Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin liderleri, Rusya-Ukrayna savaşı, Ukrayna’ya yapılacak destek, Rusya’ya yaptırımlar, enerji, gıda güvenliği ve savunmayı içeren başlıkları görüşmek adına yarın Brüksel’de toplanacak.
Brüksel’de AB üyesi 27 ülkenin devlet veya hükümet başkanlarının katılım sağlamasıyla yarın başlayacak AB Liderler Zirvesi, 2 gün devam edecek.
AB Konseyi Başkanı Charles Michel’in başkanlık edeceği toplantıya, AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de katılım sağlayacak.
Zirvenin ilk gününde “Ukrayna” oturumu gerçekleştirilecek. Bu oturuma Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy video konferansla bağlanacak. Liderler, Ukrayna’ya sağlanacak insani ve ekonomik destekle ülkenin tekrar inşası gibi çeşitli konuları ele alacak.
Liderler, AB Komisyonunun Ukrayna’nın kısa vadede ihtiyaç duyduğu finansmana erişimini sağlamak adına 9 milyar avroya kadar yeni makro-finansal yardım teklifini değerlendirecek. Bu oturumda, Rusların dondurulan mal varlıklarının müsaderesi hususunun da gündeme gelmesi bekleniyor.
Rus oligarkların şu ana kadar 30 milyar dolarlık mal varlığının AB üyesi ülkeler tarafından dondurulduğu öngörülüyor.
Rusya’ya uygulanan yaptırımlar sebebiyle Rusya Merkez Bankasının ülke dışındaki yaklaşık 300 milyar dolarlık altın ve döviz rezervi dondurulmuş halde bulunuyor.
Söz konusu kaynakların Ukrayna’nın tekrar inşasında kullanılmasının değerlendirilmesi gerektiği görüşünü savunanlar yer alıyor. Bu hukuki boyutu olan konu, liderlerce görüşülecek.
– Yeni yaptırım paketi
Zirvenin bu oturumunda liderler, Rusya’ya dair uygulanması planlanan 6’ncı yaptırım paketini de değerlendirecek.
AB, şu ana kadar Rusya’ya dair 5 yaptırım paketini uygulamaya koydu.
AB Komisyonu, ay başında üye ülkelere Rusya’ya dair 6’ncı yaptırım paketi taslağını gönderdi.
Pakette, Rusya-Ukrayna savaşında yer alan yüksek rütbeli subaylar ve bazı kişilerin yaptırım listesine eklenmesi, Rusya’nın en büyük bankası olan Sberbank ve diğer 2 bankanın uluslararası ödeme sistemi SWIFT’ten çıkarılması, Rus devletine ait 3 kanala yayın yasağı uygulanması, Rusya’nın danışmanlık hizmetlerine erişiminin kesilmesi, Rusya’dan ham petrol tedarikinin 6 ayda, rafine ürün tedarikinin de sene sonuna kadar aşamalı olarak kaldırılması bulunuyordu.
AB Komisyonu, bazı üye ülkelerin karşıt tutumu sebebiyle yaptırım paketi içeriğinde bazı değişiklikler yaptı.
Macaristan, Slovakya ve Çekya’ya Rusya’dan petrol ithalatında ek süre tanındı. Söz konusu tavizlere karşın Macaristan hala ikna edilemedi.
En son paketin Rusya’dan tankerlerle petrol alımını kapsaması, boru hatlarının yaptırım haricinde tutulması teklifine de Macaristan ikna olmadı.
AB liderleri, oy birliği gereken bu hususta uzlaşı sağlamaya çalışacak.
– Enerji
AB liderleri, önceki zirvede, Rusya’ya enerjide olan bağımlılığı azaltmak gerektiği hususunda hemfikir olmuştu. Bu bağlamda Rusya’dan petrol, gaz ve kömür ithalatı düşürülmek isteniyor.
Bu çerçevede AB Komisyonu, enerji arz güvenliğini artırmak ve Rusya’ya bağımlılığı azaltmak adına “REPowerEU” adlı planı hazırladı. Plan, Rus petrol ve gazına bağımlılığını sona erdirmek adına enerji alanında 300 milyar avroluk yatırım öngörüyor. Ayrıca yenilenebilir yatırımları artırmak, enerji tasarrufu ve enerji kaynak çeşitlendirmesi hususunda da adımlar içeriyor. Bu paketin detayları, AB liderlerince tartışılacak.
Liderler, yüksek enerji fiyatlarını tartışacak, bu hususta tavan fiyat uygulaması gibi çeşitli seçenekleri değerlendirecek.
– Gıda güvenliği
Zirvede tartışılacak konular arasında gıda güvenliği de bulunuyor.
Rusya-Ukrayna savaşı, küresel gıda tedarikini de etkiledi. Savaş sebebiyle Ukrayna limanında bulunan 20 milyon ton tahıl gönderilemiyor.m
AB liderleri, Ukrayna’nın tarım ürünlerini ihraç etmesini sağlamanın yollarını arayacak. Zirvenin bu kısmına Afrika Birliği Dönem Başkanlığını yürüten Senegal Cumhurbaşkanı Macky Sall de video konferansla katılacak.
Zirvenin son oturumunda ise savunma hususu değerlendirilecek. Rusya-Ukrayna savaşının Avrupa’da ortaya çıkardığı yeni güvenlik durumu, buna dair tedbirler ve savunma yatırımları zirvede liderlerce görüşülecek.
