Hükümetin Orta Vadeli Programı’nda sosyal güvenlik, emeklilik, sağlık ve çalışma hayatına ilişkin kapsamlı düzenlemeler yer alıyor. Bu kapsamda, çalıştıkça emekli maaşının azalmasına neden olan mevcut sistemin değiştirilmesi gündemde.
Çalıştıkça Maaşın Azalması Tartışması
Mevcut düzenlemede, özellikle asgari ücret ve bu ücrete yakın seviyelerden sigortalı gösterilen çalışanların, uzun süre çalışmaları halinde emekli maaşları artmak yerine azalabiliyor. Bu durum, hem Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) hem de çalışanlar açısından olumsuz sonuçlar doğuruyor.
Uzmanlar, kısmi emeklilik ile normal emeklilik maaş tabanlarının eşitlenmesinin, fazla çalışanların ödüllendirilmesi yerine cezalandırılması sonucunu doğurduğunu belirtiyor. 2024’te emekli olan bazı çalışanların maaş hesabında yüzde 30’a varan düşüşler yaşandığı ifade ediliyor.
Aylık Bağlama Oranı Kritik Öneme Sahip
Emekli maaşları, genel olarak “Ortalama aylık kazanç x Aylık Bağlama Oranı (ABO)” formülü ile hesaplanıyor. 2008’den itibaren uygulanan sistemde, ABO’nun düşük ücretle bildirilen primlerde olumlu bir katkı sağlamadığı belirtiliyor. Bu nedenle milyonlarca çalışan, “çalıştıkça maaşım düşüyor” endişesi taşıyor.
Yeni Düzenleme Beklentisi
Hükümetin planlarında, sigortalıların daha uzun süre sistemde kalmasını teşvik edecek değişiklikler öngörülüyor. Bu kapsamda:
- Kısmi emeklilik ile normal emeklilik için iki ayrı taban maaş uygulaması gündeme gelebilir.
- 25 yıldan sonraki çalışmalarda her yıl için ABO’da ilave artış yapılması değerlendiriliyor.
Amaç: Daha Güçlü Sosyal Güvenlik Sistemi
Planlanan düzenlemeler hayata geçirilirse, çalışanların emekli maaşı kaygılarının azalacağı ve kayıt dışı istihdamın önüne geçileceği öngörülüyor. Uzmanlar, bu tedbirlerin SGK’nın prim gelirlerini artıracağını, aktif/pasif dengesini iyileştireceğini ve vatandaşlara daha kaliteli hizmet sunulmasına katkı sağlayacağını vurguluyor.
