AK Parti’nin hazırladığı yeni ekonomi paketi Meclis’e sunuldu. Pakete nazaran; doğal gazda kademeli tarife devrine geçilecek. Emekli maaşları en az 2 bin 500 TL’ye çıkarılacak. Kişisel emeklilikte devlet katkısı yüzde 30’a çıkarılacak. İhracatçılara uygulanan kurumlar vergisinde bir puanlık indirim yapılacak.
Teklifle, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Kanunu’nda yapılan değişikliğe nazaran, banka nezdindeki yabancı ülke merkez bankalarına ilişkin para, alacak, mal, hak ve varlıklar haczedilemeyecek, üzerlerine ihtiyati önlem yahut ihtiyati haciz konulamayacak.
Teklife nazaran, vergi kanunları uyarınca iadesi talep edilen vergilere ait açılan davalarda, dava konusu meblağın yüzde 50’si oranında teminat alınmadan yürütmenin durdurulması kararı verilemeyecek.
Ferdî Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, BES’te makul bir müddet bulunmuş iştirakçilere, kısmen ödeme alma imkanı sağlanıyor.
Buna nazaran, kurumca belirlenen hallerde ve şartlarda iştirakçiye sistemden ayrılmadan, devlet katkısı hesabındaki fiyatlar hariç hesabındaki birikim meblağının yüzde 50’sine kadar kısmen ödeme yapılabilecek. Bu durumda kısmen yapılan ödeme meblağının yüzde 25’ini aşmamak üzere devlet katkısı hesabındaki fiyattan da ödeme yapılabilecek. Bu fıkra kapsamında yapılacak süreçlere ait devlet katkısına dair uygulamalar dahil olmak üzere, temel ve yöntemler bakanlığın uygun görüşü alınarak kurum tarafından belirlenecek.
Ferdi Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu’nda yapılan değişiklikle halihazırda yüzde 25 olarak belirlenmiş olan devlet katkısı oranını yüzde 30’a yükseltiliyor.
Buna nazaran, patron tarafından ödenenler hariç Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı iştirakçiler ile Türk Vatandaşlığı Kanunu’nun ilgili hususu kapsamındaki iştirakçiler ismine kişisel emeklilik hesabına ödenen katkı hisselerinin yüzde 30’una karşılık gelen fiyat, şirketler tarafından emeklilik nezaret merkezine iletilen bilgiler temel alınarak devlet katkısı olarak emeklilik nezaret merkezince hesaplanacak. Cumhurbaşkanı, yabancı para cinsinden yapılan katkı hissesi ödemeleri için bu oranı yüzde 10’a kadar indirmeye yetkili olacak.
Devlet katkısı, bakanlık bütçesine konulan ödenekten iştirakçilerin ilgili hesaplarına şirketler aracılığıyla aktarılmak üzere emeklilik nezaret merkezine ödenecek. Bir iştirakçi için bir takvim yılında ödenen ve devlet katkısı meblağının hesaplanmasına temel teşkil eden katkı hisselerinin toplamı ilgili takvim yılına ilişkin hesaplamaya ait periyodun sona erdiği tarihte geçerli brüt minimum fiyatın hesaplama devrine isabet eden toplam fiyatını aşamayacak. Anılan hududu aşan katkı hisseleri için bakanlığın uygun görüşüyle, kurumca belirlenecek yol ve asıllar çerçevesinde, ilgili katkı hissesinin ödendiği yılı takip eden takvim yıllarında da devlet katkısı hesaplaması ve ödemesi yapılabilecek. Bu ödenekten bütçenin öbür kalemlerine hiçbir halde aktarma yapılamayacak. Devlet katkısı, katkı hissesi ödemelerinden başka olarak takip edilecek.
Kişisel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu’nda yapılan değişiklikle 45 yaş üstü iştirakçiler da talep etmeleri halinde otomatik iştirak sistemine dahil edilebilecek.
Teklifle, Ferdî Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu’nun “tanımlar” başlıklı unsurunda yapılan düzenlemeye ahenk ve Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumunun kurulması nedeniyle ortaya çıkan muhtaçlığı karşılamak emeliyle “Müsteşarlık”, “Kurum” ve “Kurul” ibarelerine yapılan atıflarda değişiklik yapılıyor.
