Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin liderleri, Rusya-Ukrayna savaşı, Ukrayna’ya yapılacak destek, Rusya’ya yaptırımlar, enerji, gıda güvenliği ve savunma gibi çeşitli konuları görüşmek adına Brüksel’de bir araya geldi.
AB üyesi 27 ülkenin devlet veya hükümet başkanlarının katılımıyla Brüksel’de gerçekleştirilen ve 2 gün devam edecek AB Liderler Zirvesi başladı.
Zirve girişinde konuşan AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Rusya’ya dair 6’ncı yaptırım paketi üzerindeki anlaşmazlığın şimdilik çözülemediğini söyledi.
Toplantıda yaptırım paketi hususunda anlaşma sağlanmasını beklemediğini ifade eden von der Leyen, “Yoğun çalışıyoruz ama henüz uzlaşı aşamasına gelmedik.” diye konuştu.
Von der Leyen, paketin Rusya’dan petrol ithalatının yasaklanması konusu dışındaki bütün unsurlarında anlaşma sağlandığına işaret ederek, “Sorunları önümüzdeki 48 saat içinde çözeceğimize dair çok yüksek beklentim yok.” cümlesini kullandı.
– Macaristan karşı çıkıyor
Macaristan Başbakanı Viktor Orban, Rusya’ya dair 6’ncı yaptırım paketi hakkında bir anlaşma olmadığını, AB Komisyonu’nun “sorumsuz davranışı” sebebiyle zor durumda kaldıklarını dile getirdi.
Orban, Komisyonun enerji konusunda bir yaptırım teklifi hazırlamadan önce üye ülkelerle görüşmesi gerektiğini ifade etti.
“Bu noktada bir anlaşma yok” diyen Orban, “Enerji çocuk oyuncağı değil, ciddi bir konu.” diye konuştu.
Orban, enerji güvenliği konusundaki sıkıntılara çözüm getirilmesi durumunda yaptırımları onaylayabileceklerini belirtti.
AB Konseyi Başkanı Charles Michel de, Rusya’ya yaptırımlar hususunda adım atmak istediklerini aktardı.
6’ncı yaptırım paketinin haftalardır masada olduğunu ifade eden Michel, bu konuda derhal karar vermenin ve ortak pozisyon belirlemenin önemini vurguladı.
Michel, bazı üye ülkelerin enerji konusunda farklı kaygıları olduğuna değinerek, “Bu konuda ilerleme sağladık. Umarım artık karar verebiliriz.” dedi.
Zirvede enerji konusunun da tartışılacağını ifade eden Michel, fosil yakıtlarda Rusya’ya olan bağımlılığı azaltacaklarını belirtti.
Zirvenin başında “Ukrayna” oturumu yapılacak. Bu oturuma Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy video konferansla bağlanacak. Liderler, Ukrayna’ya sağlanacak insani ve ekonomik destekle ülkenin tekrar inşası gibi çeşitli hususları ele alacak.
– Yeni yaptırım paketi
Zirvede, Rusya’ya dair uygulanması planlanan 6’ncı yaptırım paketi de liderler tarafından değerlendirilecek.
Pakette, Rusya-Ukrayna savaşında yer alan yüksek rütbeli subaylar ve bazı kişilerin yaptırım listesine eklenmesi, Rusya’nın en büyük bankası olan Sberbank ve diğer 2 bankanın uluslararası ödeme sistemi SWIFT’ten çıkarılması, Rus devletine ait 3 kanala yayın yasağı uygulanması, Rusya’nın danışmanlık hizmetlerine erişiminin kesilmesi, Rusya’dan ham petrol tedarikinin 6 ayda, rafine ürün tedarikinin de sene sonuna kadar aşamalı olarak kaldırılması bulunuyordu.
Bazı üye ülkelerin petrol ithalatı yasağına karşıt tutumu sebebiyle yaptırım paketi içeriğinde bazı değişiklikler yapıldı.
Macaristan, Slovakya ve Çekya’ya Rusya’dan petrol ithalatında ek süre tanındı. Söz konusu tavizlere karşın Macaristan hala ikna olmadı.
En son paketin Rusya’dan tankerlerle petrol alımını kapsaması, boru hatlarının yaptırım dışında tutulması teklifine de Macaristan ikna olmadı.
AB liderleri, oy birliği gereken bu hususta uzlaşı sağlamaya çalışacak.
– Enerji
AB liderleri Rusya’dan petrol, gaz ve kömür ithalatını düşürmek istiyor.
Bu çerçevede AB Komisyonu, enerji arz güvenliğini artırmak ve Rusya’ya bağımlılığı azaltmak adına “REPowerEU” adlı planı hazırladı. Bu paketin ayrıntıları, AB liderlerince tartışılacak.
Liderler, yüksek enerji fiyatlarını da tartışacak, bu hususta tavan fiyat uygulaması gibi çeşitli seçenekleri değerlendirecek.
– Gıda güvenliği
Zirvede tartışılacak hususlar arasında gıda güvenliği de yer alıyor.
Rusya-Ukrayna savaşı, küresel gıda tedarikini de etkiledi. Savaş sebebiyle Ukrayna limanında bulunan 20 milyon ton tahıl gönderilemiyor.
AB liderleri, Ukrayna’nın tarım ürünlerini ihraç etmesini sağlananın yollarını arayacak. Zirvenin bu kısmına Afrika Birliği Dönem Başkanlığını yürüten Senegal Cumhurbaşkanı Macky Sall de video konferansla katılacak.
Zirvenin son oturumunda ise savunma hususu değerlendirilecek. Rusya-Ukrayna savaşının Avrupa’da ortaya çıkardığı yeni güvenlik durumu, buna yönelik tedbirler ve savunma yatırımları zirvede liderlerce görüşülecek.
