Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) deprem bölgesindeki konut arzı ile bölgesel kira enflasyonu arasındaki ilişkiyi inceleyen çalışması, hızlanan konut üretiminin kira artışlarını sınırlamaya başladığını ortaya koydu. Analize göre, yeniden inşa faaliyetleriyle artan konut arzı yalnızca deprem illerinde değil, göç alan çevre illerde de kira enflasyonunun gerilemesine katkı sağlıyor.
TCMB’nin değerlendirmesinde, deprem sonrasında yoğunlaşan konut üretiminin bölgedeki konut stokunu yeniden oluşturduğu ve arz tarafındaki bu genişlemenin kira fiyatları üzerinde aşağı yönlü etki yarattığı belirtildi.
Deprem bölgesinin yapı izinlerindeki payı yüzde 20’yi aştı
Çalışmaya göre deprem bölgesinin Türkiye genelindeki yapı kullanım izinleri içindeki payı, deprem öncesinde yaklaşık yüzde 12 seviyesinde bulunuyordu.
Yeniden inşa çalışmalarının hızlanmasıyla bu oran 2025 yılında yüzde 20’nin üzerine çıktı.
Konut teslimatlarındaki artışın ardından, 2023 ve 2024 yıllarında Türkiye ortalamasının üzerinde seyreden bölgesel kira enflasyonunun 2025’te belirgin şekilde yavaşladığı görüldü.
Göç alan çevre illerde de kira artışları geriledi
TCMB’nin analizinde konut üretiminin etkisinin yalnızca deprem bölgesiyle sınırlı kalmadığına dikkat çekildi.
Deprem sonrasında yoğun göç alan çevre illerde kira enflasyonu, 2026 yılında diğer illere kıyasla daha düşük seviyelerde gerçekleşti.
Bu gelişmede deprem bölgesindeki konut stokunun yeniden oluşmasıyla geri göç hareketlerinin hızlanması ve daha önce göç alan şehirlerde kiralık konuta yönelik talebin azalmasının etkili olduğu değerlendiriliyor.
İnşaat istihdamında yön değişimi başladı
Deprem konutlarının önemli bölümünün tamamlanma aşamasına yaklaşması, inşaat sektöründeki istihdam hareketlerine de yansıdı.
TCMB verileri, deprem bölgesinde inşaat istihdamındaki artışın yavaşladığını, buna karşılık diğer illerde sektördeki istihdamın yükselmeye başladığını gösteriyor.
Bu görünüm, deprem bölgesinde yoğunlaşan yeniden inşa faaliyetlerinin ilerleyen dönemde ülkenin diğer bölgelerine doğru kaymaya başladığına işaret ediyor.
Konut arzının kira enflasyonuna etkisi sürebilir
Merkez Bankası, konut arzındaki genişlemenin önümüzdeki dönemde de kira fiyatlarının artış hızını sınırlayabileceğini değerlendiriyor.
Konut stokunun güçlenmesi ve kiralık konut talebindeki bölgesel dengenin yeniden oluşmasıyla, kira enflasyonundaki yavaşlamanın genel enflasyon görünümüne de destek sağlayabileceği öngörülüyor.
