Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Aylık Fiyat Gelişmeleri Raporu’na nazaran, ağustosta tüketici senelik enflasyonu enerji ve gıda hariç tüm alt gruplarda artarken, söz konusu yükselişe en belirgin katkı 1,41 puanla temel mal grubundan yapıldı.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) ağustos ayında Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) yüzde 1,46 yükseldiğini ve senelik enflasyonun yüzde 80,21’e yükseldiğini açıklamasının akabinde TCMB’nin Fiyat Gelişmeleri Raporu da yayımlandı.
Rapora nazaran, ağustos ayında senelik enflasyon enerji ve gıda gruplarında gerilerken, diğer gruplarda arttı. Enflasyondaki yükselişe en belirgin katkı ise temel mal ve hizmet gruplarından geldi.
Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin mevsimsellikten arındırılmış aylık değişimleri ağustosta yüksek düzeylerini korurken, yıllık enflasyonlarındaki yükseliş sürdü.
Söz konusu gelişmelerle ağustos ayında önceki aya kıyasla yıllık tüketici enflasyonuna katkı temel malda 1,41 puan, hizmette 0,86 puan ve alkol-tütün-altın grubunda 0,05 puan artarken, enerjide 1,02 puan ve gıdada 0,69 puan düştü.
– “Kira grubunda aylık artış hızlanmaya işaret etti”
Hizmet fiyatları ağustosta yüzde 3,16 yükseldi ve grup yıllık enflasyonu 2,85 puan artışla yüzde 54,3’e ulaştı.
Bu dönemde senelik enflasyon akaryakıt fiyat görünümüne de bağlı olarak ulaştırma grubunda bir miktar gerilerken, diğer hizmetler ve kirada daha belirgin olmak üzere diğer alt gruplarda yükseliş gösterdi.
Diğer hizmetler alt grubunda ise fiyatlar yüzde 3,96 artarak senelik enflasyon yüzde 49,74’e ulaştı. Bu alt grupta fiyat artışları genele yayılırken, üniversite harcındaki artışa bağlı olarak eğitimin yanı sıra sağlık, eğlence-kültür ve sigorta hizmetleri öne çıkan alt kalemler oldu.
Kira grubunda aylık yükseliş yüzde 4,40 ile yüksek seyrederken, mevsimsellikten arındırmış veriler önceki aylara göre hızlanmaya işaret etti.
Lokanta-otel grubu fiyatlarının gerek yemek gerekse de konaklama hizmetlerine bağlı olarak yüzde 3,31 artmasıyla alt grubun yıllık enflasyonu da yüzde 80,95’e çıktı.
Diğer yandan ulaştırma hizmetlerinde şehir içi yolcu taşımacılığı, havayolu ile yolcu taşımacılığı ve kargo ücretlerindeki yükselişlerin karayoluyla şehirler arası yolcu taşımacılığındaki düşüş ile dengelenmesi sonucunda bu dönemde fiyatlar nispeten yatay seyretti ve grup senelik enflasyonu 0,42 puan düşüş gösterdi.
– “Temel mallarda fiyat artışları grup geneline yayıldı”
Temel mal grubunda ağustosta senelik enflasyon 5,98 puan yükselişle yüzde 76,91’e ulaştı. Bu dönemde, yıllık enflasyon tüm alt gruplarda yükseliş kaydetti.
Altın hariç dayanıklı mal fiyatları ağustos ayında yüzde 2,65 yükselirken, bu gelişmede otomobil ve beyaz eşya kalemleri öne çıktı. Böylece, bu alt grupta yıllık enflasyon yüzde 91,79 düzeyine ulaştı.
Bu dönemde, giyim ve ayakkabı grubunda fiyatlar, bir önceki ayda da olduğu gibi mevsim normallerinin tersine yüzde 1,21 yükseliş kaydetti ve yıllık enflasyon 5,93 puan yükselişle yüzde 37,38 oldu.
Diğer temel mallarda ise fiyat artışları grup geneline yayılırken evle ilgili temizlik malzemeleri, ilaç ve kişisel bakım ürünleri dikkati çekti. Grup aylık enflasyonu böylece yüzde 4,64 olarak gerçekleşti.
– “Enerjide, akaryakıt fiyatlarındaki düşüşün etkisi hissedildi”
Enerji fiyatları ağustosta yüzde 2,68 düşerken, grup yıllık enflasyonu 7,54 puanlık düşüşle yüzde 121,73 düzeyinde gerçekleşti. Bu gelişmede, uluslararası ham petrol fiyatlarındaki geri çekilmeyi takiben akaryakıt fiyatlarında gözlenen gerileyişin etkisi hissedildi.
Akaryakıt fiyatları temmuz ayındaki düşüşün ardından ağustosta yüzde 7,79 düşüş gösterdi. Öte yandan, şebeke suyu ve kömür, odun gibi katı yakıt fiyatlarındaki yükseliş eğilimi devam etti.
Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları ağustosta yüzde 0,85 yükselirken, grup yıllık enflasyonu 4,40 puan azalarak yüzde 90,25’e indi. Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada 11,49 puan gerileyişle yüzde 79,51’e indi, işlenmiş gıdada ise 2,36 puan artışla yüzde 100,38’e yükseldi.
Bu dönemde, işlenmemiş gıda grubunda mevsimsellikten arındırılmış veriler taze meyve-sebze fiyatlarında düşüşe işaret etti. Diğer işlenmemiş gıda kaleminde yumurta ve pirinç fiyatlarındaki yükselişler öne çıkarken, beyaz et fiyatlarındaki düşüş sürdü.
İşlenmiş gıda fiyatlarında görülen yüzde 3,41’lik artışta ise ekmek-tahıllar, şeker ve bağlantılı ürünler, konserve sebze ürünleri ile alkolsüz içecekler ön plana çıktı.
– “Rafine edilmiş petrol ürünlerinde fiyat düşüşleri sürdü”
Yurt içi üretici fiyatları ağustosta yüzde 2,41 yükseldi ve yıllık enflasyon 0,86 puan düşüşle yüzde 143,75’e indi. Uluslararası emtia fiyatlarındaki görünüme paralel olarak üretici fiyatlarında aylık enflasyon önceki aylara göre yavaşlarken, senelik enflasyon bir miktar geriledi.
Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde ise yıllık enflasyon enerji grubunda düştü, diğer alt gruplarda ise arttı.
Alt gruplar geneline yayılan fiyat artışları ağustos ayında da sürdü. Tütün ürünleri, diğer madencilik ve taş ocakçılığı ürünleri, temel eczacılık ile kağıt ve kağıt ürünlerindeki fiyat yükselişleri dikkati çekti.
Diğer taraftan, uluslararası emtia fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle rafine edilmiş petrol ürünleri ve ana metal alt gruplarındaki fiyat düşüşleri devam etti.
