Uluslararası Finans Enstitüsü’nün (IIF) yayımladığı Küresel Borç Monitörü raporuna göre, dünya genelinde toplam borç stoku 2025 yılında yaklaşık 29 trilyon dolar artarak 348,3 trilyon dolara yükseldi. Böylece küresel borç seviyesi tüm zamanların en yüksek düzeyine çıktı.
Borç Artışında Hızlanma Dikkat Çekti
Raporda, küresel borç birikiminin geçen yıl belirgin şekilde hızlandığı ve artış temposunun salgın döneminden bu yana en güçlü seviyeye ulaştığı belirtildi. Borç stoklarındaki yükseliş hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ekonomilerde yeni zirvelerin görülmesine yol açtı.
Toplam borcun yaklaşık üçte ikisinin gelişmiş piyasalardan kaynaklandığı ifade edilirken, bu artışta özellikle bütçe açığı kaynaklı harcamalardaki yükselişin etkili olduğu vurgulandı.
Gelişmiş Ekonomiler Borç Artışının Başlıca Kaynağı
IIF verilerine göre gelişmiş ekonomilerin toplam borcu geçen yılın son çeyreğinde 231,7 trilyon dolara ulaşırken, gelişmekte olan ülkelerde borç stoku 116,6 trilyon dolar seviyesinde hesaplandı. Bu tablo, küresel borç birikiminin geniş tabanlı bir görünüm sergilediğine işaret etti.
Küresel Borcun GSYH’ye Oranı Geriledi
Raporda dikkat çeken bir diğer unsur ise borcun Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYH) oranındaki düşüş oldu. Küresel borç/GSYH oranı üst üste beşinci yılda da gerileyerek 2025 itibarıyla yaklaşık yüzde 308 seviyesine indi.
Bu düşüşün büyük ölçüde gelişmiş ekonomilerden kaynaklandığı belirtilirken, gelişmekte olan ülkelerde borcun milli gelire oranının artmaya devam ettiği ve yüzde 235’in üzerine çıkarak yeni rekor seviyeye ulaştığı bildirildi.
Kamu Borçlanması Artışta Belirleyici Oldu
Küresel borcun bileşenlerine bakıldığında, 2025’in son çeyreği itibarıyla hanehalkı borçlarının 64,6 trilyon dolara, finansal olmayan şirket borçlarının 100,6 trilyon dolara, kamu borçlarının 106,7 trilyon dolara ve finansal sektör borçlarının 76,4 trilyon dolara yükseldiği kaydedildi.
Rapora göre 2025 yılındaki borç artışının 10 trilyon dolardan fazlası kamu borçlanmalarından kaynaklandı. Artışın yaklaşık dörtte üçünün Çin, ABD ve Avro Bölgesi’nden geldiği belirtildi.
Avrupa’da kamu borcundaki genişlemenin özellikle Fransa ve İtalya’da yoğunlaştığı, Almanya’nın da bu ülkeleri izlediği ifade edildi. Gelişmekte olan piyasalarda ise kamu borcu artışının Çin başta olmak üzere Brezilya, Meksika ve Rusya’da belirginleştiği aktarıldı.
Türkiye’nin Borç Göstergeleri
GSYH’ye oranlar dikkate alındığında Türkiye’de hanehalkı borcunun 2025’in son çeyreğinde yüzde 9,9’dan yüzde 10,1’e yükseldiği, finansal olmayan şirket borçlarının ise yüzde 37,3’ten yüzde 38,2’ye çıktığı bildirildi.
Aynı dönemde kamu borcunun GSYH’ye oranı yüzde 27,5’ten yüzde 26,8’e gerilerken, finansal sektör borçlarının payı yüzde 17,5’ten yüzde 17,3’e düştü.
Küresel Borçta Yüksek Seyir Beklentisi
IIF raporunda, önümüzdeki dönemde özellikle ABD, Çin, Almanya, Japonya ve Hindistan’da artan kamu finansmanı ihtiyaçlarının küresel borç birikimini yüksek seviyelerde tutmasının beklendiği ifade edildi.
