EYT için kurulan Çalışma Grubu masasında yeni formüller çıktığı belirtildi. Milyonlarca EYT ile ilgili gelişme bekleyen insanla Bilgin gelişmeleri paylaştı. Peki EYT ile ilgili son gelişmeler nelerdir? Bakan Bilgin’in EYT ile ilgili açıklamasının detaylarına haberimizden ulaşabilirsiniz.
Bakan Bilgin EYT açıklamaları
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin EYT ile ilgili açıklamalarda bulundu. Bilgin, çalışma dosyalarının önünde olduğunu, tüm sosyal meseleleri çözmek için çalışmalar yürütüp, formüller aradıklarını söyledi. Daha önce 3600 ek gösterge sorunu ile ilgili, asgari ücret ile ilgili çözüm bulunduğu gibi sözleşmeli personel ve EYT ile ilgili çözümleri de insanlarla paylaşacağını söyledi. EYT için 2022 senesinin 6. ayından itibaren kurulan Çalışma Grubu ile birlikte sözleşmeli memurların kadroya alınması ve EYT ile ilgili gelişmelerin yaşanacağı aktarıldı. Söylenene göre EYT ve sözleşmeli memurların kadroya alınması ile ilgili çalışmalar tamamlandıktan sonra 2023 senesinin Ocak ayında bu formüller meclise sunulacak. Çalışma grubu özellikle emeklilikte yaşa takılan vatandaşlar için birçok seçeneği değerlendirecek çalışmalar yapıyor. 8 Eylül 1999 senesinden önce sigortalı olan çalışanlar yıl ve prim şartını tamamlıyor olsa da bu şartı tamamlamayan vatandaşlar da var.
Aynı zamanda farklı kurumlarda çalışan kişilerin de 7 senelik sigorta sürecinde en fazla hangi kurumdan prim aldığına bakılıyor. Bu durum değerlendirildikten sonra da kişinin Bağ-Kur, Emekli Sandığı ya da SSK’dan emekli olacağına bakılacak. Bu da prim sayısı emekli olunacak kuruma göre belirlenmiş olacak. EYT ile ilgili yapılan çalışmalarda öncelik ise kaç kişinin EYT’den yararlanacağı olacak. Örnek olarak erkek çalışan prim ve sene şartını yerine getirme şartıyla bugün itibariyle 19 Temmuz 1997 senesi ve öncesinde sigortası başlayanlar 25 seneyi tamamlamış oluyor. Bu tarihten sonra sigortası başlayanlar ise kademeli olarak 25 seneyi tamamlayacak. Kadınlar ise 20 senelik sigorta şartını tamamlamış olacak. Primi eksik olanlar senesini tamamlamış olsa bile bu sefer de primini tamamlaması için kademeli bir süreç aşlayacak. Bu durumda borçlanma imkanı da emekli olmak isteyen vatandaşa sunulacak. Aynı zamanda sunulan diğer imkanlardan biri de 2600 günle kısmen emekli olmak. Bu durumda da erkek sigortalılar da 3600 gün ve 55 yaş, kadın çalışanlar da ise 3600 gün ve 50 yaş şartı aranacak. Belirlenen bu şartlardan hangisi en son tamamlanıyorsa o tarih itibariyle yaş şartı belirlenecek. Bu da kısmen emeklilik durumu olarak ortaya çıkacak.
Önemli olan prim farkları
EYT ile ilgili yapılan çalışmalarda önemli olan prim farkı. Sigortalı çalışanlardan primi çok olan ve az olan arasında bir adalet sağlanması bekleniyor. Yıl şartı ve yaş şartı düşünülmezse primi fazla olan kişilerin bir avantaj alması bekleniyor. Örnek olarak 5000 günü tamamlayan ve 46 yaşında olan çalışan ve 9 bin günü olan ve 51 yaşında olan kişi aynı anda emekli olamayacak. Bu konu devreye girdiğinde de prim ve yaş avantaj sağlıyor olacak. Avrupa modelinde olduğunda da belli bir kesinti ile kalan senelerin tamamlanması düşüncesi ortaya çıkacak. Yine kadın ve erkek için de yaş sınırı veya prim sınırı koyulması da düşünülüyor. Yaş şartına az bir zaman kalan kişilere de öncelik tanınması söylentiler arasında yer alıyor.
