Türkiye’de son dönemde yatırım fonlarında yaşanan tasfiye süreçleri ve usulsüz işlem iddialarının ardından, sermaye piyasalarında denetimi sıkılaştıracak ve yatırımcı haklarını güvenceye alacak kapsamlı bir kanun teklifi Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) sunuldu. 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’nda değişiklik öngören yasa teklifi; fon varlıklarının amacı dışında kullanılmasını engellemeyi, portföy ve saklama kuruluşlarının yöneticilerine şahsi sorumluluk getirmeyi, riskli işlemlere yüzde 10 sınırı koymayı ve mağdur olan yatırımcıların zararlarının Yatırımcı Tazmin Merkezi (YTM) aracılığıyla enflasyon farkı da eklenerek 30 gün içinde nakden ödenmesini içeriyor.
Usulsüz İşlemlerde Şirket Yöneticileri Şahsen ve Müteselsilen Sorumlu Olacak
Demokrat Parti İzmir Milletvekili Haydar Altıntaş’ın ilk imza sahibi olduğu ve Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu’na sevk edilen 2/3965 esas numaralı kanun teklifi, fon malvarlığının korunmasında emsal teşkil edecek yaptırımlar getiriyor. Teklife göre, fon varlıklarının hukuka ya da iç tüzüğe aykırı olarak teminat gösterilmesi, rehnedilmesi veya muvazaalı devir işlemlerine konu edilmesi durumunda, portföy yönetim şirketleri ile saklama kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri ve üst düzey yöneticileri doğan zarardan doğrudan şahsi mal varlıklarıyla ve müteselsilen sorumlu tutulacak.
Düzenleme ile ayrıca fon hesapları üzerinden yürütülen kredi, türev araç ve açığa satış işlemlerine net bir fren getiriliyor. Bu tür yüksek risk barındıran operasyonların toplam büyüklüğünün fon toplam değerinin yüzde 10’unu geçemeyeceği hükme bağlanırken, söz konusu işlemlerin üçer aylık dönemler halinde bağımsız denetime tabi tutulması ve sonuçların şeffaf şekilde Kamuyu Aydınlatma Platformu’nda (KAP) yayımlanması zorunlu hale getiriliyor.
Zararlar Enflasyon Farkıyla Birlikte 30 Günde Nakden Ödenecek
Teklifin en dikkat çekici maddeleri arasında, tasfiye sürecine giren fonlardaki hak sahiplerinin korunması amacıyla Yatırımcı Tazmin Merkezi’nin (YTM) devreye sokulması yer alıyor. Hukuka aykırı işlemler, piyasa suistimalleri veya mali bünyedeki bozulmalar nedeniyle tasfiyesine karar verilen yatırım fonlarının katılma payı sahiplerine yapılacak geri ödemelerin YTM üzerinden gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
Hazırlanan taslak metinde, yatırımcıların ana para tutarlarının tüketici fiyat endeksi (TÜFE) değişim oranından az olmamak kaydıyla hesaplanacak reel değer kaybı telafisiyle birlikte karşılanması şartı getiriliyor. Düzenleme, tasfiye kararının ilan edilmesini takip eden en geç 30 gün içerisinde hak sahiplerine ait bedellerin tek seferde ve nakit olarak ödenmesini hükme bağlıyor. Komisyonda görüşmeleri süren teklifin yasalaşması halinde, mevcut fon tasfiyesi ve tazminat prosedürlerinde köklü bir değişim yaşanacak.
Bakan Şimşek Tasfiye Sürecindeki Fonlara İlişkin Önergeleri Yanıtladı
Sermaye piyasalarındaki denetim ve mevzuat arayışları sürerken, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de milletvekillerinin konuya ilişkin yazılı soru önergelerini yanıtladı. TBMM kayıtlarına göre, bazı portföy yönetim şirketlerince yönetilen fonlar, portföy saklama kuruluşları ve fon tasfiye süreçlerine dair yöneltilen soru önergelerine Bakanlık tarafından resmi yanıtlar iletildi.
Meclis kayıtlarında yanıt metinlerine ilişkin erişim takviminin sürmesi nedeniyle henüz içerik ayrıntıları kamuoyuna yansımazken, hem Meclis komisyonundaki yasa teklifinin akıbeti hem de ekonomi yönetiminin atacağı düzenleyici adımlar sermaye piyasası aktörleri tarafından yakından takip ediliyor.
