İstanbul Sanayi Odası’nın (İSO), ‘Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2021 Araştırması’nın sonuçları paylaşıldı. İSO 500’e nazaran 2021 senesinde üretimden satışlara göre zirvede 136 milyar 793 milyon TL ile TÜPRAŞ (Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş.) bulundu. Sıralamada ikinci 67 milyar 305 milyon TL ile Ford Otomotiv Sanayi A.Ş., üçüncü 55 milyar 187 milyon TL ile Star Rafineri, dördüncü 46 milyar 152 milyon TL ile Toyota Otomotiv ve beşinci ise 38 milyar 669 milyon TL ile İskenderun Demir ve Çelik bulundu.
ÜRETİMDEN SATIŞLAR 2 TRİLYON LİRAYI AŞTI
İSO 500’de üretimden satışlar geçen sene yüzde 73,8 yükselişle 1,3 trilyon liradan 2,1 trilyon liraya çıktı. 2021 senesinde ihracat yüzde 33,9 yükselişle 85,8 milyar dolara çıktı. Şirketlerin faaliyet karı yüzde 139 yükselişle 342 milyar TL’ye ulaştı.
TOPLAM BORÇLAR YÜZDE 71 YÜKSELDİ
İSO 500’ün 2021’de faaliyet kârı yüzde 139 oranında yükselerek 342 milyar liraya ulaştı. Finansman giderleri de Türk lirasındaki değer kaybı, enflasyondaki yükseliş ve faiz oranlarındaki artışın etkisiyle yüzde 135 oranında artarak 209 milyar liraya ulaştı. Böylelikle finansman giderlerinin faaliyet kârına oranı hafif düşüşe karşın son senelerde olduğu gibi yüzde 60’ın üstünde kaldı. Özkaynaklar yüzde 53 artarak 624 milyar liraya çıkarken, toplam borçlar yüzde 71 arttı ve 1,5 trilyon liraya ulaştı.
DEVREDEN KDV 24 MİLYAR LİRAYA DAYANDI
İSO 500’ün üzerindeki devreden KDV yükü yüzde 91 yükselişle 24 milyar liraya yaklaştı. Kâr eden kuruluş sayısı 405 olurken, faiz, amortisman ve vergi öncesi kâr elde eden firma sayısı ise 489 olarak kaydedildi. Yine İSO 500’de teknoloji yoğunluğuna göre yaratılan katma değer dağılımına nazaran, en yüksek payı yüzde 33,3 ile düşük teknoloji yoğunluklu sanayiler almayı sürdürdü. Bununla beraber orta-düşük ve orta-yüksek teknolojilerin payının yüzde 53’lerden yüzde 60’lara ulaşması da teknolojik dönüşüm açısından umut verici oldu. Öte yandan yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin payı yüzde 6,4’ten yüzde 6,1’e düştü.
İSTİHDAM YÜZDE 5,6, ÜCRETLER YÜZDE 33 ARTTI
İSO 500’de AR-GE harcaması yapan kuruluş sayısı 2021’de 265 olurken, AR-GE harcamaları anket verileri ile yaklaşık 9 milyar TL seviyesinde gerçekleşti. Bu durum 2020’ye kıyasla yaklaşık yüzde 44’lük yükselişe işaret etti.
İSO 500’ün istihdamı ise 2021 senesinde yüzde 5,6 yükselerek 757 bin 24 kişiye çıktı. Aynı senede ödenen maaş ve ücretlerdeki artış yüzde 33 oldu.
SANAYİDEKİ AĞIRLIK ANADOLU LEHİNE GELİŞTİ
İSO 500 içinde yabancı sermaye paylı kuruluşların sayısı 1 adet daha azalarak 109’a geriledi. Ayrıyeten İSO 500’de yer alan kuruluşların bağlı olduğu oda bilgilerine göre sıralanması sonucu sanayideki ağırlığın Anadolu lehine geliştiği gözlemlendi. Son senelerde sayısal olarak düşüş eğiliminde olmasına rağmen en büyük pay 158 firma ile halen İstanbul Sanayi Odası’na ait olurken, İstanbul’u 41 kuruluş ile Kocaeli Sanayi Odası ve 40 kuruluşla Ege Bölgesi Sanayi Odası takip etti. Bu odaları da 33’er kuruluş ile Ankara Sanayi Odası ve Gaziantep Sanayi Odası, 18 kuruluş ile Kayseri Sanayi Odası ve 16 kuruluş ile de Bursa Ticaret ve Sanayi Odası izledi.
BAHÇIVAN: İÇ VE DIŞ TALEP BÜYÜMEYİ DESTEKLEDİ
İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, İSO 500 verilerine yönelik şu değerlendirmede bulundu: “Türkiye ekonomisi, geçen yıl dünya genelinin çok üzerinde gerçekleşen yüzde 11’lik büyüme ile son 10 yılın en güçlü performansını sergiledi. İSO 500’ün ihracat rakamlarında da görüleceği üzere bu durum özellikle dış talepteki artıştan kaynaklandı. Genişleyen iç talep de ekonomik büyümeyi destekledi. Sanayi sektörü yüzde 16,6, imalat sanayi de yüzde 17,2 artışla büyümeye en yüksek katkıyı sağladı. Sanayi sektörünün sürükleyici rolü, her ay açıkladığımız İstanbul Sanayi Odası Türkiye İmalat PMI’ın geçen yılki verilerinde zaten görülüyordu.”
