Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Nisan Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’nda tüketici enflasyonunun ana eğiliminde yükseliş yaşandığını bildirdi. Rapora göre tüketici fiyatları nisan ayında yüzde 4,18 artarken, yıllık enflasyon 1,50 puanlık yükselişle yüzde 32,37 seviyesine çıktı. Enerji, gıda ve giyim gruplarındaki fiyat hareketleri, aylık enflasyon görünümünde belirleyici oldu.
Nisan Ayında Tüketici Enflasyonu Yüzde 4,18 Arttı
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yayımlanan Nisan Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu’na göre, tüketici fiyatları nisan ayında aylık bazda yüzde 4,18 yükseldi. Yıllık tüketici enflasyonu ise bir önceki aya göre 1,50 puan artarak yüzde 32,37’ye ulaştı.
Raporda, nisan ayı tüketici enflasyonunun seyrinde özellikle enerji, gıda ve giyim grubu fiyat gelişmelerinin etkili olduğu belirtildi. TCMB bünyesinde takip edilen göstergelerin, enflasyonun ana eğiliminde artışa işaret ettiği vurgulandı.
Aynı dönemde B endeksinin yıllık değişim oranı 0,40 puan artarak yüzde 30,51’e yükseldi. C endeksinin yıllık değişim oranı ise 0,15 puanlık artışla yüzde 29,83 oldu. Mevsimsellikten arındırılmış veriler, tüketici fiyatlarındaki aylık artışın bir önceki aya göre güçlendiğini ortaya koydu.
Enflasyonun Ana Eğiliminde Yükseliş Kaydedildi
TCMB raporunda, nisan ayında enflasyonun ana eğiliminin arttığı ifade edildi. Merkez Bankası bünyesinde izlenen göstergelerin üç aylık ortalamalar bazında yükseliş kaydettiği bildirildi.
Mevsimsellikten arındırılmış veriler, B ve C göstergelerinde de aylık enflasyonun yükseldiğini gösterdi. B endeksini oluşturan gruplar incelendiğinde, fiyat artışlarının temel mal ve işlenmiş gıdada güçlendiği, hizmet grubunda ise aylık enflasyonun yavaşladığı görüldü.
Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar değerlendirildiğinde, alkol-tütün-altın grubunun katkısı bir önceki aya göre 0,05 puan azalırken, enerji grubunun katkısı 0,76 puan arttı. Gıda ve alkolsüz içecekler grubunun katkısı 0,47 puan yükselirken, temel mallar ve hizmet gruplarının katkıları 0,16’şar puan artış gösterdi.
Enerji Fiyatlarında Belirgin Artış
Nisan ayında enerji fiyatları yüzde 14,40 oranında yükseldi. Bu artışla birlikte enerji grubunda yıllık enflasyon 12,98 puan artarak yüzde 47,22 seviyesine çıktı. Raporda, enerji fiyatlarındaki yükselişin Orta Doğu’daki çatışmanın etkisiyle belirginleştiği, son iki aydaki toplam artışın yüzde 20’ye yaklaştığı belirtildi.
Enerji grubundaki fiyat artışları geniş bir alana yayılırken, mesken tarifelerine yönelik düzenlemeler sonrasında doğal gaz ve elektrik fiyatları öne çıktı. Doğal gazda, elektrikteki uygulamaya benzer şekilde, meskenlerde fazla tüketim yapan hanelerin daha yüksek ödeme yaptığı kademeli fiyat uygulamasına geçildi.
Bu uygulamanın da etkisiyle nisan ayında meskenlere yönelik doğal gaz fiyatı yüzde 45,10 arttı. Elektrik fiyatlarındaki artış ise yüzde 16,90 oldu. Raporda, yağışlara bağlı olarak hidroelektriğin elektrik üretimindeki rolünün artmasının, meskenlere yönelik ulusal tarife artışının altında bir gerçekleşmede etkili olduğu belirtildi.
Jeopolitik gelişmelerle yükselen uluslararası enerji fiyatlarının etkileri tüp gaz ve akaryakıt fiyatlarında da izlendi. Nisan ayında tüp gaz fiyatları yüzde 11,34, akaryakıt fiyatları ise yüzde 9,23 oranında arttı.
Hizmet Enflasyonu Aylık Bazda Yavaşladı
TCMB raporuna göre hizmet fiyatları nisan ayında yüzde 3,03 arttı. Hizmet grubunda yıllık enflasyon yüzde 40,30 seviyesinde yatay seyretti. Yıllık enflasyon ulaştırma ve haberleşme hizmetlerinde yükselirken, diğer alt gruplarda gerileme kaydedildi.
