Birleşmiş Milletler (BM) 77. Genel Kurul Toplantıları adına New York’ta olan Çavuşoğlu, Türkevi binasında BM Arabuluculuk Dostlar Grubu’nun 12. Bakanlar Toplantısı’na eş başkanlık yaptı.
Çavuşoğlu, grubun 3 sene aranın ardından ilk kez yüz yüze geldiğini ve bu süreçte hem çatışmaların yükseldiğini hem de bu çatışmaların nedenlerinin değişiklik gösterdiğini ifade ederek, “Örneğin; iklim değişikliği yoksulluğu, yoksulluk göçü, düzensiz göç yabancı düşmanlığı ve radikalizmi tetikleyebilir. Dolayısıyla ortada korkunç bir döngü var” diye belirtti.
Kovid-19, Ukrayna-Rusya savaşı, ekonomik zorluklar, enerji ve gıda krizi gibi konuların küresel çapta ek stres yarattığını belirten Çavuşoğlu, “Rusya’nın kısmi seferberlik kararı ve Luhansk, Donetsk, Herson ve Zaporijia’daki referandum duyurusu, durumun ciddiyetini gösteriyor” şeklinde konuştu.
“UKRAYNA SAVAŞINDA İNSANİ KRİZİN DERİNLEŞMESİNİ ENGELLEMEYE ÇALIŞIYORUZ”
Çatışmaların yapısındaki değişiklikler ışığında diplomasi ve arabuluculuk alanında daha proaktif yaklaşımlara ihtiyaç duyulduğuna değinen Bakan Çavuşoğlu, “Bu nedenle bugünkü toplantımızın temasını ‘Arabuluculuk Yoluyla İnsani Krizlerin Önlenmesi’ olarak belirledik. Ukrayna ve Rusya ile temaslarımızda yapmaya çalıştığımız da buydu. İlkelerimizi korurken ve savaşı reddederken, insani krizin derinleşmesini engellemeye çalışıyoruz” dedi.
Bakan Çavuşoğlu, savaşın ilk günlerinde çözüme daha yakın olduklarını ve İstanbul’da mart ayında gerçekleştirilen toplantıda, tarafların bazı metin paylaşımında bulunduğuna değinerek, “Şimdi sahada farklı gerçeklikler var. Savaş uzadıkça, net ve kabul edilebilir bir çözüme ulaşmak o denli zorlaşıyor. Hala diplomasi ve diyalog tek çıkış yolu” diye belirtti.
Türkiye’nin savaşın başındaki çabaları nedeniyle bazı ortak ülkeler tarafından eleştirilere maruz kaldığına vurgu yapan Bakan Çavuşoğlu, “Ama şimdi savaşın sürmesinin Ukraynalılar başta olmak üzere herkese daha çok zarar vereceği konusunda birçoğu mutabık” şeklinde konuştu.
Bakan Çavuşoğlu, tahıl koridoru anlaşmasının ekstra finansal stresi engellediğini ifade etti.
Bakan Çavuşoğlu, siyasi diyaloğun ve anlaşmazlıkların barışçıl çözümün zor olduğu bir ortamda bile arabuluculuğun hayat kurtarabileceğine değinerek, İstanbul’daki tahıl koridoru anlaşmasının bunun bir örneği olduğunu ifade etti.
Milyonlarca kişinin şu anda yükselen gıda fiyatları sebebiyle ekstra stres altında olduğunu aktaran Bakan Çavuşoğlu, şunları söyledi:
“Bu anlaşma, ekstra finansal stresi engelledi. Çatışmaların çözümünde ve arabuluculukta bunun gibi inovatif yaklaşımlar, diğer küresel endişeleri yok etmekte kullanılabilir. Bu tarz ayarlamaların, diplomatik yolda daha çok teşvik oluşturabileceğini aklımızda tutmalıyız.”
“BAŞARIMIZ, OECD, İİT GİBİ OLUŞUMLARDA DA BENZERİ GRUPLARIN OLUŞTURULMASINA İLHAM OLDU”
Anlaşma sürecinde kendileriyle yakından çalışan BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ve ekibine teşekkür eden Bakan Çavuşoğlu, “Bu zorlu çabamızda, BM ile taraflar arasında sürekli olarak arabuluculuk yapıyoruz” cümlesini kullandı.
Bakan Çavuşoğlu, son 10 senede grup ile çok yol katettiklerini belirterek, “Bizim başarımız, OECD, İİT gibi oluşumlarda da benzeri grupların oluşturulmasına ilham oldu. Ancak çatışmaların önlenmesi, çözülmesi ve arabuluculuk konusunda daha odaklı olmalıyız” diye konuştu.
