürmüz Boğazı kaynaklı arz risklerinin piyasa fiyatlamasında daha kontrollü kalmasına katkı sundu.
Çin tarafında ise ithalatın belirgin şekilde azalması, küresel petrol talebini geçici olarak sınırlayan ana faktörlerden biri oldu. Çin’in günlük 5,5 milyon varillik ithalat azaltımı, piyasanın arz daralmasına karşı daha esnek kalmasını sağladı.
Ancak Morgan Stanley’e göre bu dengenin kalıcı olması beklenmiyor. ABD’nin yüksek ihracat seviyesini sürdürme kapasitesinin baskı altında olduğu, Çin’in ithalat düşüşünün ise bir noktada durabileceği ifade edildi.
Haziran Ayı Petrol Fiyatları İçin Kritik Dönem
Morgan Stanley’in baz senaryosuna göre, Hürmüz Boğazı’nın Haziran ayında yeniden açılması bekleniyor. Bu senaryoda, ABD ihracatı ve Çin kaynaklı talep tamponları tamamen tükenmeden piyasanın kademeli olarak dengelenebileceği öngörülüyor.
Buna karşın boğazdaki tıkanıklığın Temmuz ayına sarkması, petrol piyasasında daha sert bir fiyatlama ihtimalini gündeme getirebilir. Raporda, bu durumda Brent petrolün spot fiyatında güçlü bir yukarı yönlü düzeltmenin kaçınılmaz hale gelebileceği belirtildi.
Çin’in Stok Tamamlama Süreci Talep Baskısı Yaratabilir
Morgan Stanley analistleri, Çin’in petrol ithalatındaki düşüşün devamlılık göstermeyebileceğine dikkat çekti. Çin’in ithalatı yeniden artırması ve stok tamamlama sürecine girmesi halinde küresel piyasalarda ani talep baskısı oluşabileceği ifade edildi.
Bu senaryoda, ABD ihracatının mevcut yüksek seviyesini korumakta zorlanmasıyla birlikte arz-talep dengesi daha kırılgan hale gelebilir. Rapora göre, piyasanın şimdiye kadar fiyat artışlarını sınırlayan 9,3 milyon varillik rahatlama alanı bu koşullarda etkisini kaybedebilir.
Brent Petrol İçin 130-150 Dolar Senaryosu
Morgan Stanley’in tahminlerine göre baz senaryoda Brent petrol fiyatının 2026 yılının ikinci çeyreğinde 110 dolar, üçüncü çeyreğinde 100 dolar ve dördüncü çeyreğinde 90 dolar seviyesinde oluşması bekleniyor.
Boğa senaryosunda ise Hürmüz Boğazı’ndaki tıkanıklığın uzaması halinde Brent petrol fiyatının mevcut dönemde 130 ila 150 dolar aralığına yükselebileceği öngörülüyor. Bu tahmin, arz kesintisinin uzaması ve piyasayı dengeleyen geçici unsurların zayıflaması durumunda petrol fiyatlarında belirgin bir yukarı yönlü baskı oluşabileceğine işaret ediyor.
