İnşaat malzemesi sektörünün çatı kuruluşu İnşaat Malzemesi Sanayiciler Derneği’nin (Türkiye İMSAD) eylül ayı raporuna nazaran, senenin ikinci çeyreğinde inşaat malzemesi üretimi yüzde 2.1 oranında yükseldi fakat inşaat sektörü 2018 senesinden bu zamana yüzde 20 küçüldü. Raporda, geleceğe yönelik olarak da “2022 yılı ilk yarısında alınan yapı ruhsatlarındaki yüzde 20 gerileme 2023 yılında zayıf bir özel sektör inşaat harcamasını işaret ediyor” değerlendirmesi bulundu.
‘Müteahhitlerin sosyal konutları kendi finansmanlarıyla yapması zor’
Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından gerçekleştirilecek olan 500 bin konut, 50 bin işyeri ve arsayı kapsayan Sosyal Konut Projesi adına “Kamunun proje için ilk aşamada 16 milyar TL ayırdığı göz önünde bulundurulduğunda müteahhitlerin kendi finansman olanakları ile bu büyüklükteki inşaatı tamamlaması güç görünürken projenin oldukça yavaş ilerleyeceği tahmin ediliyor” değerlendirmesine de bulunan rapordaki diğer tespitler şu şekilde:
2022 senesi ilk çeyreğinde yüzde 4,4 yükseliş gösteren inşaat malzemeleri sanayi üretimi, ikinci çeyreğin ilk ayı olan nisanda yüzde 2,8, mayıs ayında yüzde 3,5 büyüdü. Haziran ayında ise inşaat malzemeleri sanayi üretiminde değişiklik yaşanmadı. Böylelikle ikinci çeyrekte üretim artışı yüzde 2,1 olarak kayıtlara geçti.
Mutlak büyüklüğü 2018 senesinden bu yana daralan inşaat sektörü, çeyrek dönemlerdeki mevsimsel artışlar dışarıda bırakıldığında genel olarak küçüldü. Bu küçülme, doğal olarak yurtiçindeki inşaat malzemeleri pazarının da daralması demek oluyor. İnşaat sektörü 2019 senesindeki ekonomik dengeleme sürecinde ve 2020 senesi ilk yarısında pandemi etkileri ile daraldı. 2017 senesinden bu zamana geri kalan dönemlerde ise 2020 senesi ikinci yarısı ve 2021 senesinde faaliyetlerde artışlar yaşandı. Fakat bu artışlar büyüme verilerine yansımadı. 2018 senesinin ilk yarısı ile 2022 yılı ilk yarısı TÜİK zincirleme endeks verileri karşılaştırıldığında, inşaat sektörünün yüzde 20 küçüldüğü gözlemleniyor.
2023 senesinde kamunun inşaat sektörüne destek sağlayabileceği en önemli proje olan 500 bin konut, 50 bin işyeri ve arsayı kapsayan Sosyal Konut Projesi, 2028 senesi sonunda tamamlanacağından sektöre etkileri yıllara yayılarak hissedilecek. Bu süreçte TOKİ tarafından yaptırılacak olan bu konut ve işyerleri adına finansman çok önemli olacak. Kamunun proje adına ilk aşamada 16 milyar TL ayırdığı göz önünde bulundurulduğunda müteahhitlerin kendi finansman imkanlarıyla bu büyüklükteki inşaatı tamamlaması güç görünürken, projenin oldukça yavaş ilerleyeceği düşünülüyor. Bu sebeplerle projenin 2023 senesinde inşaat malzemeleri sanayine desteğinin sınırlı kalması bekleniyor.
