2027-2029 dönemini kapsayan yeni Orta Vadeli Program’da (OVP), finans sektörüne yönelik üç yıllık yol haritası da belirlendi. Program kapsamında Türk lirası cinsinden tasarruf ve yatırım araçlarının teşvik edilmesi, yabancı para mevduatın cazibesinin azaltılması, TL mevduatın toplam mevduat içindeki payının artırılması ve vadelerin uzatılması hedefleniyor. Yatırım ve ihracata yönelik faaliyetlerde finansmana erişim koşullarının iyileştirilmesi de programın temel başlıkları arasında bulunuyor.
Kur Korumalı Mevduat’tan (KKM) çıkış sürecinin tamamlanmasıyla birlikte Ağustos 2023’te toplam mevduatın yüzde 26,2’sine kadar yükselen KKM bakiyesi tasfiye edildi. TL mevduatın toplam mevduat içindeki payı ise 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 61,5’e ulaştı.
KKM bakiyesi tamamen sıfırlandı
KKM’den çıkış stratejisi kapsamında gerçek kişiler için yeni hesap açma ve yenileme işlemleri 23 Ağustos 2025 itibarıyla sona erdirilmişti.
Bu kararın ardından 9,6 milyar dolar seviyesinde bulunan gerçek kişi KKM bakiyesi kademeli olarak gerileyerek Ağustos 2026’da tamamen sıfırlandı.
Tüzel kişiler için yeni hesap açma ve yenileme işlemleri ise 15 Şubat 2025 itibarıyla sonlandırıldı. Ağustos 2025’te 200 milyon dolar seviyesinde bulunan tüzel kişi KKM bakiyesi, Aralık 2025 itibarıyla sıfıra indi.
OVP döneminde yabancı para mevduatın cazibesinin azaltılmasına ve TL mevduatın hem payının hem de ortalama vadesinin artırılmasına yönelik politikaların devam etmesi planlanıyor.
Döviz kredilerindeki büyüme yüzde 11,2’ye geriledi
2026 yılı boyunca kredi büyümesini sınırlamaya yönelik çeşitli makroihtiyati adımlar uygulandı.
Ocak ayında yabancı para kredilere ilişkin büyüme sınırı sıkılaştırılırken, tüketici Kredili Mevduat Hesabı (KMH) limitleri için de büyüme sınırı getirildi.
Mart ayında kredi büyümesine dayalı zorunlu karşılık uygulamasından istisna edilen kredilerin kapsamı daraltıldı. Mayıs sonunda ise ihtiyaç ve taşıt kredileri, KMH limitleri ve Türk lirası ticari krediler için uygulanan kredi büyüme sınırları düşürüldü.
Yabancı para kredilere yönelik sınırların etkisiyle kur etkisinden arındırılmış yıllıklandırılmış YP ticari kredi büyümesi 28 Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 11,2’ye geriledi.
Ocak ayında ayrıca TL cinsinden yurt dışı repo işlemlerinden sağlanan fonlar ile yurt dışından kullanılan krediler için uygulanan zorunlu karşılık oranları artırıldı.
Ticari kredilerde TL ağırlığı arttı
OVP’de yer alan değerlendirmelere göre TCMB’nin para politikası adımları kredi faizlerine de yansıdı. Fonlama maliyetlerindeki artış, hem ticari hem de bireysel kredi faizlerinde etkili oldu.
Yabancı para kredi büyümesine yönelik sınırlamalar sonucunda ticari kredi kompozisyonunun Türk lirası lehine geliştiği belirtildi.
Sıkı finansal koşulların etkisiyle reel sektörün borçluluk ve finansal kaldıraç oranlarının tarihsel ortalamalarının altında kaldığı, yabancı para kredilerin ise daha çok büyük ölçekli firmalarda yoğunlaştığı kaydedildi.
OVP döneminde yatırım ve ihracatı destekleyen finansman kanallarının güçlendirilmesine devam edilmesi planlanıyor. Cari işlemler dengesini ve sürdürülebilir büyümeyi destekleyen faaliyetlerde finansmana erişim koşullarının iyileştirilmesi hedefleniyor.
Kredi kartı ve KMH büyümesine yönelik politikalar sürecek
Makroihtiyati düzenlemelerin hanehalkı borçluluğu üzerinde de etkili olduğu belirtilirken, bireysel kredi kartı ve KMH büyümesinde yavaşlama yaşandığı kaydedildi.
Ocak 2026 itibarıyla kredi kartı ve ihtiyaç kredisi borçları için yeniden yapılandırma imkânı da devreye alınmıştı.
Yeni OVP döneminde iç talebin dengelenmesi, enflasyon beklentilerinin kontrol altında tutulması ve cari açığın azaltılması amacıyla bireysel krediler ve hedefli olmayan ticari kredilerde para politikası duruşunu destekleyen uygulamaların sürdürülmesi öngörülüyor.
Bankalarda takipteki kredi oranı yüzde 2,9’a çıktı
Bankacılık sektöründe takibe dönüşüm oranı Temmuz 2026 itibarıyla geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 2,2 seviyesinden yüzde 2,9’a yükseldi.
Artışta KOBİ kredileri, tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarında takipteki alacak bakiyesinin yükselmesi etkili oldu.
Bununla birlikte takipteki alacaklar için ayrılan karşılıkların yüksek seviyede olması ve bankacılık sektörünün sermaye yapısının güçlü seyretmesi, OVP’de finansal istikrara yönelik riskleri sınırlayan unsurlar arasında gösterildi.
Sermaye yeterlilik rasyosu yüzde 16,6
Bankacılık sektöründe Sermaye Yeterliliği Rasyosu’nun (SYR) hesaplanmasında kullanılan geçici esneklikler 2026 yılı itibarıyla sona erdirildi.
Aralık 2025’te yüzde 19,7 olan sektörün sermaye yeterlilik rasyosu, düzenlemelerin de etkisiyle Ocak 2026’da yüzde 16,8’e, Temmuz 2026 itibarıyla ise yüzde 16,6’ya geriledi.
Bu oran, Basel kriterleri kapsamında belirlenen yüzde 8’lik yasal alt sınırın ve BDDK tarafından belirlenen yüzde 12’lik hedef oranın üzerinde kalmaya devam etti.
Basel III Final düzenlemelerine uyum sağlanacak
OVP döneminde bankacılık mevzuatının uluslararası standartlara uyumunun artırılması da planlanıyor.
Basel III Final olarak adlandırılan düzenlemelere uyum amacıyla, Avrupa Birliği mevzuatı da dikkate alınarak bankaların kamuya açıklama yükümlülüklerine ilişkin mevzuatta değişiklik yapılacak.
Bankaların kurumsal yönetim ilkeleri, iç sistemleri ve içsel sermaye değerlendirme süreçlerine ilişkin düzenlemelerin de uluslararası iyi uygulamalar doğrultusunda güncellenmesi hedefleniyor.
Tasarruf finansman şirketlerinin kontrollü büyümesini ve müşteri haklarının korunmasını sağlayacak düzenlemeler sürdürülürken, finans sektöründeki mevcut düzenlemelerin sadeleştirilmesine yönelik çalışmalara da devam edilecek.
Program kapsamında kalkınma bankacılığının etkinliğinin artırılması amacıyla mevzuat altyapısı ve organizasyon yapısının güçlendirilmesi de 2027-2029 döneminin finansal sektör hedefleri arasında yer alıyor.
