Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) bireysel kredi kartlarında limit azaltımına yönelik adımı, ihtiyaç kredilerinde talep artışı riskini gündeme taşıdı. Eğitim ve sağlık harcamalarının kapsam dışında bırakıldığı düzenleme öncesinde, ihtiyaç kredilerinde takipteki alacak oranındaki yükseliş dikkat çekti.
Bankacılık sektörü kaynakları, kredi kartı limitlerinin düşürülmesinin ardından tüketicilerin finansman ihtiyacını ihtiyaç kredileriyle karşılamaya yönelebileceğine işaret ediyor.
İhtiyaç Kredilerinde Takipteki Alacak Oranı Zirvede
BDDK’nın haftalık verilerine göre, 30 Ocak ile biten hafta itibarıyla ihtiyaç kredilerinde takipteki alacak oranı yüzde 5,53 seviyesinde gerçekleşti. Bu oran, son 8,5 yılın en yüksek düzeyi olarak kaydedildi. Söz konusu seviye en son 2017 yılının ağustos başında görülmüştü.
Aynı hafta itibarıyla ihtiyaç kredisi bakiyesi 2 trilyon 241,4 milyar liraya yükselirken, takipteki alacak bakiyesi 123,9 milyar lirayla yeni bir zirveye ulaştı.
400 Bin Lira Üzeri Kartlara Limit Düzenlemesi
BDDK, talebi dengelemek ve yasa dışı bahisle mücadele kapsamında geçen hafta yeni makroihtiyati tedbirler açıkladı. Bu kapsamda, toplam kredi kartı limiti 400 bin liranın üzerinde olan bireysel kartlarda kullanılmayan limitlerin kısmen azaltılmasına karar verildi.
Toplam kredi kartı limiti 400 bin TL ile 750 bin TL arasında olan kartlarda, hesap kesim tarihi itibarıyla kullanılabilir limitin en düşük olduğu dönemdeki tutarın yüzde 50’si kadar azaltım yapılacak. Limiti 750 bin TL’nin üzerinde olan kartlarda ise bu oran yüzde 80 olarak uygulanacak. Limit düşürme işlemlerinin 15 Şubat’a kadar tamamlanması planlanıyor. Eğitim ve sağlık harcamaları ise uygulama kapsamı dışında tutuldu.
Kredi Kartı Harcamalarında Hızlanma
Düzenleme öncesinde bireysel kredi kartı harcamalarında artış yaşandığı görüldü. BDDK verilerine göre, makroihtiyati önlemler devreye girmeden önce bireysel kredi kartı harcamaları haftalık bazda yüzde 4 oranında büyüme kaydetti.
Toplam bireysel kredi kartı bakiyesi 2 trilyon 857,9 milyar liraya çıkarak tarihi en yüksek seviyeye ulaştı. Bu tutarın yüzde 63,3’ünü, yaklaşık 1,8 trilyon lirasını taksitsiz harcamalar oluşturdu.
Merkez Bankası verilerine göre, 30 Ocak haftasında bireysel kredi kartlarında 13 haftalık yıllıklandırılmış büyüme hızı yüzde 48’e yükseldi. Aynı dönemde bireysel kredi kartlarında takipteki alacak oranı yüzde 4,74’e geriledi. Bu gerilemede, kart harcamalarındaki hızlı artışın etkili olduğu değerlendiriliyor.
Tüketici Kredilerinde Yüksek Büyüme
Yüksek faiz ortamına rağmen ihtiyaç kredilerinde büyüme devam etti. Bankacılık sektörü temsilcileri, kredi kartı limitlerinin daraltılmasının ardından ihtiyaç kredilerine yönelimin artabileceğini belirtiyor. Mevcut durumda ihtiyaç kredilerinde aylık yüzde 2 olan büyüme sınırının da talep artışıyla birlikte yeniden değerlendirilebileceği ifade ediliyor.
Merkez Bankası verilerine göre, ihtiyaç kredilerinin önemli bölümünü oluşturduğu tüketici kredilerinde 13 haftalık yıllıklandırılmış büyüme oranı 30 Ocak haftası itibarıyla yüzde 50,4 seviyesinde gerçekleşti. Ticari kredilerde ise kur etkisinden arındırılmış aynı oran yüzde 27,3 olarak hesaplandı.
Özel bankalarda tüketici kredi büyümesi yüzde 51,7 seviyesinde ölçülürken, önceki haftalarda görülen yüzde 60’ın üzerindeki seviyelere kıyasla sınırlı bir gerileme kaydedildi. Kamu bankalarında ise büyüme oranı yüzde 50’nin üzerinden yüzde 47’ye indi. Bankacılık sektöründe toplam kredi büyümesi aynı hafta yüzde 32,5 olarak gerçekleşti.
