Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), serbest ve para piyasası fonları üzerinden fiili dolaşımı düşük hisselerde gerçekleştirilen işlemlerin tetiklediği likidite ve temerrüt krizinin ardından 7 portföy yönetim şirketine ait 131 yatırım fonu için tasfiye kararı aldı. Toplam 455 bin 758 tekil yatırımcıyı doğrudan ilgilendiren süreç, Borsa İstanbul’da sert satış baskısına yol açarken; İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda yürütülen adli soruşturma kapsamında tutuklanan kişi sayısı 51’e ulaştı.

Krizin Perde Arkası: 2025 Sonundan Bugüne Yaşanan Kronoloji

Piyasalarda eylül ayında görünür hale gelen kırılmanın temelleri, SPK’nın 2025’in son çeyreğinde sığ hisselerdeki olağan dışı fiyat hareketlerini tespit etmesiyle atıldı. Düzenleyici kurumların ve ekonomi yönetiminin sürece müdahale takvimi şu aşamalarla ilerledi:

• 2-3 Aralık 2025: Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında toplanan Finansal İstikrar Komitesi’nin tavsiyesi doğrultusunda SPK bünyesinde özel çalışma grubu oluşturuldu.
• 18 Aralık 2025: Nitelikli yatırımcı tanımındaki asgari finansal varlık tutarı 1 milyon TL’den 10 milyon TL’ye çıkarıldı.
• 17 Haziran – 20 Temmuz 2026: SPK’nın onayladığı yeni TEFAS uygulama esasları Takasbank tarafından devreye alındı; GSYF ve GYF katılma paylarının fon portföylerindeki değerleme kriterleri revize edildi.
• 28 Ağustos 2026: Yatırım Fonlarına İlişkin Rehber güncellenerek para piyasası ve serbest fonların ilişkili taraflarla teminatsız borçlanmalarına ve düşük halka açıklığa sahip hisselerdeki pozisyonlarına sınırlamalar getirildi.
• 9-10 Eylül 2026: Tera Yatırım, krizin merkezindeki Pusula Finans Holding ve bağlı şirketlerini devralmak üzere görüşmelere başladığını ve temel şartlarda uzlaştığını duyurdu.
• 14-16 Eylül 2026: 14 Eylül’de Pusula Portföy Yönetim Kurulu Başkanı Muhammed Yarız Bodrum’da savcılık ifadesinin ardından tutuklandı. 15 Eylül’de Pusula Portföy, 16 Eylül’de ise Tera Portföy Hisse Senedi ve Para Piyasası fonları katılma payı iade ödemelerinde temerrüt açıkladı.

Borsa İstanbul’da Satış Dalgası ve Ekonomi Yönetiminin Likidite Adımları

Fonlardaki nakit açığını kapatmak amacıyla başlatılan varlık satışları, Borsa İstanbul genele yayılan bir dalgalanma yarattı. 16 Eylül’de BIST 100 endeksi yüzde 5,54 oranında değer kaybederek 13.122,58 puana geriledi ve haftalık kayıp yüzde 8’i aştı. Likidite sıkışıklığını ve bulaşma riskini sınırlandırmak adına peş peşe tedbirler devreye alındı:

• Finansal İstikrar Komitesi: 17 Eylül’de olağanüstü toplanarak sorunun sınırlı sayıdaki portföy yönetim şirketinden kaynaklandığını teyit etti.
• SPK Müdahalesi: İşlemleri durdurulan Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls Portföy’e ait 131 fonun tasfiyesine karar verildi. Piyasa koşulları gözetilerek başlangıçta 3 ay olarak planlanan tasfiye süresi 21 Eylül’de 6 aya uzatıldı.
• Özkaynak Düzenlemesi: Kredili sermaye piyasası işlemlerinde yüzde 35 olan asgari özkaynak koruma oranı, satış baskısını frenlemek amacıyla 2 Ekim 2026 seans sonuna kadar geçici olarak yüzde 20’ye düşürüldü.
• TCMB Fonlaması: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası repo ihaleleriyle piyasaya sağlanan likiditeyi artırdı, bankaların borçlanma limitlerini güncelleyerek teminat iskonto oranlarını esnetti.

Tasfiye Mekanizması ve Yatırımcı Hakları

SPK düzenlemelerine göre tasfiye kararı fonlardaki varlıkların silinmesi anlamına gelmiyor. Belirlenen 6 aylık yasal çerçevede fon portföyündeki varlıklar piyasa dengeleri korunarak kademeli biçimde nakde çevrilecek; fonların yasal borç ve yükümlülükleri ödendikten sonra kalan nakit bakiye 455 bin 758 yatırımcının hesaplarına payları oranında dağıtılacak. Sürecin piyasa şartlarına bağlı olarak 6 aydan daha kısa sürede tamamlanabileceği bildirildi.

Adli Soruşturma: 51 Tutuklama ve El Koyma Kararları

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 19 Ağustos 2026 tarihli müzekkeresiyle başlayan adli boyutta MASAK incelemeleri 2024 yılına kadar genişletildi. Şirketlerin ve yöneticilerin banka ve kripto varlık hareketleri takibe alındı. Aralarında eski Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Erkan Kilimci’nin de bulunduğu tutuklu sayısı 51’e yükseldi. Soruşturma kapsamında 24 Eylül itibarıyla fon hesaplarındaki 387 milyon 461 bin 359,86 liralık varlığın yanı sıra 105 milyon TL ve 257 milyon TL tutarındaki finansal kaynağa yönelik el koyma tedbirleri uygulandı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yürütülen soruşturmaya ilişkin yaptığı değerlendirmede, “Yargımız kapsamlı soruşturma başlattı, gözaltılar ve tutuklamalar oldu. Sorumluluğu olan kim varsa hukuk önünde hesap sorulacaktır.” ifadelerini kullandı.