Ticaret Bakanlığı tarafından taşınmaz satışlarında dolandırıcılık, sahtecilik ve ödeme ihtilaflarını azaltmak amacıyla geliştirilen Güvenli Ödeme Sistemi’nin uygulamaya alınma tarihi 1 Ekim’e ertelendi. Sistemle birlikte taşınmaz mülkiyeti ile satış bedelinin güvenli ve eş zamanlı şekilde el değiştirmesi hedefleniyor.
Güvenli Ödeme Sistemi İçin Teknik Hazırlık Süresi Uzatıldı
Taşınmaz ticaretinde güvenliği artırmak amacıyla geliştirilen Güvenli Ödeme Sistemi’nin 1 Temmuz’da zorunlu olarak devreye alınması planlanıyordu. Ancak Ticaret Bakanlığı, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve ilgili paydaşlar arasında yürütülen teknik süreçlerin ve entegrasyon çalışmalarının tamamlanabilmesi için uygulamanın başlangıç tarihini 1 Ekim’e erteledi.
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik’te yapılan değişiklik kapsamında hayata geçirilecek sistem, alıcı ve satıcıların dolandırıcılık, hırsızlık ve sahtecilik gibi risklere maruz kalmadan işlem yapmasını amaçlıyor. Aynı zamanda kayıt dışılığın azaltılması ve yüksek tutarlı para transferlerinin güvenli ortamda gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
Güvenli Ödeme Sistemi Nedir?
Güvenli Ödeme Sistemi, taşınmaz satışlarında satış bedelinin güvenli ve eş zamanlı olarak el değiştirmesini sağlayacak bir ödeme altyapısı olarak tasarlandı. Bu sistemde alıcının ödediği tutar, tapu devri tamamlanmadan doğrudan satıcının hesabına aktarılmayacak.
Satış bedeli, belirlenen ödeme altyapısı üzerinden güvence altına alınacak. Tapuda mülkiyet devri tamamlandığında ödeme satıcının hesabına geçecek. Böylece taşınmazın mülkiyeti ile satış bedeli aynı anda el değiştirmiş olacak.
Sistem Hangi Sorunlara Çözüm Getirecek?
Türkiye’de taşınmaz satışlarında bedelin çoğunlukla elden ödenmesi, taraflar arasında zaman zaman ödeme ihtilaflarına ve güven sorunlarına yol açabiliyor. Yüksek tutarda nakit taşınması ise hırsızlık ve benzeri güvenlik risklerini beraberinde getirebiliyor.
Güvenli Ödeme Sistemi, bu riskleri azaltmak amacıyla geliştirildi. Sistem sayesinde alıcının ödediği tutarın tapu devri tamamlanmadan satıcıya geçmemesi, satıcının da tapu devri sonrasında satış bedelini güvenli şekilde alması sağlanacak.
Bu yönüyle sistem, taşınmaz alım-satım işlemlerinde hem ödeme güvenliğini hem de işlem şeffaflığını artırmayı amaçlıyor.
Güvenli Ödeme Sistemi Nasıl Çalışacak?
Uygulama kapsamında belirlenen bankalarda hesap açılarak taşınmaz satış bedeli bu hesaplarda bloke edilecek. Vatandaşlar, kendilerine verilen referans numarasıyla e-Devlet üzerinden başvuru yaparak tapu dairesindeki işlemlerini başlatabilecek.
Tapu işlemlerinin tamamlanmasının ardından tapu dairesinin onayıyla satış bedeli satıcının hesabına aktarılacak. Satış işlemi herhangi bir nedenle gerçekleşmezse para güvenli ödeme hesabında kalacak ve işlem tamamlanmadığı takdirde ilgili tarafa iade edilecek.
Sistem üzerinden gerçekleştirilecek her işlem için kullanım bedeli alınacak. Bu bedel, satıcıya aktarılacak taşınmaz satış tutarından mahsup edilecek.
Güvenli Ödeme Sistemi Kimleri Kapsayacak?
Ticaret Bakanlığına verilen yetki kapsamında, Güvenli Ödeme Sistemi’nin devreye alınması üç ay ertelenerek uygulamanın 1 Ekim’den itibaren zorunlu hale gelmesi kararlaştırıldı.
Sistem, taşınmazın mülkiyetini devreden gayrimenkul sahibi satıcı ile taşınmazı satın alan alıcıyı kapsayacak. Uygulama yalnızca gerçek kişiler arasında yapılan satışlarla sınırlı olmayacak. Şirketler ve benzeri tüzel kişiler tarafından gerçekleştirilen taşınmaz alım-satım işlemleri de sistem kapsamında yer alacak.
Emlakçılar Güvenli Ödeme Sürecinde Nasıl Yer Alacak?
Güvenli ödeme süreci, bankalar ve tapu işlemleri üzerinden yürütülecek. Emlakçılar ise bu süreçte aracı ve yönlendirici konumunda olacak.
Bu kapsamda emlakçılar, alıcı ve satıcıyı bir araya getirebilecek, referans numarası ve sistem kullanımı konusunda taraflara yardımcı olabilecek. Ayrıca alıcı ve satıcıların tapu işlemleri ile ödeme adımlarına hazırlanmasında destek sağlayabilecek.
Taşınmaz satışlarında Güvenli Ödeme Sistemi’nin zorunlu hale gelmesiyle birlikte, satış bedelinin güvenli ortamda tutulması, tapu devriyle eş zamanlı aktarılması ve alım-satım işlemlerinde dolandırıcılık risklerinin azaltılması amaçlanıyor.
