Türkiye’de 10 gün sonra yapılacak cumhurbaşkanı ve parlamento üyeleri seçimleri için oy verme saatleri sabah 08.00 ile akşam 17.00 arasında olacaktır. Seçmen bilgi kağıdının bulunması oy kullanmak için zorunlu değildir ancak kimlik belgesinin yanınızda bulunması gerekmektedir.
Sandığa gitmeden önce, hangi okulda veya binada oy kullanacağınızı öğrenmek için Yüksek Seçim Kurulu’nun (YSK) resmi web sitesini veya mobil uygulamasını kullanabilirsiniz. Ayrıca, oylamanın düzenli bir şekilde yapılmasını sağlamak için sandık görevlilerine saygılı davranmanız ve seçim kurallarına uymaya özen göstermeniz önemlidir.
Deprem bölgelerindeki seçmenlerin güvenli şekilde oy kullanabilmeleri için YSK tarafından konteyner alanlar oluşturulmuştur. Depremden etkilenen illerden taşınan seçmenler, kayıtlarını aldırdıkları yerlerde oylarını kullanabileceklerdir. Toplamda yurt içinde 64 milyon 113 bin 941 seçmen oy kullanacak, bunların 4 milyon 904 bin 672’si ilk kez oy kullanacak. Cezaevinde tutuklu ve taksirli suçlardan hükümlü seçmen sayısı ise 53 bin 172.
Saat 08.00 ile 17.00 arasında oy kullanımı yapılacak olan seçimlerde, oy vermenin bitiş saati gelmesine rağmen sandık başında oylarını kullanmak üzere bekleyen seçmenler varsa, sandık kurulu başkanı seçmenleri saydıktan ve kimliklerini aldıktan sonra sırayla oylarını kullanmalarına izin verecektir. Saat 17.00’den sonra gelen seçmenler oy kullanamayacaktır.
Seçmenler, Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarasını taşıyan nüfus cüzdanı, resmi dairelerce verilen soğuk damgalı kimlik kartı, pasaport, evlenme cüzdanı, askerlik belgesi, sürücü belgesi, hakim ve savcılar ile yüksek yargı organı mensuplarına verilen mesleki kimlik kartı, avukat, noter ve askeri kimlik kartı gibi resmi nitelikteki belgelerden birini başkana verecek ve seçmen sıra numarasını söyleyecek. Bu belgelerden birini vermeyen seçmen oy kullanamayacaktır.
Seçmen bilgi kağıdının getirilmesi zorunlu değildir. Seçmen bilgi kağıdı gelmeyenler, nerede, hangi sandıkta oy kullanacağını YSK’nın internet sitesinden öğrenerek oyunu kullanabileceklerdir.
Seçmenlere iki oy pusulası verilecek. Cumhurbaşkanı ve Milletvekili seçimlerine ilişkin iki oy pusulası tek zarfa konulacak. Yanlış oy kullandığını düşünen ve yeni pusula isteyen seçmene yenisi verilmeyecektir.
73 ülkedeki 156 yurt dışı temsilciliğinde sandık kurulları oluşturuldu. Bu temsilciliklerde oy verme işlemi, 9 Mayıs’ta sona erecek. Bu tarihe kadar oy kullanamayan yurt dışı seçim kütüğüne kayıtlı seçmenler, 46 gümrük kapısında, 14 Mayıs 2023 Pazar günü saat 17.00’ye kadar oy verebileceklerdir. Gümrüklerde 24 saat oy verme işlemi devam edecek.
Oy pusulalarında yırtık, işaret veya yazı olmamasına dikkat edilecektir. “TERCİH” veya “EVET” mührü dışında, pusulanın herhangi bir yerine imza atılması veya işaret konulması halinde oy geçersiz sayılacaktır. Oy pusulalarından başka, zarfa hiçbir şey konulmayacak, aksi halde kullanılan oy geçersiz sayılacaktır.
