İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), ağustosta 47,4’e çıktı.
İSO Türkiye İmalat PMI anketinin ağustos ayı sonuçları duyuruldu.
Eşik değer olan 50,0’nin üstünde ölçülen tüm rakamların sektörde iyileşmeye işaret ettiği anket sonuçlarına nazaran, temmuzda 46,9 olarak ölçülen manşet PMI, ağustos ayında 47,4 oldu.
Faaliyet koşulları üst üste altıncı ay zayıflamış olmakla beraber son anket verileri imalat sektöründeki bozulmanın hafif hız kestiğine değindi. Manşet endeks ile uyumlu olarak üretimdeki yavaşlama temmuza göre daha ılımlı oldu.
Bununla beraber zorlu piyasa şartları ve yüksek fiyatlar sebebiyle düşüş ağustosta da sert olarak devam etti. Yeni siparişlerde ise düşüş ağustos ayında hız kazandı ve Mayıs 2020’den bu zamana en yüksek oranda gerçekleşti.
Anket katılımcısı firmalar, talepteki yetersizlik ve fiyatlardaki yükselişlerin yanında küresel ekonomideki zayıflığa değindi. Buna paralel olarak yeni ihracat siparişleri de yavaşlarken bazı katılımcılar Avrupa talebinde azalma olduğunu ifade etti.
İstihdamın yükselmeye devam etmesi ve artış hızının son üç ayın en yüksek seviyesine çıkması, anketin görece pozitif gelişmesi oldu. Fiyat baskılarının müşteri talebi ve üretim hacimleri üstündeki etkileri sürmekle birlikte, enflasyonun üçüncü çeyrek ortalarında yavaşladığına yönelik sinyaller devam etti.
Ham madde, nakliye ve enerji maliyetlerindeki yüksek seyir, asgari ücretteki yükseliş ve Türk lirasındaki değer kaybı gibi faktörler girdi maliyetleri ve satış fiyatlarındaki artışa katkı yaptı. Bununla beraber, enflasyon oranları girdi fiyatlarında son 31 ayın, nihai ürün fiyatlarında ise son 18 ayın en ılımlı seviyelerine indi.
Mevcut girdi stoklarının üretim gereksinimlerini karşılamaya büyük ölçüde yeterli olması sebebiyle imalatçılar ağustosta girdi alımlarını azalttıklarını ifade etti. Satın alım gerçekleştiren firmalar ise tedarikçilerin malzeme temininde yaşadıkları zorluklara bağlı olarak yükselen teslimat süreleriyle karşılaşmaya devam etti.
Satışlarda görülen yavaşlama, nihai ürün stoklarındaki yükseliş eğiliminin dört aya ulaşmasını sağladı. Stoklardaki yükseliş, Eylül 2015’ten bu zamana en yüksek hızda gerçekleşti.
– Takip edilen 10 sektörün çoğunda üretim düştü, istihdam ise yükseldi
İstanbul Sanayi Odası Türkiye Sektörel PMI, ağustos ayında birçok sektörde zorlu faaliyet şarlarının sürdüğüne değindi. Temmuzda olduğu gibi ağustosta da yeni siparişleri yükselen tek sektör kara ve deniz taşıtları sektörü oldu. Üretim ise sektörlerin çoğunda düşüş gösterdi.
Son anketin başlıca olumlu göstergesi yine istihdam olurken, girdi fiyatları enflasyonundaki genel gerileyiş firmaların üzerindeki maliyet baskısını kısmen hafifletti.
Ağustos ayında takip edilen 10 sektörün dokuzunda yeni siparişler yavaşladı. Bu durumun istisnası son dört ayın üçünde büyüme gösteren kara ve deniz taşıtları sektörü oldu. Yeni siparişlerde en belirgin yavaşlama, Mayıs 2020’den bu zamana görülen en yüksek oran ile tekstil sektöründeydi.
Zayıflık dış talep şartlarında da kendisini gösterirken yeni ihracat siparişlerini artırabilen tek sektör gıda ürünleri oldu. Yeni siparişlerin azalması ile birlikte sektörlerin çoğunluğu ağustos ayında üretimini de yavaşlattı.
Temmuz ayı ile kıyaslandığında sadece kara ve deniz taşıtları ile makine ve metal ürünler sektörlerinde üretim yükseldi. Tekstil, yeni siparişlere benzer şekilde üretimin de en sert şekilde yavaşladığı sektör olarak kayıtlara geçti.
Üretim ve yeni siparişlerdeki ivme kayıplarına karşın, ağustosta çoğu sektör istihdamını artırdı. En güçlü yükseliş kimyasal, plastik ve kauçuk ürünleri sektöründe gerçekleşti. Üç sektörde istihdam azalırken bunlar içerisinde en belirgin gerileyiş metalik olmayan mineral ürünler imalatında gerçekleşti.
Anket kapsamında takip edilen 10 sektörün tamamında girdi maliyeti enflasyonunun düşmesi, ağustos ayında imalat sektörünü bir ölçüde destekledi. Metalik olmayan mineral ürünler girdi fiyatlarındaki en hızlı yükselişi kaydeden sektör olmayı devam ettirirken en düşük enflasyon ana metal sektöründe gerçekleşti.
Tekstil sektöründe yeni siparişlerin sert bir şekilde yavaşlamasına bağlı olarak firmalar talebi artırmak amacıyla nihai ürün fiyatlarındaki yükselişi çok ılımlı seviyede tuttu. Diğer sektörlerin çoğunluğu nihai ürün fiyatlarında önceki aya göre daha düşük oranlı artışlar yaptı. Bu durumun tek istisnası makine ve metal ürünleri sektörü oldu.
10 sektörün tamamı ağustos ayında daha uzun teslimat süreleri ile karşılaşsa da tedarik zinciri aksamalarında en kötünün geride kaldığına yönelik sinyaller devam etti. Tekstil firmalarının teslimat sürelerinde yükseliş çok kısıtlı kalırken en belirgin bozulma makine ve metal ürünlerinde gerçekleşti.
– “Piyasa koşullarında belirgin zorluklar söz konusu”
Açıklamada görüşlerine yer verilen S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, ağustos ayında üretimdeki zayıflamanın hız kesmesine rağmen Kovid-19 salgınının başlangıcından bu zamana en yüksek oranda yavaşlayan yeni siparişlerde durumun biraz daha endişe verici olduğunu belirtti.
Harker, hem iç hem de dış pazarlardaki zayıflıklar sebebiyle piyasa şartlarında belirgin zorlukların söz konusu olduğuna değinerek, şunları söyledi:
“Maliyet baskılarının ağustos ayında hafiflemeye devam etmesi, firmalar için belli bir rahatlama sağlıyor. Girdi fiyatlarındaki artışın iki buçuk yılı aşkın bir dönemin en ılımlı düzeyine gerilemesi, satış fiyatlarındaki yükselişin de yavaşlamasını sağladı. Fiyat artışlarının daha hafif seyretmesi önümüzdeki aylarda talepteki bozulmanın sınırlanmasına yardımcı olabilir.”
