Elon Musk’ın uzay şirketi SpaceX, halka arz sonrası ilk günlerde güçlü yükseliş kaydetmesinin ardından sert satış baskısıyla karşı karşıya kaldı. Hisseler üç günlük yükselişin ardından yön değiştirirken, şirketin piyasa değerinden 600 milyar dolardan fazla kayıp yaşandı. Aynı dönemde SpaceX’in 25 milyar dolarlık tahvil ihracı, Musk’ın şirketler grubundaki yüksek maliyetli borçların daha düşük faizli finansmanla yeniden yapılandırılmasını sağladı.
SpaceX Hisselerinde Halka Arz Sonrası Dalgalanma
Elon Musk’ın kurucusu olduğu SpaceX hisseleri, işlem görmeye başladığı ilk üç günde yüzde 67’ye varan yükselişle 16 Haziran’da 225,64 dolara kadar çıktı. Halka arz sonrası oluşan güçlü talep, şirket hisselerini kısa sürede rekor seviyeye taşırken, yükselişin ardından piyasada sert bir düzeltme hareketi görüldü.
SpaceX hisseleri sonraki üç işlem gününde kazançlarının önemli bölümünü geri verdi. Pazartesi günü yüzde 16 değer kaybeden hisse, 156,11 dolara gerileyerek borsadaki ilk işlem gününden bu yana en düşük seviyesini gördü. Üç günlük kayıp yüzde 23’e ulaşırken, şirketin piyasa değerinden 600 milyar dolardan fazla silindi.
Bu düşüşün ardından SpaceX’in toplam piyasa değeri 2 trilyon dolar seviyesinin hemen üzerinde seyretmeye devam etti. Halka arz sonrası erken dönemde satış yapan yatırımcılar yüksek kazanç elde ederken, hissede pozisyonunu koruyan yatırımcılar sert değer kaybıyla karşılaştı.
25 Milyar Dolarlık Tahvil İhracı Borç Maliyetini Düşürdü
SpaceX hisselerinde yaşanan dalgalanmayla aynı dönemde Elon Musk’ın şirketler grubunda büyük ölçekli bir finansal yeniden yapılandırma gerçekleştirildi. Salı günü yapılan 25 milyar dolarlık yatırım yapılabilir seviyedeki tahvil satışı, Musk’ın X ve xAI için daha önce kullandığı yüksek faizli borçların daha uygun koşullarla değiştirilmesine imkan tanıdı.
Bu işlem yapılmamış olsaydı, X ve xAI şirketlerinin bu yıl toplam 17,5 milyar dolarlık mevcut borçları için yaklaşık 1,8 milyar dolar faiz ödemesi yapması bekleniyordu. Yeni tahvil ihracıyla birlikte SpaceX, toplam borç miktarını artırmasına rağmen 25 milyar dolarlık yeni borç stoku için yıllık faiz yükünü yaklaşık 1,5 milyar dolar seviyesine çekti.
Böylece borç tutarı büyürken, faiz maliyetinin düşmesi finansal yapının ana sonucu oldu. Yüksek maliyetli borçların daha düşük faizli ve uzun vadeli tahvillerle refinanse edilmesi, Musk’ın şirketler grubundaki kısa vadeli finansman baskısını azaltan başlıca unsur olarak öne çıktı.
xAI’ın Finansal Yükü SpaceX Çatısı Altında Dengeleniyor
Elon Musk, tarihi 75 milyar dolarlık ilk halka arz öncesinde henüz kârlılığa ulaşmamış şirketlerini yatırımcı ilgisinin yüksek olduğu holding yapısı altında bir araya getirdi. Bu yapı içinde Starlink’in uydu interneti gelirleri ve SpaceX’in ABD hükümetiyle yaptığı roket sözleşmelerinden elde edilen nakit akışı önemli rol oynuyor.
