ABD Merkez Bankası (Fed) tarafından yayımlanan analiz, merkez bankalarının altın rezervlerini ABD dışına taşımasının doğrudan dolardan uzaklaşma anlamına gelmediğini ortaya koydu. 2013 yılından bu yana gerçekleştirilen altın transferleri ile döviz rezervlerindeki dolar payı arasındaki ilişkinin incelendiği raporda, Türkiye ve Rusya’nın altınlarını ülke içine taşırken dolar varlıklarını azalttığı, Almanya, Fransa ve Hollanda’nın ise altın transferlerine rağmen dolar ağırlıklı rezerv yapısını koruduğu tespit edildi.
Türkiye ve Rusya Altınlarını Ülkeye Getirip Dolar Payını Azalttı
Fed analizinde, Türkiye ve Rusya’nın altın rezervlerine yönelik izlediği politikalar dikkat çekti. Rusya’nın 2010’lu yıllarda ABD’nin mali yaptırımlarına yönelik endişeler nedeniyle altın stoklarını artırdığı, buna karşılık rezervlerindeki dolar varlıklarını azalttığı belirtildi.
Türkiye’nin ise 2018 yılında ABD ve İngiltere’de tuttuğu altın rezervlerini ülkeye geri getirdiği ve bu süreçle birlikte döviz rezervlerindeki dolar payını önemli ölçüde düşürdüğü kaydedildi.
Almanya, Fransa ve Hollanda Altın Transferine Rağmen Dolar Ağırlığını Korudu
Avrupa merkez bankalarında ise farklı bir eğilim öne çıktı. Almanya, 2013-2017 döneminde ABD’de sakladığı altın rezervlerinin yaklaşık beşte birini ülkesine taşımasına karşın döviz rezervlerindeki dolar payını yüzde 90 seviyesinde tuttu. Analize göre Almanya’nın rezervlerindeki dolar oranı günümüzde de yüzde 80’in üzerinde seyrediyor.
Fransa, 2025 ve 2026’nın başlarında ABD’de tuttuğu altın rezervlerinin tamamını ülkesine geri getirdi. Küresel döviz rezervlerinde doların payı gerilerken Fransa’nın bu transfer sürecinde döviz rezervlerindeki yüzde 60’lık dolar payını sabit tutması dikkat çekti.
Hollanda da 2014 yılında ABD’deki altın rezervlerinin yaklaşık yüzde 40’ını geri alırken döviz rezervlerindeki yüzde 83’lük dolar payını değiştirmedi. Ülke, 2026 yılında ABD’de sakladığı altının beşte ikisini Londra’ya taşırken döviz rezervlerindeki dolar payı 10 puan geriledi ancak dolar rezervlerdeki ağırlığını korumaya devam etti.
Doların Likiditesi ve Piyasa Derinliği Tercih Nedeni Olmayı Sürdürüyor
Analizde, altın rezervlerinin saklandığı konumun yaptırım ve varlıklara el konulması risklerine ilişkin değerlendirmelerden etkilenebileceği vurgulandı. Bununla birlikte doların küresel rezerv para olarak tercih edilmesinde ABD ekonomisinin büyüklüğü, finans piyasalarının derinliği ve yüksek likiditenin belirleyici rol oynadığı ifade edildi.
İncelenen Avrupa merkez bankalarının altınlarını ABD dışına taşımalarına rağmen döviz rezervlerinin büyük bölümünü dolar cinsinden varlıklarda değerlendirmeyi sürdürdüğüne işaret edilen çalışmada, bu ülkeler açısından dolar varlıklarının sunduğu ekonomik avantajların olası risklerden daha ağır bastığı değerlendirildi.
