Yaklaşık 10 senedir tüm dünyadaki medya şirketleri ile teknoloji devi Google arasında süren telif mücadelesi AB’den gelen kararla yeni bir boyut kazandı.
Google geçtiğimiz hafta Avustralya ve Kanada’nın akabinde Almanya, Fransa ve diğer dört Avrupa Birliği (AB) ülkesindeki 300’den fazla yayıncıya telif ücreti ödemeyi kabul ettiğini açıkladı.
Dijital içeriklerle ilgili teklif ödemesini sürecini ilk başlatan ülke 2014 senesinde İspanya olmuştu. Aldığı kararla ‘Google Haberler’de sunulan içerikler için ücret ödemesini zorunlu kılan düzenleme sonrası Google haberler hizmetini ülkede 7 sene durdurmuştu.
AB’NİN YASASINDAKİ FARKLILIK
İspanya’daki durumdan farklı olarak AB’nin hazırladığı yasa ile birlikte Google içerik üreticilerle pazarlık yaparak fiyat belirleme olanağı buldu. İspanya’da bu AB yasasını kabul edince Google hizmetini 2021 senesinde ülkede yeniden hizmete açtı.
Benzer bir süreç Avustralya hükümetinin çıkarttığı yasayla yaşandı. Google’ın telif ödemesini gerektiren yasa sonrası ülkeden tamamen çekilebileceğini ifade etti.
ALINAN KARAR EMSAL OLDU
Fransa gibi ülkelerin öncülük yaptığı bu trendin daha yayılması düşünülüyor. Google’ın aramalarda haberleri çıkan yayınlara telif hakkı ödeyeceği ülke sayısının artacağı düşünülüyor. Avrupa Birliği’ndeki diğer ülkelerin de Avrupa Birliği Telif Hakları Direktifi’ni yürürlüğe alarak kendi iç hukuklarında düzenleme yapması bekleniyor.
Alınan kararlar sonrası tüm dünyadaki medya şirketleri telif ödemesini uygulamasının yaygınlaşması adına seslerini yükseltmeye başladı ve pek çok ülke AB’nin kararlarını örnek almaya hazırlanıyor.
TÜRKİYE’DE YASA YOK ÖDEME DE YOK
Google’ın bu ay AB ülkelerinde vardığı anlaşma üzerine Prof. Dr. Levent Eraslan, “Türkiye’nin de kendi dijital telif yasasını çıkarması gerekiyor. Yapılan haberlerin, çalışmaların, verilen emeğin mutlaka teliflendirilmesi gerekli” diye konuştu.
Dijital telif yasası aslında Türkiye’de de dünyaya paralel bir şekilde uzun zamandır tartışılıyor. Fakat bu konuda şimdilik yeterli somut adımlar atılmış değil. Şu ana kadarki örnekler bu tarz yasaların Google’ı huzursuz etse de sonunda anlaşmayla sonuçlandığını gösteriyor. Google şu ana kadar İspanya’da News özelliğini askıya almasının dışında herhangi bir ülkeden telif yasası sebebiyle vazgeçmedi.
GOOGLE ÜCRETSİZ KULLANIYOR
Dünyada medya şekil değiştirirken içeriğin önemi değişmiyor. Geleneksel medya şirketleri kalifiye eleman istihdam ederek kaliteli içerik sunarken, Google gibi üçüncü parti uygulamalar hiçbir ödeme gerçekleştirmeden bu içeriği kullanıp gelir elde ediyor. Ayrıyeten Google son dönemde haberlerin de tıklanmasını önleyecek içeriğin ön gösterimi olan snippet gibi uygulamalar kullanmaya başladı. Bu konuya dur demek isteyen medya kuruluşları harekete geçti. Google’ın gelecek dönemde daha fazla ülke tarafından zorlanacağı kesin görünüyor.
