Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2024 yılı Aralık ayına ilişkin Dış Ticaret Endeksleri verilerini yayımladı. Rapora göre, hem ihracat hem de ithalat birim değer endekslerinde artış kaydedilirken, ithalat miktarındaki yükseliş dikkat çekti.
İhracat Birim Değer Endeksi %1 Arttı
Aralık 2024’te ihracat birim değer endeksi, bir önceki yılın aynı dönemine göre %1 oranında artış gösterdi. Bu artışta şu sektörlerdeki gelişmeler etkili oldu:
- Gıda, içecek ve tütün: %8,3 artış
- Ham maddeler (yakıt hariç): %7,6 artış
Buna karşın, bazı sektörlerde düşüş yaşandı:
- Yakıt: %5,9 düşüş
- İmalat sanayi (gıda, içecek, tütün hariç): %0,3 düşüş
İhracat birim değerindeki artış, özellikle katma değerli ürünlerin dış pazarlardaki rekabet gücünü artırırken, imalat sanayindeki düşüş sektörün üretim maliyetlerindeki zorlukları işaret ediyor.
İhracat Miktar Endeksi %1,1 Arttı
Aralık ayında ihracat miktar endeksi, bir önceki yılın aynı dönemine göre %1,1 oranında artış kaydetti. Ancak alt sektörlerde farklı dinamikler öne çıktı:
- Gıda, içecek ve tütün: %7,0 düşüş
- Ham maddeler (yakıt hariç): %7,3 düşüş
- Yakıt: %8,0 düşüş
- İmalat sanayi (gıda, içecek, tütün hariç): %4,8 artış
İhracat miktarındaki artış, Türkiye’nin uluslararası ticarette fiyat rekabetine rağmen hacim bazında büyümeye devam ettiğini gösteriyor. Özellikle imalat sanayindeki yükseliş, katma değerli ürünlere olan talebin arttığını ortaya koyuyor.
İthalat Birim Değer Endeksi %0,7 Arttı
Aralık 2024’te ithalat birim değer endeksi, bir önceki yılın aynı ayına göre %0,7 oranında artış gösterdi. Sektörel bazda veriler şu şekilde:
- Gıda, içecek ve tütün: %5,0 artış
- Ham maddeler (yakıt hariç): %2,6 artış
- Yakıt: %4,3 düşüş
- İmalat sanayi (gıda, içecek, tütün hariç): %3,6 düşüş
Bu artış, ithal edilen ürünlerin genel fiyatlarında yaşanan değişimleri yansıtırken, yakıt fiyatlarındaki düşüş enerji maliyetlerinin azalmasını sağladı.
İthalat Miktar Endeksi %10,2 Arttı
Aralık 2024’te ithalat miktar endeksi, bir önceki yılın aynı ayına göre %10,2 oranında artış gösterdi. Sektörel detaylar şöyle:
- Gıda, içecek ve tütün: %5,5 düşüş
- Ham maddeler (yakıt hariç): %8,3 artış
- Yakıt: %6,9 artış
- İmalat sanayi (gıda, içecek, tütün hariç): %18,0 artış
İthalat miktarındaki artış, özellikle imalat sanayine yönelik yüksek taleplerin ve ham madde ihtiyacının bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Yakıt ithalatındaki artış ise enerji sektöründeki büyümeyi ortaya koyuyor.
Mevsim ve Takvim Etkilerinden Arındırılmış Endeksler
TÜİK verileri, dış ticaretin mevsimsel etkilerden bağımsız olarak incelenmesini de sağlıyor:
- Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi: Kasım 2024’te 151,4’ten Aralık 2024’te %3,1 artışla 156,2’ye yükseldi.
- Takvim etkisinden arındırılmış ihracat miktar endeksi: 2023 Aralık ayında 165,5 iken 2024 Aralık ayında %2,8 azalışla 165,5 olarak kaydedildi.
- Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi: Kasım ayında 126,3 iken Aralık ayında %1,6 artışla 128,4’e çıktı.
- Takvim etkilerinden arındırılmış ithalat miktar endeksi: 2023 Aralık ayında 128,3 iken 2024 Aralık ayında %6,9 artışla 137,2’ye yükseldi.
Dış Ticaret Haddi 85,0 Oldu
Aralık 2024’te dış ticaret haddi, ihracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle 85,0 olarak hesaplandı. Bu oran, bir önceki yılın aynı ayında 84,8 idi. Böylece dış ticaret haddinde 0,2 puanlık bir artış gerçekleşmiş oldu.