Seçmenler, cumhurbaşkanına ve milletvekillerine yönelik tercihte bulundukları iki ayrı oy pusulasını aynı zarfa koyarak sandığa atacaklardır. Önce cumhurbaşkanı seçimine ait oy pusulalarının sayım ve dökümü yapılacaktır. Zarftan çıkan oy pusulalarında bir seçim türüne ait olanın geçersiz olması, diğerinin geçersiz sayılmasını gerektirmeyecektir.
Seçmenler, “EVET” ve “TERCİH” mührünü istedikleri partiye basacaklardır. Mührün, “siyasi partiye ayrılan alana”, “hem bir siyasi partiye ayrılan alana hem de ittifak unvanı bölümüne” veya “ittifak unvanı bölümüne taşacak şekilde, bir siyasi partiye ayrılan alana” basılması halinde, bu oy pusulaları geçerli kabul edilecektir.
Sonuçlar, sayım döküm cetvelinde o siyasi partinin cetveldeki sütununa işaretlenecektir. Pusulada yalnız ittifak alanı içerisine mührün basıldığı her durumda, bu oy pusulaları da geçerli kabul edilecek ve sayım döküm cetvelinde ittifakın “ortak oyları” sütununa ayrı ayrı işaretlenecektir. İttifak içindeki siyasi partinin ortak oylardan gelen payı, partilerin oy oranlarına göre hesaplanarak dağıtılacaktır.
Seçimlerde oyların kullanımı, sayımı ve tutanağa geçirilmesinde 5’i siyasi parti temsilcisi olmak üzere 7 kişilik sandık kurulu görevli olacaktır. Seçim günü oy verme süresinin 17.00 itibarıyla dolmasıyla sandık kurulu başkanı tarafından sandıklar açılacak ve oyların sayılmasına başlanacaktır.
YSK, seçim sonuçlarının ilçelerden hızlı ve güvenli bir şekilde merkeze aktarılması, sandık sonuç tutanakları ile seçim sonuçlarının siyasi partilerle eş zamanlı paylaşılması, seçimlerin hızlı, şeffaf, ekonomik ve denetlenebilir biçimde gerçekleştirilmesi için 2007’den bu yana kısa adı SEÇSİS olan Seçim Bilişim Sistemi’ni kullanmaktadır.
Sandık sonuçları, sandık kurulu tarafından tutanak altına alınacak, ilçe ve il birleştirme tutanakları da siyasi parti temsilcilerinin huzurunda düzenlenecek, birer örnekleri parti temsilcilerine verilecek ve vatandaşların görebileceği şekilde de asılacaktır.
Ardından ilçe seçim kurullarında SEÇSİS’e girilen veriler doğrudan YSK’ya ulaşacak, eş zamanlı olarak da siyasi partilerle paylaşılacaktır. Seçim sonuçlarının kesinleşmesinden sonra tüm sandık sonuçları ve ıslak imzalı tutanaklar YSK’nın internet sitesi üzerinden vatandaşların erişimine açılacaktır.
Seçim günü bütün yayınlar, saat 21.00’den sonra serbest olacaktır, ancak YSK tarafından gerek görülmesi halinde saat 21.00’den önce de yayınların serbest bırakılmasına karar verilebilecektir. Bu durumda YSK, cumhurbaşkanı seçimi geçici sonuçlarını seçim günü saat 23.59’a kadar ilan edecektir.
İlk oylamada geçerli oyların salt çoğunluğu sağlanmadığı takdirde seçim ikinci oylamaya kalacaktır. İlk seçimde en çok oy alan iki aday, 28 Mayıs’ta yapılacak ikinci oylamada yarışacaktır.
Cumhurbaşkanı seçiminin ikinci oylamaya kalması halinde seçmenler, aynı seçmen bilgi kağıdı ile ilk seçimde oy verdikleri sandık alanlarında oylarını kullanacaklardır.