Teklifle, ferdî emeklilik sistemine ödenen katkı hisselerine yönelik yapılan düzenlemenin halihazırda sistemde yer alan iştirakçilere da uygulanmasına imkan sağlanıyor.
Teklife nazaran, BOTAŞ tarafından bakanlık görüşleri alınmak kaydı ile bölgesel ve iklimsel şartlar dikkate alınarak vilayet yahut bölge bazında kademeli doğal gaz satış fiyatı uygulanabilecek.
TL İLE YAPILAN MUKAVELELER
Teklifle, Kamu İhale Kontratları Kanunu’na “Ek fiyat farkı ve/veya kontratların devri” başlıklı unsur ekleniyor. Türkiye ve dünyada hammadde temininde ve tedarik zincirlerinde yaşanan aksaklıklarla girdi fiyatlarındaki beklenmeyen artışlar nedeniyle 1 Aralık 2021 tarihinden evvel Kamu İhale Kanunu’na nazaran ihalesi yapılan ve bu hususun yürürlüğe girdiği tarih prestijiyle devam eden yahut bu hususun yürürlüğe girdiği tarihten evvel fesih yahut tasfiye edilmeksizin kabulü/geçici kabulü yapılan mal ve hizmet alımları ile imal işlerine ait Türk lirası üzerinden yapılan kontratlarda düzenlemeye gidiliyor.
Buna nazaran, 1 Temmuz-31 Aralık 2021 tarihlerinde gerçekleştirilen kısımlar için ihale dokümanında fiyat farkı verilmesine ait karar bulunup bulunmadığına bakılmaksızın 1 Temmuz-30 Kasım 2021 tarihlerinde ihalesi yapılan işlerde ihale tarihinin içinde bulunduğu aya ilişkin endeks, 1 Temmuz 2021 tarihinden evvel ihale edilen işlerde ise 2021 yılı haziran ayına ilişkin endeks temel endeks olarak kabul edilerek ve mukavele fiyatları kullanılarak yüklenicinin başvurusu üzerine mukavelesine nazaran hesaplanan fiyat farkına ek olarak ek fiyat farkı verilebilecek.
Bu kapsamdaki mukaveleler, yüklenicinin başvurusu ve yönetimin onayı ile devredilebilecek. Devredilen mukavelelerde periyot alacaklarda birinci ihaledeki kurallar, zaman tarihi prestijiyle aranacak olup zamandan kaynaklanan kısıtlama ve yaptırımlar uygulanmayacak. Yüklenimi ortak teşebbüs tarafından yürütülen kontratlarda ortaklar ortasında bölüm yahut pay dönemlerinde birinci ihaledeki yeterlik kuralları aranmayacak. Mukaveleyi devreden yüklenicinin teminatı iade edilecek. Bu kapsamda devredilecek kontratlardan damga vergisi alınmayacak.
Bu unsur kapsamında ek fiyat farkı verilebilecek alım cinslerini, eser ve girdileri, ek fiyat farkı verilmesi yahut mukavelenin devranı için yönetime müracaat müddetleri ile evre süreçlerinin tamamlanacağı müddet dahil ek fiyat farkı hesaplamalarına ve kontratların periyoduna ait temel ve metotların tespitinde Cumhurbaşkanı yetkili olacak.
Kamu İhale Kanunu’ndan istisna edilen mal ve hizmet alımları ile imal işlerinden TL üzerinden yapılan kontratlar için yönetimler tarafından bu unsura uygun olarak ilgili mevzuatında düzenleme yapılabilecek.
TÜRK LİRASI VADELİ MEVDUAT VE KATILMA HESAPLARI
Teklifle, Kamu Finansmanı ve Borç İdaresinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’da değişikliğe gidiliyor.
Buna nazaran, finansal istikrara katkı sağlamak ve gerçek bireylerin mevduat ve katılma hesaplarının getirilerini kur artışlarına karşı desteklemek emeliyle bankalar nezdinde 21 Aralık 2021 ve 31 Aralık 2022 tarihleri ortasında açılan Türk lirası vadeli mevduat ve katılma hesaplarına aktarılmak üzere Merkez Bankası’na nakit kaynak aktarmaya ve/veya bu gayeyle bankalara özel tertip devlet iç borçlanma senedi ihraç etmeye ve ihraç edilecek senet meblağıyla ihraç yapılacak bankaları belirlemeye, özel tertip devlet iç borçlanma senedi ve nakit kaynak transferi için Bakanlık bütçesinde mevcut yahut yeni açılacak tertiplere ödenek eklemeye Hazine ve Maliye Bakanı yetkili olacak.
