Fed Başkanı Jerome Powell, Eylül toplantısında politika faizinin 25 baz puan indirilerek yüzde 4,00–4,25 aralığına düşürülmesinin ardından yaptığı açıklamada, kısa vadede enflasyona ilişkin risklerin yukarı, istihdama yönelik risklerin ise aşağı yönlü olduğunu belirtti. Powell, ekonomide büyümenin yılın ilk yarısında ılımlı seyrettiğini, işsizlik oranının düşük kalmakla birlikte yükseliş gösterdiğini ve istihdam artışlarının yavaşladığını vurguladı.
İstihdam piyasasında zayıflama sinyalleri
Powell, istihdam artışındaki ivme kaybının bir bölümünün daha düşük göç ve iş gücüne katılım oranlarındaki gerilemeyle ilişkili olabileceğini söyledi. Buna karşın iş gücü talebinin de zayıfladığını, son dönemdeki istihdam yaratma hızının işsizliği sabit tutmak için gerekli “başa baş” seviyesinin altında göründüğünü ifade etti. Ücret artışlarının yavaşlamaya devam ettiğini ancak hâlâ enflasyonun üzerinde seyrettiğini belirten Powell, “Hem iş gücü arzında hem de talebinde aynı anda belirgin yavaşlama görmek olağan dışı. Bu ortamda istihdama yönelik aşağı yönlü riskler arttı.” dedi.
Enflasyon görünümü ve beklentiler
Fed Başkanı, enflasyonun son dönemde hızlandığını ve görece yüksek seviyelerde kaldığını dile getirdi. Hizmet enflasyonunda dezenflasyon eğiliminin sürdüğünü aktaran Powell, kısa vadeli enflasyon beklentilerinin yıl boyunca tarifelere ilişkin haber akışına paralel olarak piyasa ve anket göstergelerinde yükseldiğini, buna karşın uzun vadeli beklentilerin büyük ölçüde yüzde 2 hedefiyle uyumlu kaldığını kaydetti.
Tarifelerin etkisi: “Tek seferlik” mi, daha kalıcı mı?
Powell, yüksek tarifelerin bazı mal gruplarında fiyatları yukarı çekmeye başladığını, ancak bunların ekonomik aktivite ve enflasyon üzerindeki toplam etkisinin henüz netleşmediğini söyledi. Temel senaryonun, tarifelerin enflasyon üzerinde nispeten kısa süreli ve “tek seferlik” bir etki yaratacağı yönünde olduğunu belirten Powell, daha kalıcı bir etki olasılığının da göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Politika duruşu ve ileriye yönelik rehberlik
Karar metninde, ekonomik görünüme ilişkin belirsizliğin yüksek seyrettiği, istihdama yönelik aşağı yönlü risklerin arttığı ve politika faizine dair ilave ayarlamaların veri akışı, görünüm ve risk dengesi ışığında değerlendirileceği belirtildi. Powell, “Kısa vadede enflasyon riskleri yukarı, istihdam riskleri aşağı yönlü; bu zorlu denge nedeniyle daha nötr bir politika duruşuna doğru bir adım daha attık.” ifadesini kullandı. Ayrıca, Komite’nin hedeflere ilerlemeyi tehdit edecek yeni riskler ortaya çıkması halinde politikayı gerektiğinde ayarlamaya hazır olduğu mesajını yineledi.
Daha büyük indirim sorusu ve veri akışı
Powell, 25 baz puanın üzerinde bir indirimin hangi koşullarda gündeme geleceğine ilişkin soruya, “Bugün 50 baz puan için geniş bir destek yoktu.” yanıtını verdi. Son beş yılda gerektiğinde hızlı ve büyük adımlar atıldığını anımsatan Powell, mevcut koşullarda böyle bir ihtiyaç görmediklerini söyledi. Tarım dışı istihdam verisinde yapılan 911 bin kişilik aşağı yönlü revizyona da değinen Powell, geriye dönük düzeltmelerin bekledikleri yönde olduğunu aktararak, “Hayatı dikiz aynasıyla değil ön camdan bakarak yaşamalıyız. Şu anki tabloya göre uygun adımı attık. İş gücü piyasasının daha fazla zayıflamasını istemiyoruz.” dedi.