SpaceX ve Starlink kaynaklı güçlü gelir akışı, yapay zekâ girişimi xAI’ın yüksek harcamalarını dengelemek için kullanılıyor. xAI, geçen yıl 3,2 milyar dolar gelir elde etmesine rağmen 6,4 milyar dolar faaliyet zararı açıklamıştı. Yapay zekâ altyapısı, veri merkezleri ve model geliştirme yatırımlarının yüksek maliyeti, şirketin finansman ihtiyacını artıran temel unsurlar arasında yer alıyor.
Yatırım Yapılabilir Not Ucuz Finansmanın Önünü Açtı
xAI’ın OpenAI ve Anthropic gibi büyük yapay zekâ şirketleriyle rekabet edebilmesi için daha düşük maliyetli finansmana erişimi kritik önem taşıyor. Şirket, daha önce yüksek riskli kredi profili nedeniyle ağırlıklı olarak yüksek maliyetli kaldıraçlı krediler ve çöp tahvil piyasası üzerinden borçlanabiliyordu.
SpaceX’in Şubat ayında xAI’ı satın alması ve ardından kredi derecelendirme kuruluşlarından yatırım yapılabilir not alması, Musk’ın şirketler grubuna ABD yüksek dereceli tahvil piyasasının kapısını açtı. Yaklaşık 8 trilyon dolarlık büyüklüğe sahip bu piyasa, daha uzun vadeli ve daha düşük maliyetli finansman sağlama imkanı sunuyor.
Tahvil ihracına gelen 89 milyar dolarlık talep, SpaceX hisselerinde yaşanan sert satışa rağmen yatırımcıların şirketin uzun vadeli büyüme planına ilgisinin sürdüğünü gösterdi. Piyasa analistlerine göre yapay zekâ altyapısı ve veri merkezi yatırımları trilyonlarca dolarlık finansman ihtiyacı yaratırken, bu ölçekli borçlanmanın çöp tahvil piyasasıyla sürdürülebilmesi zor görülüyor.
Twitter Satın Alımından Başlayan Borç Zinciri
Musk’ın şirketler grubundaki borç yeniden yapılandırmasının temelinde, Nisan 2022’de Twitter’ı 44 milyar dolara satın alma kararı bulunuyor. Satın alma sürecinde kullanılan 13 milyar dolarlık finansman taahhüdü, küresel faizlerin yükseldiği dönemde bankaların bilançolarında taşımak zorunda kaldığı büyük yüklerden biri haline gelmişti.
2025 yılı başında söz konusu borçların yatırımcılara devredilmesinin ardından xAI önce X’i satın aldı, daha sonra kendisi de SpaceX bünyesine katıldı. Bu birleşme zinciri, Musk’ın teknoloji, sosyal medya, yapay zekâ ve uzay faaliyetlerini aynı finansal çatı altında toplamasına zemin hazırladı.
SpaceX’in bankalardan sağladığı 20 milyar dolarlık kısa vadeli köprü kredisi ise salı günü ihraç edilen uzun vadeli tahvillerle tamamen refinanse edildi. Tahvil faizlerinin yüzde 5,35 ile yüzde 6,65 aralığında değiştiği belirtildi.
Piyasalar Yeni Holding Yapısını İzliyor
SpaceX yetkilileri finansal yeniden yapılandırmaya ilişkin kamuoyuna ayrıntılı bir açıklama yapmazken, yatırımcıların odağında şirketin yüksek büyüme hedefleri ve yapay zekâ harcamalarının finansmanı yer alıyor.
Starlink gelirleri, roket fırlatma sözleşmeleri ve yatırım yapılabilir seviyedeki tahvil piyasasına erişim, SpaceX’in Musk’ın daha geniş teknoloji imparatorluğu içinde merkezi bir finansman kaynağı haline geldiğini gösteriyor. Piyasalar, halka arz sonrası sert dalgalanan SpaceX hisselerinin yanı sıra xAI’ın yüksek maliyetli büyüme stratejisinin nasıl sürdürülebilir kârlılığa dönüştürüleceğini takip ediyor.
