Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin liderleri, Rusya-Ukrayna savaşı sebebiyle hızla yükselen doğal gaz ve elektrik fiyatlarına karşı ne yapılacağı konusunda ortak tutum belirleyemedi.
AB Konseyi Başkanı Charles Michel ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Brüksel’de gerçekleştirilen AB Liderler Zirvesi bitiminde basın toplantısı düzenledi.
Michel, “Bugün enerjiyle ilgili konuları tartıştık. Bu çok zor bir konu çünkü elektrik ve gaz gibi enerji ürünlerinin fiyatlarındaki artış Avrupa’nın her yerinde hissediliyor.” şeklinde konuştu.
Liderlerin bütün gün boyunca enerji konusunda alınacak önlemleri belirlemek için çalıştıklarını söyleyen Michel, doğal gaz depolama ve ortak gaz tedarik mekanizmaları kurma gibi Komisyonun konuyla ilgili çeşitli tekliflerini değerlendirdiklerini anlattı.
Michel, enerji konusunda alınacak tedbirlerin daha fazla inceleneceğine değinerek, “Hangi önlemlerin en etkili olacağını belirlemek için ekonomik aktörlerle birlikte çalışmak istiyoruz.” dedi.
– Seçenekler değerlendirildi
Von der Leyen de, “Yüksek enerji fiyatlarının tüketiciler ve işletmeler üzerindeki etkisini hafifletmek için çeşitli seçeneklere baktık.” dedi.
Yüksek enerji fiyatlarına karşı uygulanabilecek seçenekler arasında doğrudan gelir desteği, yardım kuponları, vergi indirimi, tavan fiyat uygulaması, fiyatların ayarlanması, fark sözleşmeleri gibi önlemler bulunduğuna değinen von der Leyen, “Sunduğumuz bütün seçeneklerin artıları ve eksileri mevcut.” şeklinde konuştu.
Von der Leyen, yüksek elektrik fiyatlarının büyük ölçüde doğal gaz fiyatlarındaki artıştan kaynaklandığını hatırlattı.
AB ülkelerinin boru hattı altyapılarını tamamlamaları, depolama ve ara bağlantılarını artırmaları gerektiğini söyleyen von der Leyen, Komisyonun gelecek kış için doğal gaz depolarının doldurulması zorunluluğu getiren bir teklif sunduğunu, bunun gaz kesintisine karşı sigorta poliçesi olabileceğini söyledi.
Von der Leyen, “Artık enerji piyasamızın tasarımına bakmanın zamanı geldi.” dedi.
Burada, doğal gazın toplam elektrik fiyatındaki etkisinin ayrıştırılabileceğine işaret eden von der Leyen, “Bu konudaki teklifimizi mayıs ayında sunacağız.” cümlesini kullandı.
Von der Leyen, “Ukrayna’ya desteğimizi daha da artıracak, yaptırımlarımızı sertleştirecek ve Rus fosil yakıtlarından kurtulacağız.” şeklinde konuştu.
Liderler, zirvenin ikinci gününde enerji konularına odaklandı. AB Komisyonunun ortak doğal gaz alım sözleşmeleri yapılması ve kış aylarına kadar doğal gaz depolarının doldurulması teklifleri liderlerce değerlendirildi. Enerji ürünlerine tavan fiyat uygulanması da yoğun biçimde konuşuldu.
İtalya, İspanya, Belçika, Polonya, Yunanistan ve Portekiz gibi ülkeler, elektrik piyasası işleyişinde değişiklik ve yüksek fiyatların sınırlandırılmasını istiyor.
AB’deki toptan elektrik fiyatı, toplam elektrik talebini karşılamak için gereksinim duyulan son üretici tarafından ve genellikle doğal gaz santrallerince belirleniyor. Bu durumun yüksek fiyatlara seebep olduğunu savunan ülkeler, sistemde değişlik istiyor. Fakat Almanya ve Hollanda’nın başını çektiği bir grup ülke ise buna karşı çıkıyor. Bu ülkeler söz konusu piyasaların çok uzun yıllarda kurulduğunu ve şiddetli bir müdahalenin bu işleyişi kalıcı biçimde bozabileceğini düşünüyor.
Halihazırda AB’nin doğal gaz tedarikinde ilk sırayı yüzde 40 ile Rusya alıyor. AB evvelki sene Rusya’dan 155 milyar metreküplük doğal gaz ithal etmişti. AB ülkeleri, Rusya’nın Ukrayna’da başlattığı savaş sonrası Rus gazına olan bağımlılığı hızla azaltmak istiyor.
Avrupa’da başta doğal gaz ve elektrik gibi ürünlerin fiyatları son dönemde hızla yükseldi. Bazı tüketicilerin enerji faturaları 3 kata varan seviyede arttı.
