Orta Doğu’daki jeopolitik risklerin artmasıyla birlikte küresel enerji piyasalarının kilit noktası olan Hürmüz Boğazı’na ilişkin analizler yoğunlaştı. Goldman Sachs ve JPMorgan tarafından yayımlanan değerlendirmelerde, boğazda yaşanabilecek olası bir kesintinin petrol fiyatları ve arz güvenliği üzerindeki etkileri senaryolar halinde ortaya kondu.
Goldman Sachs’tan Fiyat Senaryoları
Goldman Sachs, boğazdaki sevkiyatın bir ay boyunca durması veya yavaşlaması halinde petrolün adil değerinde görülebilecek artışları farklı senaryolarla analiz etti.
Buna göre, boğazın bir ay boyunca tamamen kapanması ve stratejik petrol rezervlerinin devreye alınmaması ya da alternatif boru hatlarının kullanılmaması durumunda petrol fiyatlarında yaklaşık 15 dolarlık artış öngörülüyor.
Tam kapanma senaryosunda mevcut 4 milyon varillik yedek boru hattı kapasitesinin tamamen kullanılması halinde artışın 12 dolar civarında kalabileceği hesaplanıyor. Boru hatlarına ek olarak küresel stratejik petrol rezervlerinden günlük 2 milyon varil arz sağlanması durumunda ise fiyat artışının yaklaşık 10 dolar ile sınırlanabileceği tahmin ediliyor.
Kısmi aksama senaryolarında ise daha sınırlı etkiler öne çıkıyor. Akışın yüzde 50 oranında azalması ve boru hatlarının etkin kullanılması halinde petrol fiyatlarına yansımanın yaklaşık 4 dolar, sevkiyatın yüzde 25 sekteye uğraması halinde ise yaklaşık 1 dolar düzeyinde olacağı öngörülüyor.
JPMorgan: Üretim En Fazla 25 Gün Sürdürülebilir
JPMorgan Chase & Co. tarafından yayımlanan analizde, boğazın tamamen kapanması halinde Orta Doğu’daki büyük üreticilerin petrol üretimini sınırlı süre sürdürebileceği belirtildi.
Natasha Kaneva liderliğindeki analist notuna göre Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Katar, Umman, Irak ve İran’ın toplam kara depolama kapasitesi yaklaşık 343 milyon varil seviyesinde bulunuyor. Bu kapasite, sevkiyatın durması halinde üretimin yaklaşık 22 gün boyunca depolanabileceğine işaret ediyor.
Deniz üzerindeki yaklaşık 60 boş tankerin sağlayacağı 50 milyon varillik ek kapasiteyle birlikte üretimin zorunlu olarak durdurulmasına kadar geçen sürenin en fazla 25 güne uzayabileceği ifade edildi.
Boğazdaki Akış Sert Şekilde Geriledi
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonları ile İran’ın misillemeleri sonrasında güvenlik endişeleri nedeniyle bazı gemi sahiplerinin sevkiyatı durdurduğu bildirildi. 28 Şubat verilerine göre Hürmüz Boğazı’ndan geçen günlük petrol akışı normal seviyelerin dörtte birine gerileyerek yaklaşık 4 milyon varile düştü. Bu akışın büyük bölümünün İran ham petrolünden oluştuğu kaydedildi.
Alternatif Hatlar Sınırlı Kalabilir
Analizde, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin Hürmüz Boğazı’nı bypass eden boru hatlarına sahip olduğu ancak bu hatların toplam günlük yaklaşık 19 milyon varillik ihracatı karşılamakta yetersiz kalabileceği vurgulandı.
Raporda, söz konusu kapasite sınırlarının aşılması halinde fiziksel depolama imkanlarının üreticileri zorunlu üretim kesintilerine yöneltebileceği ifade edildi.