Maaş bağlanması düşünülüyor
Emekli olduktan sonra bağlanacak maaş ile ilgili de çalışmalar yapılıyor. Bu konuda üçlü bir çalışma yapıldığı biliniyor. Her dönem farklı bir maaş ve kat sayısı kullanılıyor. 2000 senesi öncesi, 2000 senesi ile 2008 senesi arası ve 2008 senesi sonrası yapılacak çalışmalar hesaplanarak maaş ortaya çıkarılıyor. Bu çalışmalar sonucunda Hazine ve Maliye Bakanlığı da devreye girerek mali konular da ortaya çıkacak. Adaletli olarak ve sosyal faydası olduğu düşünülerek en tatmin edici çalışmanın ortaya çıkacağı söyleniyor. Tüm bu formüller en sonunda tek bir çalışma haline getirilerek Ocak ayında meclise sunulacak. Sözleşmeli memurların kadroya alınmasına dair konuların çalışmalarının da Ekim ayında düzenlenerek meclise gönderilmesi bekleniyor.
EYT ile ilgili birkaç formül konuşuluyor
9 Eylül 1999 senesinden önce sigortalı olarak vatandaşlar için ilk aşama ile ilgili birçok çalışma yapılıyor. 1999 Eylül ayından önce sigortalı olan vatandaşlar 15 seneyi ve 3600 gün primi tamamladıktan sonra kadınların 50, erkeklerin de 55 yaşı doldurduktan sonra kısmen emekli olma hakkı kazanıyorlar. Emekli yaşı ise 3 şartın bittiği tarihe göre değişkenlik gösteriyor. Kadınların 58, erkeklerin 60 yaşı bulduğu şartlar biliniyor. Bu düzenleme ile birlikte emeklilikte yaş şartının ortadan kalkması bekleniyor. Bunun sonucunda 3600 prim gününü tamamlayan erkekler 55, kadınlar ise 50 yaşında emekli olabilecek. Diğer bir konuşulan formül de kadınların 20, erkeklerin 25 sene prim gününü tamamlamaları ile ilgili. Emekli maaşının bağlanması için burada aranacak şart 9 Eylül 1999 senesinden önce sigortasının başlaması, kadınların 20 sene yani 7200 prim gününü tamamlaması, erkeklerin ise 25 sene yani 9 bin prim gününü tamamlaması olarak belirlenecek. Eğer EYT çalışması tamamlandıktan sonra kişi bu şartları taşıyorsa yaş şartı aranmadan emekli olma hakkı kazanacak. Diğer bir durumda emekli olmak için yaşa takılan insanlarla ilgili. Daha önce EYT çalışmalarında 50 yaş sınırının getirilmesi düşünülüyordu. Diğer bir durum ise prim gününü dolduran ancak yaşının gelmesini bekleyenler ile ilgili. Bir diğer düşünülen formül de Avrupa Modeli olarak biliniyor. Avrupa Modeli hayata geçerse eğer kişinin emekliliğine kaç sene kaldıysa her sene için belli bir maaş kesintisi ile emekli olabiliyor. Bu da kısmen emeklilik olarak biliniyor. Yani bu durum sonucunda daha az maaş alarak erken emekli olma imkanı ortaya çıkıyor. Belirlenen emeklilik yaşı geldikten sonra ise maaştaki kesinti ortadan kaldırılıyor. Diğer bir formül ise prim ve süre formülü ile ilgili. 9 Eylül 1999 senesinden önce sigortalı başlayanların ilk sigortasının başladığı tarihe göre 5000 ve 5975 prim günü kadınlarda 20, erkeklerde 25 seneyi tamamlamaları gerekiyor. Bu şartları tamamlayan kişilerin de yaşı önemsenmeden emeklilik hakkı tanınabilecek. Bir diğer formül ise yaşını bekleyen vatandaşlar için kademeli emeklilik sunmak.
