Hazine’nin ocak-nisan dönemindeki faiz ödemeleri 1 trilyon 115,7 milyar liraya ulaşarak ilk dört aylık dönemler itibarıyla tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Faiz dışı harcamalar reel olarak sınırlı kalırken, yüksek faiz yükü Hazine nakit dengesinde 856,1 milyar liralık açık oluşmasına neden oldu.
Hazine Gelirleri İlk Dört Ayda 5,3 Trilyon Liraya Yaklaştı
Hazine ve Maliye Bakanlığı verilerine göre, ocak-nisan döneminde Hazine’nin nakit bazda gelirleri geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 53,2 artarak 5 trilyon 281,2 milyar liraya yükseldi. Aynı dönemde harcamalar yüzde 35,1 artışla 6 trilyon 139 milyar lira olarak kaydedildi.
Özelleştirme ve fon gelirleri kapsamında 1,6 milyar liralık girişin gerçekleştiği bu dönemde, Hazine nakit dengesi 856,1 milyar lira açık verdi. Nakit açığı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 21,1 daha düşük gerçekleşse de yüksek seviyesini korudu.
İlk dört aylık dönemler itibarıyla Hazine nakit açığı 2022’de 66,8 milyar lira, 2023’te 417 milyar lira, 2024’te 807,5 milyar lira olmuştu. 2025 yılında ise 1 trilyon 85,2 milyar lira ile en yüksek seviyeye ulaşmıştı. Bu yıl açıkta büyüme hızı yavaşlasa da bütçe üzerindeki nakit baskısının sürdüğü görüldü.
Faiz Ödemeleri 1,1 Trilyon Lirayı Aştı
Ocak-nisan döneminde yüksek nakit açığının oluşmasında faiz ödemeleri belirleyici oldu. Hazine’nin nakit harcamaları içinde faiz dışı harcamalar 5 trilyon 23,3 milyar lira seviyesinde gerçekleşti. Bu kalemdeki artış önceki yıla göre yüzde 30,2 oldu ve yıllık enflasyona yakın bir seyir izledi.
Buna karşılık faiz ödemeleri yüzde 63 artarak 1 trilyon 115,7 milyar liraya ulaştı. Bu tutar, ilk dört aylık dönemler dikkate alındığında tüm yılların en yüksek faiz ödemesi olarak kayıtlara geçti.
Geçen yılın aynı döneminde faiz ödemeleri yüzde 43,2 artışla 684,5 milyar lira olmuştu. Ocak-nisan dönemleri karşılaştırıldığında, faiz ödemelerinin nakit bazda toplam giderler içindeki payı geçen yıl yüzde 17,7 seviyesindeyken, bu yıl yüzde 22,2’ye yükseldi.
Faiz Dışı Denge Fazla Verdi
Hazine’nin faiz dışı dengesi, bu yılın ilk dört ayında fazla verdi. Ocak-nisan döneminde gelirler ile faiz dışı harcamalar arasındaki dengede yaklaşık 258 milyar liralık fazla oluştu.
Geçen yılın aynı döneminde faiz dışı denge 411,6 milyar lira açık vermişti. Bu yıl faiz dışı harcamaların reel olarak kontrol altında kalması, faiz dışı dengenin fazla vermesinde etkili oldu. Ancak faiz ödemelerindeki yüksek artış, genel nakit dengesinin açıkla kapanmasına yol açtı.
İç Borç Geri Ödemelerinde Sert Artış Yaşandı
Hazine, ilk dört ayda yüksek nakit açığının yanı sıra vadesi gelen borçlar nedeniyle de önemli bir geri ödeme yüküyle karşı karşıya kaldı. Önceki yıllarda bütçe açıkları ve borç çevirme ihtiyacı doğrultusunda yapılan yüksek faizli borçlanmalar, bu dönemde itfa yükünü artırdı.
Ocak-nisan döneminde Hazine, iç borçlar için 1 trilyon 206,6 milyar lira, dış borçlar için ise 247,6 milyar lira geri ödeme yaptı. Böylece toplam borç geri ödemesi 1 trilyon 454,1 milyar liraya ulaştı.
Dış borç geri ödemeleri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 6,7 artarken, iç borç geri ödemelerinde yüzde 593,2 oranında yükseliş kaydedildi. Toplam geri ödeme tutarı ise yıllık bazda yüzde 258,1 arttı.
Hazine Dört Ayda 2,1 Trilyon Lira Borçlandı
Hazine, ilk dört ayda 856 milyar lirayı aşan nakit açığın finansmanı ve vadesi gelen yaklaşık 1,5 trilyon liralık borcun çevrilmesi amacıyla brüt 2 trilyon 142,6 milyar liralık yeni borçlanmaya gitti.
Toplam brüt borçlanma, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 83,7 arttı. Bu borçlanmanın büyük bölümü iç borçlanma yoluyla gerçekleştirildi. Ocak-nisan döneminde devlet iç borçlanma senedi ihraçlarıyla 1 trilyon 800,1 milyar liralık iç borçlanma yapıldı. Dört aylık iç borçlanma, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 67,7 artış gösterdi.
İtfalar sonrasında Hazine’nin net iç borçlanması 593,5 milyar lira oldu. Bu tutar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 34 daha düşük gerçekleşti.
Net Borçlanma 688,5 Milyar Lira Oldu
İlk dört ayda dış borç geri ödemeleri sınırlı artış gösterirken, Hazine 342,6 milyar liralık dış borç kullanımına gitti. Bu tutar, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 268,8 artış anlamına geldi. Böylece net dış borçlanma 95 milyar lira olarak gerçekleşti.
İç ve dış borçlanma birlikte değerlendirildiğinde, Hazine’nin ocak-nisan dönemindeki toplam net borçlanması 688,5 milyar lira oldu. Geri ödemeler sonrasında Hazine’nin kasasında kalan bu tutar, nakit açığının finansmanında kullanıldı.
Hazine ayrıca kasasından 132,4 milyar lira kullandı. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’ndan 33,9 milyar liralık aktarım sağlanırken, devirli ve garantili borçlardan 1,2 milyar liralık geri dönüş kaydedildi. Kur farklarından gelen 38,5 milyar liralık gelirle birlikte Hazine’nin kasa-banka bakiyesi 93,9 milyar lira olarak gerçekleşti.
