Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yıl sonuna kadar yasal düzenleme yapılacağına ilişkin açıklamalarının ardından milyonlarca emeklinin gözü 2027 Ocak ayı maaş artışına çevrildi.
Dört aylık kesinleşen enflasyon verileri ile yılın kalan iki ayına dair beklentiler bir araya getirilerek masadaki zam senaryoları hesaplandı. Yapılan teknik analizlerde en düşük emekli aylığının refah payı oranlarına göre 31 bin lirayı aşabileceği öngörülürken, taban aylıkların yanı sıra prim günü, prim tutarı ve yaşa göre kademelendirilecek ilave bir ek ödeme formülü üzerinde duruluyor.
Altı Aylık Enflasyon Farkının Yüzde 10,62 Olması Bekleniyor
TÜİK tarafından açıklanan ekim ayı enflasyonunun yüzde 2,58 olarak gerçekleşmesiyle birlikte yılın ikinci yarısına ait dört aylık kümülatif enflasyon farkı yüzde 8,28 oldu. Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketi verilerine göre kasım ayında yüzde 1,18 ve aralık ayında yüzde 0,97 düzeyinde enflasyon bekleniyor. Bu beklentilerin gerçekleşmesi durumunda 2027 Ocak döneminde emeklilere yansıtılacak altı aylık net enflasyon farkının yüzde 10,62 seviyesine ulaşması öngörülüyor.
Mevcut durumda 23 bin 552 lira olarak uygulanan en düşük emekli aylığı, yalnızca yüzde 10,62’lik enflasyon farkı yansıtıldığında 26 bin 53 liraya yükselecek. Düzenlemenin bu seviyede kalmayacağı ve hükümetin masasında farklı refah payı oranlarının bulunduğu belirtilirken, refah payının yüzde 5 ila yüzde 20 arasında değişen senaryolarına göre yeni taban aylık tutarları tablolara yansıyor.
Refah Payı Oranlarına Göre En Düşük Emekli Maaşı Senaryoları
Enflasyon farkının üzerine eklenecek olası refah payı oranlarına göre en düşük emekli maaşının alacağı yeni tutarlar şu şekilde hesaplandı:
| Zam / Düzenleme Türü | Zam Oranı | Yeni Taban Maaş |
|---|---|---|
| Mevcut Taban Aylık | – | 23.552 TL |
| Sadece 6 Aylık Enflasyon Farkı | %10,62 | 26.053 TL |
| Enflasyon Farkı + %5 Refah Payı | %15,62 | 27.355 TL |
| Enflasyon Farkı + %10 Refah Payı | %20,62 | 28.658 TL |
| Enflasyon Farkı + %15 Refah Payı | %25,62 | 29.960 TL |
| Enflasyon Farkı + %20 Refah Payı | %30,62 | 31.263 TL |
Taban aylıkların dışında kök maaşı yüksek olan ve halen 138 bin lira düzeyinde en yüksek emekli aylığı alan kesimin maaşlarına da yaklaşık yüzde 11’lik artışın yansıtılması planlanıyor. Yapılacak 13 bin 800 ila 15 bin liralık artışla birlikte tavandan maaş alanların aylık gelirinin 150 bin ile 160 bin lira bandına yükseleceği öngörülüyor.
Ek Ödemede Prim, Gün Sayısı ve Yaş Kriteri Esas Alınacak
Hazine ve Maliye Bakanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen etki analizlerinde seyyanen zam ve refah payı modelleri eş zamanlı değerlendiriliyor. Yaklaşık 17 milyon 860 bin emekliyi kapsayan çalışmada, tek tip bir artış yerine emeklinin ödediği prim miktarı, toplam prim gün sayısı ve yaş kriterlerinin esas alınacağı aktarılıyor.
Hazırlanan teknik taslakta 3 bin 600 prim gününden başlayarak 4 bin 700 gün ve 9 bin gün üzeri olmak üzere 3 ya da 4 ayrı kademe oluşturulması planlanıyor. Çok prim ödeyen ile az prim ödeyen arasındaki makası gözeten bu basamaklandırma sisteminde her kademe için farklı tutarda ek ödeme belirlenmesi hedefleniyor. Yapılacak ilave düzenleme için bütçede mevcut ödeneklere ek 1,1 trilyon liralık kaynak ihtiyacı hesaplanırken, daha önce vazgeçilen eşel mobil sistemi sayesinde yaklaşık 500 milyar liralık bir hareket alanının açıldığı ifade ediliyor.
Vatandaşlık Maaşı Emekli Zammından Bağımsız Olarak Yürütülecek
Kamuoyunda vatandaşlık maaşı olarak bilinen Gelir Tamamlayıcı Aile Destek Sistemi’nin (GETAD) ise emeklilere yapılacak maaş artışlarından tamamen ayrı bir sosyal yardım programı olarak hayata geçirileceği kaydedildi. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesinde yürütülen çalışmada hane halkı gelir haritası üzerinden dar gelirli 2,5 milyon aileye toplam 1,35 trilyon liralık yardım sağlanması planlanıyor.
Söz konusu sosyal destek mekanizmasına taban aylık alan emekliler ile asgari ücretlilerin de dahil edilebileceği belirtiliyor. Destek çerçevesinde kriterleri karşılayan hanelere asgari ücretin üçte biri oranında, yani yaklaşık 9 bin 358 TL tutarında nakdi ve ayni fatura, gıda ile barınma yardımı ödenmesi hedefleniyor.