Ulaştırma hizmetlerinde fiyat artışı, akaryakıt fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle yüzde 6,17 ile güçlü seyrini sürdürdü. Bu grupta hava yolu ile yolcu taşımacılığı fiyatları yüzde 18,49 artarak dikkat çekti. Deniz yolu ile yolcu taşımacılığı ücretleri yüzde 4,54, kara yolu ile yolcu taşımacılığı ücretleri ise yüzde 4,14 yükseldi.
Lokanta ve otel grubunda şubat ve mart aylarında görülen yavaşlama eğilimi, nisan ayında gıda enflasyonundaki görünümle birlikte tersine döndü. Bu grupta aylık fiyat artışı yüzde 3,51 olarak gerçekleşti.
Kira grubunda aylık artış yüzde 2,33 olurken, yıllık kira enflasyonu 1,29 puan azalarak yüzde 51,16’ya geriledi. Haberleşme hizmetlerinde aylık enflasyon yüzde 1,64 ile önceki aylara kıyasla daha ılımlı seyretti. Diğer hizmetler grubunda sigorta ve bakım-onarım kalemlerindeki fiyat artışları öne çıkarken, eğitim enflasyonundaki kademeli yavaşlama eğilimi devam etti.
Temel Mal Grubunda Giyim ve Ayakkabı Etkisi
Temel mal grubu fiyatları nisan ayında yüzde 4,15 arttı. Grup yıllık enflasyonu 0,46 puanlık yükselişle yüzde 16,52 seviyesine çıktı. Bu dönemde dayanıklı mal fiyatları, altın hariç tutulduğunda yüzde 1,15 ile ılımlı bir artış gösterdi.
Dayanıklı mal grubunda mobilya fiyatları yüzde 4,42 yükselirken, beyaz eşya fiyatları yatay seyretti. Otomobil fiyatları ise uygulanan indirim kampanyalarının etkisiyle yüzde 1,12 geriledi.
Temel mal enflasyonundaki yükselişte giyim ve ayakkabı alt grubu belirleyici oldu. Yeni sezona geçişin etkisiyle giyim ve ayakkabı grubunda aylık enflasyon yüzde 9,03 seviyesinde gerçekleşti ve mevsimsel eğilimin üzerinde seyretti.
Diğer temel mallar alt grubunda da fiyat artışları hızlandı. Bu grupta aylık enflasyon yüzde 4,41 oldu. Raporda, ilaç fiyatlarındaki yükselişin yanı sıra petrokimya ürünleriyle bağlantısı güçlü olan ev temizlik ve kişisel bakım ürünlerindeki artışların bu gelişmede etkili olduğu belirtildi.
Gıda ve Alkolsüz İçeceklerde Fiyat Artışı Hızlandı
Gıda ve alkolsüz içecekler grubunda fiyatlar nisan ayında yüzde 3,70 arttı. Grup yıllık enflasyonu 2,19 puan yükselerek yüzde 34,55 seviyesine ulaştı.
Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada 2,92 puan artışla yüzde 36,21’e, işlenmiş gıdada ise 1,57 puan artışla yüzde 33,67’ye çıktı. Aylık bazda her iki alt grupta da fiyat artışlarının hızlandığı görüldü.
İşlenmemiş gıda fiyatları nisan ayında yüzde 4,22 yükseldi. Bu artışta sebze-meyve, et ve balık kalemleri öncü rol oynadı. Bir önceki ay daha ılımlı seyreden işlenmiş gıda grubunda ise aylık enflasyon yüzde 3,25’e yükseldi. Bu grupta özellikle ekmek fiyatlarındaki artış dikkat çekti.
Yurt İçi Üretici Fiyatları Yüzde 3,17 Yükseldi
Nisan ayında yurt içi üretici fiyatları yüzde 3,17 artarak önceki aya göre daha güçlü bir görünüm sergiledi. Yıllık üretici enflasyonu 0,51 puan yükselerek yüzde 28,59 seviyesine ulaştı.
Ana sanayi grupları bazında incelendiğinde, jeopolitik gelişmelerin etkisinin hissedildiği enerji fiyatları yüzde 4,84 ile yüksek oranlı artışını sürdürdü. Enerji grubunu yüzde 3,62’lik artışla ara malları izledi. Diğer ana sanayi gruplarında aylık fiyat artışları yüzde 1,7 ile yüzde 2,5 bandında gerçekleşti.
Sektörel bazda ham petrol ve doğal gaz, rafine edilmiş petrol ürünleri, eczacılık ürünleri, kimyasal ürünler, kauçuk-plastik ve giyim eşyaları fiyat artışlarının yüksek olduğu alt gruplar arasında yer aldı.
