Milyonlarca çalışanın merakla beklediği yeni asgarî fiyatın, Çalışma Bakanlığı’nda yapılacak dördüncü toplantıda belirlenmesi bekleniyor.
Taban fiyat artırımında üçüncü tur görüşme, Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu mesken sahipliğinde geçtiğimiz perşembe günü yapıldı. Milyonlarca çalışanın merakla beklediği karar bu hafta yapılması planlanan 4’üncü toplantıda verilecek.
Yaklaşık 8 milyon çalışanın merakla beklediği en az fiyat görüşmeleri devam ediyor. Taban Fiyatı Tespit Komitesinin ikinci toplantısı Türk-İş konut sahipliğinde yapıldı.
Toplantıların akabinde personel, patron ve hükümet temsilcilerinden 5’er üyenin olduğu komite, yeni yılda geçerli olacak minimum fiyat sayısını oy çokluğuyla belirleyecek.
Üçüncü toplantıda, Çalışma Genel Müdürlüğü ve Türkiye İstatistik Kurumu’ndan gelecek data ve raporlar görüşüldü.
Toplantının akabinde Lider, Tisk Genel Sekreteri Akansel Koç ve Türk-İş Genel Eğitim Sekreteri Nazmi Irgat basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.
Nurcan Başkan, evvelki yıllarda TÜİK’in Hacettepe Üniversitesinden aldığı datalara nazaran, ağır, orta ve hafif işlerde çalışanların tüketimlerinin hesapladığını anımsatarak, bu sene bilgileri alarak kendilerinin hesaplama yaptıklarını söyledi.
“Türk-İş ile TİSK ortasında aşikâr itirazları var”
Hacettepe Üniversitesince verilen parametrelerle sayıları bir ortaya getirip karşılaştırdıklarını anlatan Başkan, şu bilgileri verdi:
“Bu, Hacettepe Üniversitesinin beslenme kalıplarına nazaran yapılan bir parametre, Komiteden aldığımız onlarca parametreden biri. Bu sayılara nazaran, Türk-İş ile TİSK ortasında aşikâr itirazları var. Türk-İş, ‘Bu hesaplar kalori hesabına nazaran yapılıyor, bunların fiyatları fark ediyor, biz daha farklı kalıba nazaran daha farklı fiyatlar belirliyoruz.’, TİSK ise ‘İşçiler yalnızca ağır işlerde çalışmıyor, Türkiye ortalamasının alınması gerekiyor.’ dedi. Buradaki parametreleri temel alarak makul hesaplar yaptık. Eski formüle nazaran hesapladığımızda, 2 bin 979 ile 3 bin 567 lira ortasında değişiyor. TİSK, bu sayısı ortalama 3 bin 100 lira olarak buluyor. Türk-İş, ‘Daha farklı besin kaynakları ve eserleri hesaba katarım, böylelikle bu sayı 3 bin 900 liranın altına düşmez.’ dedi.”
“Beklenen enflasyonu öneriyorduk, bu sefer gerçekleşen enflasyonu öneriyoruz”
Emekçi ve patron kesitinin kimi hususlarda mutabakat sağlarken, kimi konularda farklı görüşte olduğunu belirten Lider, şöyle konuştu:
“Özellikle işçi sgk primleri, vergi dilimleri, minimum fiyat teşviki konusunda emekçi ve patron tarafı muhakkak bahislerde komite teklif sunmakta mutabık kaldı. TİSK, ‘Beklenen enflasyonu öneriyorduk, bu sefer gerçekleşen enflasyonu öneriyoruz. Bunu temel alalım.’ görüşünü lisana getirdi. Türk-İş, ‘Enflasyonun üzerine refah hissesi ek edelim.’ dedi. Bu hususta iki tarafın farklı görüşleri oldu. Bunları değerlendireceğiz, teknik çalışmalarımızı da yapacağız. Son toplantımızda, minimum fiyatın ne olacağına karar vereceğiz.”
“İşçi ve patron olarak üç bahiste mutabakata vardık”
TİSK Genel Sekreteri Koç da minimum fiyat görüşmelerinin başından beri, çalışanları enflasyona karşı koruyacakları istikametinde görüş bildirdiklerini anımsatarak, “Komisyonda, 3 bin 100 lira üzere resmi bir teklifimiz kelam konusu değil. Umarım, istikrarlı, adil ve gerçek bir taban fiyatı tespit ederiz. Çalışanları enflasyona karşı koruyacağız, onun üzerine müzakerelerimiz devam ediyor.” dedi.
Toplantıda, Türk-İş ve TİSK heyetlerinin makul mevzularda mutabakat sağladığını vurgulayan Koç, “Üç hususta mutabakata vardık. Bunlardan birincisi, patronlara sağlanan 5 puanlık patron takviyesinin çalışanlara da sağlanması. İkincisi, birinci vergi diliminin yıllık brüt taban fiyat sayısına çekilmesi, üçüncüsü ise 5 yıldır uygulanan taban fiyat patron takviyesinin toplu kontratlı yerlerde birinci yıl olduğu üzere yüzde 6, toplu kontrat olmayan yerlerde yüzde 3 uygulanmasıdır.” tabirlerini kullandı.
“Çalışanların gülümseyeceği bir taban fiyatı şimdi bulamadık”
Türk-İş Genel Eğitim Sekreteri Irgat ise taban fiyat görüşmelerine, yaşanılan ekonomik süreçlerin dikkate alındığı, minimum ücretlilerin düşüncelerin giderilebileceği bir sayı belirleme ümidiyle başladıklarını söyledi.
Irgat, “İşverenlerle tıpkı noktada değiliz. Patron kısmıyla uyuşmazlıklarımızı maalesef şu anda gideremedik. Münasebetiyle Komitenin sağlıklı bir karar vermesi kelam konusu olamadı. Türk-İş’in 3 bin 900 lira üzere bir talebi olmamıştır. Bu sayı kasım ayında bir kişinin hayat maliyetidir.” diye konuştu.
TÜİK’in açıkladığı enflasyon ile çarşı ve pazarın enflasyonu ortasında büyük fark olduğunu söz eden Irgat, şunları kaydetti:
“Yılbaşından beri Türk lirası döviz kurları karşısında yaklaşık yüzde 85 kıymet yitirdi. Son 1,5 ayda olağandışı formda artan enflasyon, insanların alım gücünün düşmesi, fiyatların değişmesi, dar gelirlileri daha da zora soktu. Biz çarşı ve pazar enflasyonu ve büyümeden de refah hissesi alacak oranda bir taban fiyatın tespitini bekliyoruz. Geldiğimiz noktada bunu sağlayamadık. Çalışanların gülümseyeceği, çalışanların refah düzeyinin artacağı bir minimum fiyatı şimdi bulamadık.”
Minimum fiyat nasıl belirleniyor?
Minimum fiyatı, yasa gereği emekçi, patron ve hükümetten 5’er temsilci olmak üzere 15 bireyden oluşan Taban Fiyat Tespit Komitesi belirliyor.
Komite, yeni minimum fiyatı belirleme çalışmaları kapsamında dört sefer toplanıyor. Bakanlıktaki birinci toplantının akabinde Komite, personel, patron mesken sahipliğindeki toplantıların akabinde son toplantısını tekrar bakanlıkta yapıyor.
Bakanlığın belirlediği üyelerden birinin başkanlık ettiği komite, en az 10 üyenin iştirakiyle toplanıp, oy çokluğuyla karar veriyor.
Oyların eşitliği halinde liderin bulunduğu tarafın çoğunluğu sağladığı kabul ediliyor.
