Geçtiğimiz hafta Çin’de corona virüsü salgını kapsamında devreye alınan karantina tedbirleri ve küresel çapta açıklanan zayıf imalat sanayi verileri sonrası yükselen resesyon endişeleri ile dolar endeksi 110 sınırına kadar yükselerek Haziran 2002’den bu yana en yüksek düzeyi test etti.
Doların artması emtia piyasalarını olumsuz etkileyen önemli faktörler arasında bulundu. Analistler, enflasyonist endişeler sebebiyle merkez bankalarının atacağı agresif politika adımlarının, şu anda yavaşlayan ekonomileri resesyona itebileceği beklentileri ile küresel çapta dolar talebinin arttığını ifade ederek, bu doğrultuda emtia fiyatlarındaki baskını sürdüğünü söyledi.
Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) 75 baz puanlık faiz artışına gitmesine kesin gözüyle bakıldığını belirten analistler, Çin’de gayrimenkul sektöründe yaşanan çalkantı sebebiyle ekonomistlerin ülke ekonomisine yönelik 2022 senesi beklentilerinin kötüleştiğini aktardı.
ÇİN’DEKİ KAPANMA SARSTI
Çin’in bazı bölgelerinde alınan kapanma kararı, ülkenin eylül ve ekim aylarında en yoğun inşaat sezonuna girdiği dönemde yapıldı. Bu gelişmelerle, emtia piyasasında geçtiğimiz hafta metaller öncülüğünde sert düşüşler yaşandı.
Analistler, Çin’de inşaatla alakalı çeliğe olan talebin yeniden ortaya çıkan salgın vakalarının ne kadar çabuk ortadan kaldırılabileceği ve karantinaların ticari faaliyetlere ne kadar şiddetli yansıyacağı ile test edileceğini belirtti.
Tezgah üstü piyasada bakır ve alüminyum yüzde 7, çinko yüzde 12,6, nikel yüzde 4,2 ve kurşun fiyatları da yüzde 4,6 seviyesinde değer kaybetti. Bakırda, Avrupa’daki enerji krizi, Fed tarafından gelen sıkı para politikasının devam edeceği mesajları ve Çin’in “Sıfır Covid” stratejisiyle talebin zarar göreceğine yönelik endişeler artmayı sürdürüyor.
Bakırda talep konusundaki endişeler, arz tarafında devam eden sorunlardan daha ağır basıyor. Dünyada bakır madenciliğinin dörtte birinden fazlasını yapan Şili, temmuzda bir önceki seneye kıyasla üretimde yüzde 8,6’lık bir gerileyiş bildirdi.
DEĞERLİ METALLERDE VE ENERJİDE GERİLEYİŞ
Değerli metallerde de geçtiğimiz hafta yüzde 4’ü aşan gerileyişler oldu. Altın yüzde 1,5, paladyum yüzde 4 düşüş kaydetti. 17,562 dolarla Haziran 2020 tarihinden bu yana en düşük düzeyi gören gümüş yüzde 4,5, 821,95 dolarla Temmuz 2020’den bu yana en düşük düzeyi gören platin yüzde 3 değer kaybetti.
Enerji tarafında ise Brent petrolün varil fiyatı yüzde 6, New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın fiyatı ise yüzde 4,2 düşüş gösterdi. Fiyatlardaki gerileyişte, agresif faiz artırımlarının ekonomileri yavaşlatacağı ve yakıt talebini azaltacağı endişeleri ile birlikte Çin’de Kovid-19 önlemlerinin sıkılaştırılması etkili oldu.
TALEP ENDİŞELERİ BÜYÜYOR
Geçtiğimiz hafta tarım tarafında da sert düşüşler etkisini gösterdi. New York Ticaret Borsası’nda işlem gören buğday yüzde 0,5 değer kazanırken, mısırda yatay bir seyir görüldü. Soya fasulyesi fiyatları da yüzde 2,8 düştü. Pamuk yüzde 12,3, kahve yüzde 4,1, şeker yüzde 1,8, kakao yüzde 0,3 geriledi.
Analistler, dünyanın önde gelen merkez bankalarının şahin açıklamalarıyla birlikte pamuk başta olmak üzere tarım emtiasında talep endişelerinin arttığını belirtti.
