Önümüzdeki yıl piyasaların, yatırımcıların ve tüketicilerin yakından takip edeceği 10 gelişme:
1- TÜM GÖZLER UKRAYNA’DA
Enerji fiyatları, enflasyon, yüksek faizler, ekonomik büyüme ve gıda kıtlığı Ukrayna’daki çatışmanın gelecek aylarda nasıl sonuçlanacağına bağlı. Ukrayna’nın hızlı ilerlemesi Vladimir Putin’i tehdit edebilir fakat işin çıkmaza girmesi en olası sonuç gibi gözüküyor.
2- RESESYON KAPIDA
Merkez bankaları, yüksek enerji fiyatlarıyla körüklenen enflasyonu bastırmak adına faizleri yükselttikçe büyük ekonomiler resesyona girecek. Amerika’nın durgunluğu nispeten hafif, Avrupa’nınki daha acımasız olacak. Güçlü dolar, şu anda artan gıda fiyatlarının vurduğu yoksul ülkelere zarar verdiğinden acı küresel olarak hissedilecek.
3- İKLİM KONUSUNDA UMUT IŞIĞI
Ülkeler enerji kaynaklarını güvence altına almak adına acele ederken kirli fosil yakıtlara geri dönmeye başladı. Fakat savaş, orta vadede hidrokarbonlara daha güvenli bir alternatif olan yenilenebilir enerji kaynaklarına geçişi hızlandıracak. Rüzgâr ve güneş kadar, nükleer ve hidrojen de çok fayda sağlayacak.
4- ÇİN’İN ZİRVESİ?
Nisan ayında Hindistan’ın nüfusu yaklaşık 1.43 milyarla Çin’in nüfusunu geçecek. Çin’in nüfusu düşüşte ve ekonomisi ters rüzgarlarla karşı karşıyayken Çin’in dünyanın en büyük ekonomisi olup olmayacağına yönelik tartışmalar sürüyor. Daha yavaş bir büyüme, Çin ekonomisinin asla Amerika’yı geçemeyeceği anlamına gelebilir.
5- BÖLÜNMÜŞ AMERİKA
ABD’de cumhuriyetçiler ara seçimlerde beklenenden daha kötü performans sağlasa da kürtaj ve silahlanma gibi bir dizi çekişmeli Yüksek Mahkeme kararından sonra sosyal ve kültürel ayrımlar genişlemeye devam ediyor. Donald Trump’ın 2024 yılı başkanlık yarışına resmen girmesi bu yangını körükleyecek.
6- SICAK NOKTALAR
Rusya Ukrayna’daki savaşa odaklandığından dolayı başka yerlerde çatışma riskini artıyor. Rusya’nın dikkati dağılmışken arka bahçesinde çatışmalar çıkıyor. Çin, Tayvan konusunda harekete geçmek adına daha iyi bir zaman olmayacağını düşünebilir.
Himalayalar’da Hindistan-Çin gerilimi yükseltebilir. Ayrıca Economist’in tahminlerine göre, 2023 yılında Ege’de Türkiye-Yunanistan gerilimi sonrası Türkiye’nin bir müdahalesi söz konusu olabilir.
7- DEĞİŞEN İTTİFAKLAR
Jeopolitik gelişmelerin ortasında ittifaklar da sorunlara cevap üretmeye çalışıyor. Ukrayna’daki savaşla canlanan NATO iki yeni üyeyi ağırlayacak. Ayrıyeten Suudi Arabistan Abraham Anlaşmaları’na katılabilir.
Önemi yükselen diğer gruplar arasında Dörtlü Güvenlik Diyaloğu (Quad- ABD, Avustralya, Hindistan, Japonya) ve AUKUS (Avustralya, İngiltere, ABD) ve I2U2 (Hindistan, İsrail, BAE ve ABD) bulunacak.
8- İNTİKAM TURİZMİ
Gezginler karantina sonrası “intikam” turizmine yöneldikçe, turizm harcamaları 2019 yılındaki 1,4 trilyon dolarlık düzeyine neredeyse geri dönecek fakat bunun tek sebebi enflasyonun fiyatları yukarı çekmesi.
1,6 milyar olan uluslararası turist sayısı 2019 yılında hala salgın öncesi seviye olan 1,8 milyarın altında olacak. Firmalar maliyetleri düşürdükçe iş seyahatleri zayıf kalmaya devam edecek.
9- METAVERSE
Sanal dünyalarda çalışma ve eğlenme fikri video oyunlarının ötesine geçecek mi? 2023 senesinde Apple ilk ürünlerini piyasaya sürerken Meta’nın da stratejisini değiştirip değiştirmemeye karar vermesi bize cevap sağlayacak. Bu arada parolaların yerini alacak Passkeys teknolojisinin de yükselmesi de düşünülüyor.
10- YENİ YIL, YENİ KAVRAMLAR
Passkeys kavramını hiç duydunuz mu? 2023’te bunun gibi pek çok yeni kelime hayatımıza girecek. Yapılaşma karşıtlığı demek olan ‘Nimby’, konut arzının artırılmasını destekleyenleri tanımlayan ‘Yimby’ gibi pek çok kavramı 2023 senesinde duyacağız. Kriptografi ve synfuel (sentetik yakıt) gibi kavramlara da yakında aşina olmamız muhtemel.
