Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), Borsa İstanbul’da işlem gören şirketlerde pay sahipliği bildirimleri ile fiili dolaşımdaki payların hesaplanmasına ilişkin iki yeni ilke kararı aldı. Düzenlemelerle pay ve oy hakkı bildirimlerinde yüzde 3 sınırı uygulanacak, dolaylı pay sahiplikleri daha ayrıntılı izlenecek ve fiili dolaşım oranları Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından günlük olarak hesaplanacak.
Dünya’dan Jülide Yiğittürk Gürdamar’ın haberine göre yeni uygulamalar 11 Eylül 2026 itibarıyla devreye girecek.
Pay sahipliği bildirimlerinde alt sınır yüzde 3 olacak
SPK’nın Özel Durumlar Tebliği’ne ilişkin ilke kararına göre, 11 Eylül 2026 gün sonundan itibaren borsada işlem gören bir şirketin sermayesindeki payların veya oy haklarının belirli oranlara ulaşması ya da bu oranların altına düşmesi halinde yapılacak açıklamalarda alt sınır yüzde 3 olarak uygulanacak.
MKK tarafından yayımlanacak pay sahipliği tablolarında, bir şirketin sermayesinde doğrudan yüzde 3 veya daha fazla paya ya da oy hakkına sahip gerçek ve tüzel kişiler gösterilecek.
Ayrıca serbest fonlar, serbest özel fonlar ve Borsa İstanbul’da işlem gören diğer halka açık şirketler aracılığıyla dolaylı olarak yüzde 10 veya daha fazla paya sahip olan kişiler de ayrı bir tabloda yer alacak.
Bu tablolarda değişiklik meydana gelmesi halinde MKK verileri derhal güncelleyecek.
SPK, MKK tarafından yayımlanan dolaylı pay sahipliği bilgilerinin pay alım teklifi yükümlülüğü gibi düzenlemelerde doğrudan esas alınamayacağını da belirtti. Söz konusu veriler malvarlıksal hakların oranına ilişkin bilgilendirme amacı taşıyacak.
Fiili dolaşım hesabı yeniden tanımlandı
SPK’nın ikinci ilke kararı, Borsa İstanbul Pay Piyasası’nda işlem gören şirketlerde “fiili dolaşımdaki pay” kavramını yeniden düzenliyor.
Fiili dolaşımdaki pay, şirketlerin halka açıklık oranlarını gösteren bir kavram olarak tanımlanacak. Fiili dolaşım oranı ise MKK tarafından izlenebilen toplam paylar üzerinden hesaplanacak.
Buna göre fiili dolaşımdaki pay adedi, MKK’nın izleyebildiği toplam pay adedine bölünerek fiili dolaşım oranı belirlenecek.
Hangi paylar fiili dolaşıma dahil edilmeyecek?
Yeni düzenlemeye göre bazı paylar fiili dolaşım hesabının dışında tutulacak. Bunlar arasında kamu tüzel kişilerine ait paylar, şirketin kendisinin ve ilişkili kuruluşlarının payları, geri alınan paylar ile şirket sermayesinin yüzde 10 veya daha fazlasına sahip ortakların payları bulunuyor.
Yönetim ve denetim kurulu üyeleri, genel müdür ve genel müdüre denk veya daha üst düzey yöneticiler ile doğrudan bu kişilere bağlı üst düzey yöneticilerin payları da fiili dolaşım dışında kalacak.
Ayrıca şirket sandık ve vakıflarına ait paylar, belirli teminat kapsamındaki paylar, hukuken kısıtlı olan veya alım satımı yasaklanmış paylar, hacizli paylar ve yurt dışı piyasalarda işlem gören paylar da hesaplamaya dahil edilmeyecek.
Kredili işlemle alınarak teminata verilen, sermaye piyasası mevzuatı kapsamında özkaynak olarak kullanılan veya Takasbank piyasalarında teminata konu edilen paylar ise düzenlemede ayrıca ayrıştırılıyor.
Dolaylı ortaklıklar da hesaba katılacak
Yeni düzenlemenin önemli başlıklarından biri de dolaylı sahipliklerin fiili dolaşım hesabına dahil edilmesi oldu.
Fiili dolaşım dışında bırakılan paylara sahip kişilerin, serbest fonlar veya halka açık diğer şirketler üzerinden sahip oldukları dolaylı payların ilgili oranlara denk gelen kısmı da fiili dolaşım dışında tutulacak.
Benzer şekilde şirket sermayesinin yüzde 10 ve üzerinde pay sahibi olan ortakların belirlenmesinde, bu kişilerin serbest fonlar ve Borsa İstanbul’da işlem gören diğer şirketler üzerinden sahip oldukları dolaylı paylar da dikkate alınacak.
Bu hesaplamada dolaylı sahiplik, ilgili fondaki katılma payı veya halka açık şirketteki ortaklık oranı nispetinde değerlendirilecek.
MKK fiili dolaşım verilerini günlük yayımlayacak
Yeni sistem kapsamında fiili dolaşımdaki pay adedi ve fiili dolaşım oranı 11 Eylül 2026’dan itibaren MKK tarafından günlük olarak hesaplanarak kamuoyuyla paylaşılacak.
Borsa İstanbul’da işlem gören tüm şirketler de fiili dolaşım kriterleri kapsamında bulunan gerçek ve tüzel kişilerin kimlik ve unvan bilgilerini her ayın ilk iş gününde MKK’ya bildirecek.
Böylece pay sahipliği yapısı, dolaylı ortaklıklar ve fiili dolaşım oranlarının daha güncel ve ayrıntılı biçimde izlenmesi amaçlanıyor.
