Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bankaların 2025’in son çeyreğine ilişkin değerlendirmeleri ile 2026’nın ilk çeyreğine yönelik beklentilerini içeren Banka Kredileri Eğilim Anketi sonuçlarını yayımladı. Ankete göre 2025’in son çeyreğinde kredi standartlarında özellikle TL ve kısa vadeli krediler tarafında gevşeme eğilimi öne çıkarken, 2026’nın ilk çeyreğinde bu gevşemenin sürmesi ancak fonlama koşullarındaki iyileşmenin yurt içinde daha sınırlı gerçekleşmesi bekleniyor. Aynı zamanda işletme kredilerine talepte, son çeyrekte başlayan toparlanmanın ilk çeyrekte güçlenerek devam edeceği öngörülüyor.
İşletme Kredilerinde Standartlar: Kısa Vadede ve TL’de Daha Belirgin Gevşeme
Anket sonuçları, 2025’in dördüncü çeyreğinde bankaların işletme kredilerine uyguladığı standartlarda sınırlı bir gevşeme gerçekleştiğine işaret etti. Kırılımlar incelendiğinde, vade tarafında kısa vadeli kredilerdeki gevşemenin daha belirgin olduğu, uzun vadeli kredilerde ise daha sınırlı kaldığı görüldü. Para cinsi açısından TL kredilerde standartların belirgin biçimde gevşediği ifade edilirken, yabancı para (YP) kredilerde sıkılaşma eğiliminin devam ettiği kaydedildi.
Ölçek bazında ise KOBİ’lere verilen kredilerde standartların belirgin şekilde gevşediği, buna karşılık büyük işletmelere kullandırılan kredilerde standartların sıkılaştığı yönünde değerlendirmeler öne çıktı. Bu ayrışma, kredi kanalı içinde KOBİ finansmanına görece daha destekleyici bir yaklaşımın izlendiğine işaret eden başlıklardan biri oldu.
Bireysel Kredilerde Görünüm: Konut ve Taşıtta Sınırlı Gevşeme, Diğer Kredilerde Sınırlı Sıkılaşma
2025’in son çeyreğinde bireysel krediler tarafında daha dengeli bir tablo izlendi. Konut ve taşıt kredilerinde standartların sınırlı gevşediği yönündeki değerlendirmelerde belirgin bir değişim gözlenmezken, diğer bireysel kredilerde standartların sınırlı sıkılaştığı yönündeki değerlendirmelerde de kayda değer bir farklılaşma olmadığı belirtildi.
2026 İlk Çeyrek Beklentisi: Gevşeme Sürecek, YP Kredilerde Sınırlı İyileşme Öngörülüyor
TCMB anketine göre bankaların 2026’nın ilk çeyreğine ilişkin genel beklentisi, işletme kredilerinde uygulanan standartlardaki gevşemenin devam edeceği yönünde şekillendi. Vade kırılımında hem kısa hem uzun vadeli kredilerde gevşemenin süreceği öngörülürken, para cinsine göre TL kredilerde gevşemenin devam edeceği, YP kredilerde ise standartların sınırlı gevşeyeceği beklentisi oluştu.
Ölçek bazında KOBİ kredilerinde gevşemenin sürmesi, büyük işletmelere verilen kredilerde ise standartların gevşeme yönünde hareket etmesi bekleniyor. Bireysel kredilerde konut ve taşıt kredilerinde mevcut seyrin devam edeceği, diğer bireysel kredilerde ise standartların sınırlı sıkılaşacağı öngörüsü öne çıktı.
İşletme Kredilerine Talep: Azalış Yerini Artışa Bıraktı, Artışın Güçlenmesi Bekleniyor
Anket, 2025’in dördüncü çeyreğinde işletmelere verilen kredilere talepte önemli bir dönüşüme işaret etti. Buna göre, önceki dönemlerde görülen talep azalışı son çeyrekte yerini artışa bıraktı. Kısa ve uzun vadeli kredi talebinde azalışın yükselişe döndüğü; TL kredilerde talepteki azalışın artışa dönüştüğü, YP kredilerde ise artış eğiliminin güçlenerek devam ettiği bildirildi.
KOBİ kredi talebinde belirgin bir artış görülürken, büyük işletme kredi talebindeki azalışın da yerini artışa bıraktığı kaydedildi. Talebi artıran unsurlar arasında stok artırımı ve işletme sermayesi ihtiyacının en belirgin faktör olarak öne çıktığı belirtildi.
Bireysel Kredi Talebi: Konutta Zayıflayarak Süren Artış, Taşıtta Toparlanma
Bireysel krediler cephesinde 2025’in son çeyreğinde konut ve diğer bireysel kredi talebinde artışın zayıflayarak devam ettiği, taşıt kredilerinde ise talepteki azalışın yerini artışa bıraktığı ifade edildi. Konut kredilerinde konut piyasasına ilişkin beklentiler, diğer bireysel kredilerde ise bireysel tasarruflar ve diğer bankalardan sağlanan krediler, talebi artıran öne çıkan başlıklar arasında sıralandı.
2026’nın ilk çeyreğine dönük beklentilerde, işletme kredilerine talepte artışın güçlenerek süreceği; kısa vadeli kredi talebindeki artışın kuvvetlenmesi, uzun vadelilerde ise artışın devam etmesi öngörüldü. TL kredilerde talep artışının güçlenerek sürmesi, YP kredilerde ise artışın zayıflayarak devam etmesi bekleniyor. KOBİ kredi talebinde artışın güçlenmesi tahmin edilirken, büyük işletme kredi talebindeki artışın sınırlı zayıflayarak devam edeceği öngörüsü paylaşıldı. Aynı dönemde konut ve taşıt kredi talebinin zayıflayarak süreceği, diğer bireysel kredilerdeki artışın da sınırlı zayıflayarak devam edeceği beklentisi öne çıktı.
Kredi Koşulları: Ortalama Kredilerde Marj Azalırken Riskli Kredilerde Arttı
İşletmelere kullandırılan kredilere uygulanan koşul ve kurallara ilişkin değerlendirmelerde, ortalama krediler üzerindeki kâr marjında azalış görülürken daha riskli krediler üzerindeki kâr marjında artış olduğu belirtildi. Kredi veya kredi limitinin büyüklüğü ile teminat ihtiyacına ilişkin koşullarda gevşeme gözlenirken, bireysel kredilere uygulanan koşul ve kurallarda belirgin bir değişim olmadığı aktarıldı.
Fonlama Koşulları: Yurt İçinde Gevşeme, 2026 İlk Çeyrekte Daha Sınırlı Beklenti
Bankaların fon sağlama imkânlarına ilişkin bölümde, 2025’in son çeyreğinde fonlama koşullarının yurt içinde gevşediği yönündeki değerlendirmelerin arttığı bildirildi. Yurt dışı fonlama tarafında ise gevşeme yönündeki değerlendirmelerin güçlü şekilde arttığı, yurt dışı fonlama maliyeti ile diğer koşul ve kuralların gevşemeyi desteklediği kaydedildi.
2026’nın ilk çeyreğine ilişkin beklentilerde ise yurt içi fonlama koşullarındaki gevşemenin sınırlı artacağı, yurt dışında ise gevşemenin zayıflayacağı öngörüsü öne çıktı. Bu görünüm, kredi standartlarında gevşeme beklentisi sürerken fonlama tarafında iyileşmenin hızının daha temkinli bir patikada izlenebileceğine işaret eden başlıklardan biri olarak değerlendirildi.
