İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI anketinin Kasım 2025 sonuçları açıklandı. Eşik değer olan 50’nin altında kalmasına rağmen, ekimde 46,5 olan manşet PMI’ın kasımda 48’e yükselmesi, imalat sektöründe şubattan bu yana en hafif bozulmaya işaret etti. Veriler, daralma hızının belirgin şekilde yavaşladığını ve bazı alt kalemlerde toparlanma sinyallerinin güçlendiğini gösteriyor.
Üretim ve Siparişlerde Daralma Hızı Azaldı
Manşet PMI verisine paralel biçimde imalat üretimindeki düşüş, kasım ayında son dokuz ayın en yavaş hızında gerçekleşti. Firmalar yeni siparişlerdeki zayıflık nedeniyle üretimi azaltmayı sürdürse de, talep kaybı ağustostan bu yana en ılımlı seviyede ölçüldü. Buna karşın yeni ihracat siparişlerindeki daralma keskinleşti. Bazı firmalar uluslararası pazarlarda rekabetçi fiyatlama baskısının arttığını bildirdi.
Maliyet Enflasyonu Son Bir Yılın En Düşük Seviyesinde
Kasımda fiyat rekabetinin yoğunlaşması, üreticilerin satış fiyatlarını oldukça sınırlı artırmasına yol açtı. Böylece nihai ürün fiyatlarındaki enflasyon yılın başından bu yana en düşük düzeyine geriledi. Girdi fiyatlarındaki artış da yaklaşık son bir yılın en yavaş oranında kaydedildi. Katılımcılar, maliyetlerdeki yavaşlamayı büyük ölçüde ham madde fiyatlarındaki yatay seyre bağladı.
İstihdamda Kayıp Yavaşladı, Stoklarda Gerileme Hızlandı
Üretim ve siparişlerdeki yavaşlamaya paralel olarak istihdamda daralma kasımda ılımlı gerçekleşti ve marttan bu yana en düşük oranda ölçüldü. Firmalar satın alma faaliyetlerini belirgin şekilde azaltırken, hem girdi stoklarında hem de nihai ürün stoklarında düşüş hızlandı. Ekim ayında hafif iyileşme gösteren tedarikçi performansı, kasımda teslimat sürelerindeki sınırlı artışla yeniden baskı altına girdi.
Sektörel PMI: Üç Sektör Yeniden Büyümede
İSO Türkiye Sektörel PMI Kasım 2025 raporu, genel görünümde iyileşme sinyalleri verdi. Ekimin ardından, kasımda üç sektör yeniden büyüme kaydetti:
- Elektrikli ve elektronik ürünler – Son dört ayda ilk kez büyüdü ve en güçlü toparlanmayı gösterdi.
- Metalik olmayan mineral ürünler – Üretim hacmi arttı.
- Ağaç ve kağıt ürünleri – Yeni siparişlerle desteklenen büyüme kaydedildi.
En keskin daralma ise talep kaybının derinleştiği tekstil sektöründe yaşandı. Tekstil firmaları yeni ihracat siparişlerinde de zorlanırken, ağaç ve kağıt ürünleri sektöründe yılın en hızlı ihracat artışlarından biri görüldü.
Fiyat ve İstihdam Görünümü Sektörlere Göre Değişti
On sektörün tamamında girdi maliyetleri ekime kıyasla daha sınırlı arttı.
- En hızlı maliyet artışı: Makine ve metal ürünleri
- En düşük maliyet artışı: Giyim ve deri ürünleri
İmalatçılar düşük maliyet artışlarını müşterilere yansıtabilmek için satış fiyatlarını düşük oranda artırdı veya indirim yaptı. Tekstil ve metalik olmayan mineral ürünlerde nihai ürün fiyatları gerilerken, en keskin fiyat artışı ana metal sanayisinde görüldü.
Kasımda sektörlerin yarısı istihdamını artırdı ve böylece çalışan sayısında artış görülen sektör sayısı son bir buçuk yılın zirvesine ulaştı. En güçlü istihdam artışı elektrikli ve elektronik ürünlerde, en belirgin istihdam kaybı ise tekstil ürünlerinde yaşandı.
“Yıl Sonuna Doğru Toparlanma Umudu Artıyor”
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, verilerin imalat sektöründe toparlanmaya yönelik umut verdiğini belirterek şunları vurguladı:
“Kasım ayında enflasyonist baskıların hafiflemesi, girdi maliyetleri ve satış fiyatlarındaki artışların yılın başından bu yana en düşük seviyelere inmesini sağladı. Bu gelişme, üretim, yeni siparişler ve istihdamdaki daralmanın hız kesmesiyle aynı döneme denk geldi. Özellikle istihdamdaki düşüş durma noktasına yaklaştı. Veriler, yılın sonuna yaklaşırken imalat sektörünün toparlanabileceğine işaret ediyor.”
Kasım verileri, Türk imalat sektöründe daralmanın yavaşladığı bir döneme işaret ederken, düşük maliyet baskıları ve talepteki kademeli iyileşme yılın son çeyreği için temkinli bir toparlanma beklentisini destekliyor.
