Kripto para ekosisteminde blok zincirlerde gerçekleşen, zincir bölünmeleri çatallanma ile tanımlanır. Çatallanmadan önce aynı işlem geçmişine sahip olan bu iki zincir, bölünme işleminin ardından kendi şartlarını ve kurallarını oluşturarak, bu şekilde işlevine devam eder.
Zincirin bölünmesinin ardından, yeni zincir mevcut cüzdanlar ve madencilik yazılımları tarafından işlevine devam edip etmeyeceğine bakılarak iki farklı isme ayrılır. Bu çatallanma işlemlerine Soft Fork (Yumuşak Çatallanma) ve Hard Fork (Sert Çatallanma) denir. Şimdi detaylı olarak, bu iki çatallanmayı inceleyelim.
HARD FORK (SERT ÇATALLANMA)
Blok zincirin kurallarını değiştiren protokol güncellemelerine Sert çatallanma denir. Blok zincirini eşleştiren ve madencilik yapan düğümlerin oluşturulan yeni zinciri işlevine göre kullanabilmesi için bu protokolün kullandığı kural ve şartları yerine getirmesi gerekir. Bu yazılım olmadan yeni blok zinciri kullanımı gerçekleşmez. Aksi durumda düğümlerin (node’ların) yeni zincire erişimi gerçekleşmez ve bağlanmaz. Bununla birlikte önceki blok zincirinin kurallarıyla işlevine devam eder. Bu süreçte yeni kripto para birimi ve blok zincirin meydana gelmesine sebep olabilir.
Proje ya da yazılım geliştirici toplulukların arasındaki anlaşmazlık sonucu oluşan Sert çatallanmanın ardından yeni bir kripto paranın meydana geldiğini belirtmiştik. Buna örnek verecek olursak, Bitcoin blok zincirinde meydana gelen sert çatallanma ile Bitcoin Cash blok zinciri meydana gelmiştir. Bu blok zincir, Bitcoin blok zincirinden bağımsız olarak çalışmaya başlamış ve işlevine devam etmektedir. Bu blok zincirle Bitcoin Cash adında bir kripto para ortaya çıkarak, kripto para ekosistemine dahil olmuştur. Öte yandan oluşturulan yeni blok zincire erişmek için farklı cüzdan ve madencilik yazılımına ihtiyaç vardır.
Bazı durumlarda ise sert çatallanmanın ardından kripto para meydana gelmeyebilir. Proje ya da yazılım geliştirici toplulukların ortak kararları ile meydana gelen sert çatallanmaların ardından, yeni oluşturulan blok zincirden dolayı eski blok zincir işlevini yitirir. Bu süreçte blok zincirde bulunan cüzdan ya da madenci sahiplerinin, yazılım güncellemesi yapması gerekir. Buna örnek verecek olursak, İstanbul Sert Çatallanması’nın ardından ortaya çıkan yeni blok zinciri, kullanıcıların cüzdanlarını güncellemesiyle aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır. İstanbul Sert Çatallanması, Ethereum blok zinciri üzerinde gerçekleşmiştir.
SOFT FORK (YUMUŞAK ÇATALLANMA)
Bir diğer çatallanma ise Soft Fork yani Yumuşak Çatallanma‘dır. Bu çatallanmayla blok zincirinin işlevini iyileştirmek ve geliştirmek hedeflenmiştir.
Bu çatallanmayı dileyen maden ve cüzdan sahipleri kullanabilir. Kullanmak istemeyenler de eski yazılımında bulunan blok zincirini kullanmak isterse, mevcut yazılım üzerinden işlem yapmaya devam edebilir. Güncellemeyi yapanlar ise, yeni blok zincirin geliştirilmiş ve iyileştirilmiş teknolojiden faydalanabilir.
Yumuşak çatallanmayı kullanmak isteyen maden ve cüzdan sahiplerinin, cüzdanlarını güncellemesi gerekir. Cüzdanlarını güncellemeyi unutan ya da güncellenmek istemeyenler ise, mevcut blok zincirlerini aynı özellikleriyle kullanmaya devam eder. Bu kullanıcılar gelişen yeni teknolojinin sağladığı özelliklerden yararlanamazlar. Örnek verecek olursak, Bitcoin blok zinciri üzerinde meydana gelen SegWit güncellemesinden sadece cüzdanlarını güncelleyen maden ya da cüzdan sahipleri faydalanabilmektedir. Yukarıda da belirttiğimiz gibi, güncelleme yapmayanlar eski blok zincirin şartlarını ve kurallarını sağlayacak şekilde işlevine devam edecektir.
SegWit güncellemesine ilişkin detaylı bilgiye BURADAN ulaşabilirsiniz.
ÖNEMLİ UYARI: Bu yazımızda, blok zincirde yaşanan çatallanmaya ilişkin bilgi verilmiştir. Yatırım tavsiyesi niteliğinde değildir.
