Memurların ek gösterge sorunun çözüme kavuşmasının akabinde emeklilikte yaşa takılanlar adına EYT düzenlemesi gündeme gelecek. Özellikle Temmuz ayından sonra EYT çalışması için yapılacak çalışmalar hız kazanacak. Emeklilikte yaşa takılanlar vatandaşlar adına yapılacak çalışmaların 5 adımda sonuçlanması amaçlanıyor.
ERKEKLERDE 9.000, KADINLARDA 7.200 GÜN
EYT için son olarak kadınlarda 7.200, erkeklerde ise 9.000 gün formülü öne çıktı.
9 Eylül 1999’dan önce sigortalı olanların emeklilik için yaş koşulu dışında kadın ise 20, erkek ise 25 seneyi, işe giriş tarihine göre de 5000 ile 5975 gün primi tamamlaması gerekiyor.
EYT düzenlemesi ile prim ve sene koşullarını tamamlayan kişilere emeklilik yolunun açılması beklentisi bulunuyor. Gündeme gelen bir formüle göre de erkeklerin 25 senelik (9.000 gün), kadınların da 20 senelik (7.200 gün) prim gününü tamamlamaları durumunda emekli edilmeleri söz konusu olabilecek.
PRİMİ EKSİK OLANLAR NE YAPACAK?
Burada iki seçenek ön plana çıkıyor. Birincisi bu vatandaşların primlerini tamamladıklarında emeklilik hakkı kazanmaları.
İkincisi ise primlerini borçlanma yöntemleriyle tamamlamaları. Kadınların doğum, erkeklerin askerlik borçlanmalarıyla bu primleri tamamlama imkanları bulunuyor.
Fakat farklı talepler de var. 8 Eylül 1999 sonrasında sigortalı olup askerlik borçlanmasıyla işe girişi 8 Eylül 1999 öncesine çekebilenler de kendilerinin EYT’li sayılmasını talep ediyor.
Ayrıyeten staj sigortasının başlangıç sayılıp sayılmayacağı da merak konusu. Bu durumda stajını 9 Eylül 1999 öncesinde yapmış fakat çalışmaya daha sonra başlamış olanlar da EYT kapsamına girebilecek.
Bir diğer talep de esnaf ile alakalı. 4 Ekim 2000 öncesinde oda ve vergi kaydı olup Bağ-Kur kaydı olmayan esnaf geriye dönük borçlanma talep ediyor.
MAAŞTAN KESİNTİ OLUR MU?
Bazı Avrupa ülkelerinde kesintili emeklilik modeli uygulandı. Bu modele nazaran, emekliliğe kalan her sene için aylıktan belli oranda kesinti yapılıyor.
Bu kesintiyi emeklilik yaşı dolduğunda kaldıran uygulamalar da bulunuyor. Bu formüllerin bizde uygulanıp uygulanmayacağı ise yapılacak çalışmalar sonucunda belirlenecek.
EYT ÇALIŞMASI KİMLERİ KAPSIYOR?
Emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) düzenlemesi, 9 Eylül 1999’dan önce sigortalı olan, prim ve sene şartlarını tamamlayıp yaşı bekleyenleri kapsıyor.
YAŞ KOŞULU AŞAĞI ÇEKİLEBİLİR Mİ?
Prim gün sayısını doldurup yaşı bekleyenler adına bekleme süresini 2-3 sene düşürmek gibi formüller de seçenekler arasında. Bir yaş sınırı konulması da söz konusu olabilir.
Örneğin; daha evvel ’50 yaş sınırı’ gündeme gelmişti.
KISMİ EMEKLİLİĞE ETKİSİ OLUR MU?
Kısmi emeklilikte; ilk sigortalı olunan tarihten bugüne 15 senenin geçmesi, 3600 gün prim olması, kadınların 50, erkeklerin ise 55 yaşına gelmesi şartlarından hangisi en son tamamlanmışsa, ona göre bir emeklilik yaşı belirleniyor.
Kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaşı bulan şartlar ortaya çıkıyor. Burada yaş koşulunun esnetilmesi gündeme gelebilecek.
