Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yönetmeliğe göre, mülkiyeti gerçek veya tüzel kişilere ait olup üst üste iki yıl boyunca işlenmeyen tarım arazileri, Bakanlık tarafından tarımsal üretim amacıyla sezonluk olarak kiraya verilecek.
İşlenmeyen Araziler Sezonluk Kiraya Açılacak
Yeni düzenleme, işlenmeyen tarım arazilerinin üretime kazandırılmasını amaçlıyor. Yönetmelik kapsamında, iki yıl üst üste ekilmeyen araziler, vasfı korunmak ve sadece tarımsal amaçla kullanılmak şartıyla sezonluk olarak kiraya verilecek.
Tespit Süreci: Arazi Tespit Komisyonları Kurulacak
Kiraya verilecek arazilerin belirlenebilmesi için il veya ilçe düzeyinde “Arazi Tespit Komisyonları” oluşturulacak. Bu komisyonlar; kadastro parsel verileri, uydu görüntüleri, coğrafi bilgi sistemleri ve yerinde yapılacak kontrollerle işlenmeyen alanları belirleyecek.
Tespit sürecinde 1 Eylül–31 Ağustos dönemi esas alınacak. Ekonomik tarımsal üretim yapılabileceği değerlendirilen parseller kiralamaya konu edilecek. Ancak dikili ve örtü altı tarım yapılan alanlar ile ekonomik üretim için uygun olmayan parseller bu kapsamda yer almayacak.
Kira İşlemleri: İlan, Başvuru ve Öncelik
Kiraya verilecek tarım arazileri, komisyon tarafından belirlenen rayiç kira bedelinin altına düşmeyecek şekilde değerlecek ve il müdürlüklerinin internet sitelerinde yedi gün süreyle ilan edilecek. Kiralama talepleri, ilan süresi içinde il müdürlüklerine veya Tarım Arazileri Değerleme ve Edindirme Bilgi Sistemi (TADEBS) üzerinden yapılabilecek.
Kiralamada öncelik, arazinin bulunduğu yerleşim yerinde ikamet eden bireyler, sivil toplum kuruluşları ve meslek odalarına verilecek. Öncelikli gruplar arasında birden fazla başvuru olması hâlinde en yüksek teklifi veren kişi kiralama hakkı kazanacak. Öncelikli grup başvuru yapmazsa, en yüksek teklifi veren diğer isteklilere hak tanınacak.
Teslimat ve Desteklerden Yararlanma
Kiraya verilen tarım arazileri, sözleşme tarihinden itibaren 15 gün içinde kiracıya teslim edilecek. Kiracılar, bu arazilerle ilgili olarak tarımsal destek programlarından yararlanabilecek. Kiralanan araziler, Bakanlık tarafından kayıt altına alınacak.
Kira Geliri Arazi Sahibine Ait Olacak
Kira bedelleri doğrudan arazi maliklerine ödenecek. Hak sahiplerine ulaşılamaması hâlinde, bedeller Bakanlıkça belirlenen bir kamu bankasında, araziye özgü üçer aylık vadeli hesaplarda nemalandırılacak. Mülkiyeti ihtilaflı arazilerde anlaşmazlık çözüldükten sonra biriken gelir, pay sahiplerine dağıtılacak.
Kurallara Uymayan Kiracı Tekrar Kiralama Yapamayacak
Kiracıların sözleşme ve yönetmelik hükümlerine aykırı davranmaları hâlinde, takip eden yıl yapılacak kiralamalara katılım hakkı olmayacak. Arazi maliklerinin mülkiyet hakları ise saklı kalacak.
Rayiç Kira Bedelinin Belirlenmesi
Kiralanacak tarım arazilerinin rayiç kira bedeli, aynı yerleşim yerinde bulunan ve benzer özelliklere sahip en az üç kiralanmış tarım arazisi esas alınarak belirlenecek. Emsal seçiminde akraba, hissedar arası ya da sosyal nedenlere dayalı kiralamalar piyasa koşullarını temsil etmediği gerekçesiyle değerlendirmeye alınmayacak.