Ödenecek dayanak fiyatını ve hesaplama usulünü, dayanaktan yararlanacak gerçek kişi kapsamını, hesap tiplerini, vadeleri, limitleri, hesapların vadeden evvel kapatılması durumunda yapılabilecek kesintiler ile bu kesintilerin Bakanlığa aktarılmasını, bu kapsamda dayanak olarak aktarılacak kaynağın kullandırılması ile uygulamaya ve kontrole ait adap ve asıllar ile sonuncu hesap açma tarihini öne çekmeye yahut 31 Aralık 2023 tarihine kadar uzatmaya Cumhurbaşkanı yetkili olacak.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, bu hususun uygulanması kapsamında Merkez Bankası ve bankalardan gerekli data ve bilgiyi talep edebilecek. Merkez Bankası yahut bankalar talep edilen data ve bilgiyi Bakanlığın belirleyeceği hal ve müddetler içerisinde vermekle yükümlü olacak. Data ve bilginin bu emel çerçevesinde Bakanlığa verilmesinde özel kanunlardaki yasaklayıcı ve sınırlayıcı kararlar uygulanmayacak.
Bu kapsamda Merkez Bankası tarafından aktarılacak dayanağın hak sahipliğinin tespitiyle takviyenin hakikat ve tam hesaplanmasından, Türk lirası vadeli mevduat ve katılma hesaplarının açıldığı banka sorumlu olacak. Haksız olarak verildiği tespit edilen dayanak meblağı, bankaya ödendiği tarihten tahsil edildiği tarihe kadar Amme Alacaklarının Tahsil Yolu Hakkında Kanun’a nazaran hesaplanacak gecikme artırımıyla birlikte kelam konusu kanun kararlarına nazaran tahsil edilecek.
Bu düzenleme, 21 Aralık 2021 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
GELİR VE AYLIK ÖDEMESİ MİNİMUM 2500 LİRA OLACAK
Teklifle, Toplumsal Sigortalar ve Genel Sıhhat Sigortası Kanunu’nda da değişiklik yapılıyor. Buna nazaran, gelir ve aylık ödemesi yapılanlara 1500 lira olarak öngörülen aylık taban ödeme fiyatı 2500 liraya yükseltilecek. Bu unsur, 2022 yılı ocak ayı ödeme devrinden itibaren uygulanmak üzere düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
Kurumlar Vergisi Kanunu’na nazaran, tam mükellefiyete tabi teşebbüs sermayesi yatırım fonlarının katılma hisseleri ile teşebbüs sermayesi yatırım iştiraklerinin pay senetlerinden elde edilen kar hisselerine kurumlar vergisi istisnası uygulanırken bu istisna başka fon ve iştiraklerini kapsamıyor. Teklifle, teşebbüs sermayesi dışındaki başka yatırım fonlarından elde edilen kar hisselerine da istisnanın uygulanması sağlanıyor.
Teşebbüs sermayesi dışındaki başka yatırım iştiraklerinden elde edilen kar hisselerine ise istisna uygulanmayacak. Kelam konusu istisna, portföyünde yabancı para ünitesi cinsinden varlık ve altın ile öbür değerli madenler ve bunlara dayalı sermaye piyasası araçları bulunan yatırım fonlarından elde edilen iştirak yararlarına da uygulanmayacak.
Sanayi sicil dokümanını haiz ve fiilen üretim faaliyetiyle iştigal eden ve ihracat yapan kurumların kelam konusu faaliyetlerinden elde ettikleri karlarına kurumlar vergisi oranı, 1 puanlık indirimle yüzde 20 yerine yüzde 19 olarak uygulanacak.
Bu unsurlar, 1 Ocak 2022 tarihinden, özel hesap devrine tabi olan mükelleflerde 2022 takvim yılında başlayan özel hesap periyodunun başından itibaren elde edilen yararlara uygulanmak üzere düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.
