Rusya-Ukrayna savaşının sebep olduğu küresel ekonomik krizin, 15 seneden uzun süredir İsrail’in ablukası altındaki Gazze Şeridi’nde inşaat sektörünü olumsuz etkilediği belirtiliyor.
Tüm dünyada özellikle demir, çimento ve alüminyum fiyatlarındaki hızlı yükselişten dolayı Gazze’deki inşaat sektörü daha önce görülmemiş bir durgunluk ve çöküşle karşı karşıya.
Filistin Müteahhitler Birliğine nazaran, Gazze’deki yüksek işsizlik ve yoksulluk oranları gölgesinde inşaat sektörü bölge sakinleri için en büyük iş kapısı olarak kabul ediliyor.
İsrail, 15 seneden uzun süredir Gazze’ye, ekonomik olarak çöküşe neden olan ve yaşam şartlarını ağırlaştıran abluka uyguluyor.
Filistin Merkez İstatistik Bürosu tarafından Kasım 2021’de yayımlanan rapora nazaran, Gazze Şeridi’ndeki işsizlik oranı yüzde 50’ye ulaştı.
– Gazzeli müteahhitler zor durumda
Gazze’deki Filistin Çalışma ve İskan Bakan Yardımcısı Naci Serhan verdiği demeçte, inşaat malzemelerindeki yükselişi dikkate alarak periyodik çalışmalar yürüttüklerini ve malzeme fiyatlarındaki yükselişe göre vatandaşa fiyat verildiğini ifade etti.
Yükselen fiyatlara karşın İsrail’in Mayıs 2021’de Gazze’ye saldırılarıyla tahrip olan yapıların tekrar imarının bu durumdan çok etkilenmediğini ifade eden Serhan, “Fiyat artışları, evi yeniden imar edilmesi gereken vatandaşı etkilemeyecek.” dedi.
Birleşmiş Milletler (BM) ve Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından yayımlanan rakamlara nazaran, İsrail’in Gazze’ye saldırılarında 100 bin ev kısmen ya da tamamen tahribata uğrarken, yaklaşık 5 bin iş yeri de ağır hasar gördü. Saldırılarda 550 ticari yapı ise yerle bir oldu.
Bakan Yardımcısı Serhan, sözlerine şu şekilde devam etti:
“Yapı malzemelerinin fiyatlarındaki yükseliş, bina ve proje yapan müteahhitleri zor durumda bıraktı. İnşaat sektöründeki durgunluk, Gazze’deki gayrimenkul satış fiyatlarına da yansıyacak.”
Serhan ayrıyeten, Gazze’nin tüm değişkenlerden etkilenen ekonomisinin zayıflığı ve küçük boyutu göz önüne alındığında, fiyatlardaki yükselişin Gazze Şeridi’ndeki ekonomik döngüyü kötü yönde etkilediğini vurguladı.
– “Gerçek bir felaket”
Gazze Şeridi’ndeki Filistinli Müteahhitler Birliği Başkanı Ala el-Arac, “Filistin topraklarındaki inşaat sektörü, dünya çapında inşaat malzemeleri ve yakıt fiyatlarının artması sebebiyle gerçek bir felakete uğradı.” şeklinde konuştu.
Ukrayna krizinin maden, petrol ve türevlerinin fiyatlarını yüzde 15’e kadar artırdığını ifade eden Arac, bu artışın Filistin topraklarındaki yansımasının yüzde 30’u aşarak iki kat artış şeklinde yaşandığını belirtti.
Bir ton demir fiyatının yüzde 36 yükseldiğini ifade eden Arac, alüminyumun bir tonunun yüzde 25, bakırın bir tonunun ise yüzde 30 arttığına değindi.
– Sektör krizler sarmalında boğuluyor
Gazze’deki inşaat sektörünün krizler sarmalında boğulduğunu ifade eden Arac, bunların en büyüğünün senelerdir süren İsrail ablukası olduğunu, bununla birlikte mal ve ham madde nakliye fiyatlarında artışa neden olan Kovid-19 krizinin olumsuz yansımalarının yanı sıra küresel üretimdeki azalmanın ve son olarak Ukrayna krizinin sonuçlarının sektörü içinden çıkılmaz bir duruma soktuğunu anlattı.
Arac ayrıyeten, Filistinli tüccarların “yurt dışından yüksek fiyatla satın alma korkusuyla” depolarındaki ham maddelerin fiyatlarını iki katına çıkardığını ifade etti.
Rusya’nın Ukrayna’ya askeri müdahalesini, Kovid-19 krizinden sonra Gazze’deki inşaat sektörünü vuran ikinci darbe şeklinde ifade eden Arac, bu son darbeyi “ölümcül” olarak değerlendirdi.
Arac, sözlerine şu şekilde devam etti:
“Müteahhitlik firmaları ya imzaladıkları sözleşmeler dahilinde çalışmaya devam edip fiyat farklarına katlanıyor ya da çalışmayı bırakıyor. Gazze ve Batı Şeria’daki hükümetler sektörü çöküşten koruyacak milli kararlar almalı.”
Arac’a nazaran, Filistin topraklarında müteahhit firma sayısı, 400’ü Gazze Şeridi’nde olmak üzere 1000’i buluyor; Gazze’deki 400 firma arasında faal olanların sayısı ise 200’ü geçmiyor.
Kovid-19 sürecine rastlayan son iki senede 100 müteahhitlik firmasının kalıcı olarak sektörden çekildiğini ifade eden Arac, her müteahhitlik şirketinin senede yaklaşık 500 ila 1000 kişiye iş imkanı sağladığına, bunun da Gazze’de faaliyet gösteren şirketlerin yılda yaklaşık 200 bin iş fırsatı sağladığı anlamına geldiğine değindi.
Arac, halihazırda faaliyet gösteren firmalarda bir çöküş yaşanması halinde birçok kişinin işsizler ordusuna katılacağı uyarısında bulundu.
