Ticaret Bakanlığı’ndan gelen son açıklamaya göre, Reklam Kurulu tarafından yapılan incelemeler sonucunda, mevzuata aykırı bulunan 120 reklam dosyasına durdurma cezası ve toplamda 12.231.507 TL idari para cezası verildi. Bu karar, yapay zeka tarafından oluşturulan reklamları inceleme pratiği açısından tarihi bir dönüm noktası olarak kabul edilmektedir.
Reklam Kurulu’nun bu kararı, vatandaşları mağdur edici ve tüketici algısını manipüle edici reklamların önüne geçme amacını taşımaktadır. Kurul, özellikle yapay zeka ile oluşturulan reklamların etkilerini değerlendirmeye almıştır.
12 Eylül 2023 tarihinde gerçekleştirilen 337 sayılı toplantıda, 138 dosya incelenmiş ve bunlardan 120’si mevzuata aykırı bulunarak durdurma cezası ve idari para cezasıyla cezalandırılmıştır.
Reklamların yapay zeka tarafından oluşturulma şekli ya da hangi mecrada yayımlandığına bakılmaksızın, tüketicilerin satın alma kararlarına etki eden reklamların incelenmesi gerektiği vurgulanmıştır. Bu kapsamda, yapay zeka uygulaması “ChatGPT” tarafından oluşturulan reklamlarda rakip ürünleri aşağılayıcı ifadeler kullanıldığı tespit edilmiş ve bu reklamlara idari yaptırım uygulanmıştır.
Ayrıca, son dönemde sosyal medya platformlarında yasak olan alkollü içeceklere ilişkin reklamların yer aldığı gözlemlenmiş ve bu reklamlar Reklam Kurulu tarafından incelenmiştir. Özellikle alkollü içeceklerin örtülü bir şekilde tanıtıldığı reklamların incelenmesi sonucunda idari yaptırım uygulanmıştır.
Kurul aynı zamanda, reklamlı içeriklerin tüketici algısını istismar edecek şekilde açık ve anlaşılır olmaması durumunda da idari yaptırım uygulanacağını belirtmiştir.
Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin karar verme süreçlerinde manipülatif reklamların etkisine maruz kalmaması ve ticari ahlaka uygun olmayan uygulamalardan kaçınılması amacıyla çalışmalarına devam edeceğini vurgulamıştır. Bu önlemlerle, tüketici haklarının korunması ve reklam dünyasının daha şeffaf hale getirilmesi hedeflenmektedir.
